
Ժամանակակից երաժշտական աշխարհում քիչ են այն արվեստագետները, որոնց ստեղծագործական մտածողությունը միաժամանակ կարողանում է հենվել ավանդույթի խորքային շերտերի վրա և համարձակորեն բացվել նոր հնչյունային տարածքների առջև։
Այդպիսի բացառիկ երաժիշտներից է Սիփան Օլահը՝ դաշնակահար, կոմպոզիտոր և երաժշտական մտածող, որի արվեստում ավանդականն ու արդիականը մշտապես գտնվում են ստեղծագործ երկխոսության մեջ։ Նրա գործունեությունը վաղուց արդեն դուրս է եկել ժանրային սահմանափակումներից՝ ձևավորելով ինքնատիպ երաժշտական աշխարհ, որտեղ դասականը, ջազը, էթնիկը և ժամանակակից իմպրովիզացիոն մտածողությունը միաձուլվում են մեկ ամբողջական գեղարվեստական լեզվի մեջ։
Սիփան Օլահի անունը լայն արձագանք գտավ հատկապես «Jazzical Komitas» նախագծի շնորհիվ, որն առանձնահատուկ տեղ ունի նրա ստեղծագործական ուղում։ Այս նախագիծը պարզապես Կոմիտասի ստեղծագործությունների նոր մշակում չէ։ Այն խորքային երաժշտական հետազոտություն է՝ ուղղված Կոմիտասի մեղեդային մտածողության, ռիթմական կառուցվածքների և ներքին փիլիսոփայության նորովի բացահայտմանը։
Օլահը Կոմիտասին չի մոտենում որպես անփոփոխ սրբացված հուշարձանի, այլ որպես կենդանի, շնչող և ժամանակակից արվեստի մեջ շարունակաբար վերաիմաստավորվող երևույթի։ Ջազային ներդաշնակությունները, ազատ իմպրովիզացիան և ժամանակակից հնչողությունները այստեղ ոչ թե հակադրվում են կոմիտասյան աշխարհին, այլ բացահայտում նրա նոր շերտերը՝ ցույց տալով, թե որքան ժամանակակից կարող է հնչել Կոմիտասը նաև այսօր։
Սակայն Սիփան Օլահի արվեստը չի սահմանափակվում միայն «Jazzical Komitas»-ով։ Նրա ստեղծագործական հետաքրքրությունների շրջանակը շատ ավելի լայն է՝ ընդգրկելով հեղինակային երաժշտություն, նորարարական նախագծեր, միջժանրային համագործակցություններ և բեմական փորձարարություններ։
Նրա յուրաքանչյուր աշխատանքում նկատելի է մի կարևոր առանձնահատկություն՝ երաժշտությունը նրա համար ոչ միայն հնչյունների կազմակերպում է, այլ մտածողության ձև, ներքին խոսք և աշխարհընկալման միջոց։ Այդ պատճառով նրա ստեղծագործությունները հաճախ ունենում են ոչ միայն երաժշտական, այլև խորապես մտավոր և հուզական ազդեցություն։
Սիփան Օլահի արվեստը հետաքրքիր է նաև իր համարձակությամբ։ Նա չի վախենում կոտրել ընդունված ձևաչափերը, վերաիմաստավորել ժանրային սահմանները և ստեղծել նոր արտահայտչամիջոցներ։ Նրա երաժշտության մեջ կարելի է զգալ և՛ հայկական արմատների ուժը, և՛ համաշխարհային երաժշտական մշակույթի բազմազան ազդեցությունները։ Սա այն եզակի հավասարակշռությունն է, երբ ազգային ինքնությունն ու համաշխարհային մտածողությունը ոչ թե հակասում, այլ լրացնում են միմյանց։
Այսօր Սիփան Օլահը շարունակում է մնալ այն արվեստագետներից մեկը, որը մշտապես շարժման մեջ է՝ փնտրելով նոր ձևեր, նոր հնչողություններ և նոր ասելիք։
«Jazzical Komitas»-ը նրա ստեղծագործական աշխարհի կարևոր դրվագներից մեկն է, բայց հաստատ ոչ ամբողջությունը։ Նրա արվեստը շատ ավելի լայն է՝ ներառելով երաժշտական փորձառությունների մի ամբողջ տիեզերք, որտեղ ավանդույթը հանդիպում է նորարարությանը, իսկ անցյալը՝ ապագային։ Եվ հենց այդ շարունակական որոնումն է, որ Սիփան Օլահի արվեստը դարձնում է արդիական, կենդանի և կարևոր՝ ոչ միայն հայկական, այլև միջազգային երաժշտական դաշտում։




