Երաժշտական եռանկյունի

Էդուարդ Զորիկյան-65․ հայ մշակույթի բազմաշերտ ստեղծագործողը․ «Երաժշտական եռանկյունի»

Հայ մշակութային կյանքի ինքնատիպ և բազմաշերտ դեմքերից մեկը՝ Էդուարդ Զորիկյանը, իր 65-ամյակին մոտեցավ որպես ստեղծագործող, որի գործունեությունը վաղուց արդեն դուրս է եկել զուտ հեղինակային երգի սահմաններից։ Նրա անունը կապված է ոչ միայն բանաստեղծության և երաժշտության, այլև այն մտավոր ու հոգևոր մթնոլորտի հետ, որն առանձնահատուկ տեղ ունի ժամանակակից հայկական մշակույթում։

Տասնամյակների ընթացքում Զորիկյանը ձևավորել է սեփական արտահայտչաձևը՝ համադրելով քաղաքային քնարերգությունը, փիլիսոփայական դիտարկումները և մարդու ներաշխարհի հանդեպ խոր հետաքրքրությունը։

Ծնվել է Երևանում, նախնական կրթությունը ստացել է Ալեքսանդր Պուշկինի անվան դպրոցում, ապա ուսանել Երևանի պետական համալսարանում։ Սակայն մասնագիտական կրթությունից առավել նրա ստեղծագործական դիմագիծը ձևավորվեց գրականության, թատրոնի և երաժշտության հանդեպ ներքին ձգտման միջոցով։

Էդուարդ Զորիկյանի ստեղծագործություններում մշտապես զգացվում է անհատի և ժամանակի բախումը, հիշողության և իրականության միջև գոյացող լարվածությունը։ Նրա երգերում և բանաստեղծություններում քաղաքը դառնում է ոչ միայն միջավայր, այլև կերպար՝ ապրող, մտածող և տառապող։

Զորիկյանի գործունեության կարևոր ուղղություններից է հեղինակային երգարվեստը, որտեղ նա ստեղծել է սեփական լեզուն՝ հեռու մակերեսային հուզականությունից։ Նրա երգերը հաճախ կառուցված են խոսքի երաժշտականության վրա, ինչի շնորհիվ դրանք ընկալվում են միաժամանակ որպես բանաստեղծություն և երաժշտական խոստովանություն։ Այդ ստեղծագործություններում կա մտերմություն լսարանի հետ, բայց միաժամանակ նաև ներքին միայնություն, որն արվեստագետի անկեղծության կարևոր բաղադրիչն է։ Նրա հեղինակային երեկոները և բեմական ելույթները միշտ ունեցել են յուրահատուկ մթնոլորտ՝ ավելի շատ հիշեցնելով ստեղծագործական հաղորդակցություն, քան սովորական համերգ։

Էդուարդ Զորիկյանը հայտնի է նաև որպես սցենարիստ և բեմադրական մտածողությամբ հեղինակ։ Նրա ստեղծագործական աշխարհում երաժշտությունը, խոսքն ու դրամատուրգիան երբեք չեն բաժանվում միմյանցից։ Այդ ամբողջական մտածողության շնորհիվ նրա աշխատանքներում միշտ առկա է թատրոնի շունչը՝ կերպարների ներքին մենախոսություններով, հուզական լռություններով և ժամանակի հանդեպ զգայուն վերաբերմունքով։

Հատկանշական է նաև, որ նա հայկական հեղինակային արվեստի այն սերնդից է, որը կարողացավ պահպանել անհատականությունը՝ չհարմարվելով զանգվածային մշակույթի պահանջներին։

65-ամյակը միայն հոբելյանական տարեթիվ չէ, այլ առիթ՝ վերարժևորելու Էդուարդ Զորիկյանի անցած ճանապարհը և նրա ներդրումը հայկական մշակույթի մեջ։ Նրա արվեստը շարունակում է ապրել ոչ միայն ստեղծագործությունների, այլև այն մտավոր ազդեցության միջոցով, որ թողել է տարբեր սերունդների լսարանի վրա։ Այդ ճանապարհը դեռ շարունակվում է՝ նույն ներքին ազատությամբ, նույն մտահոգությամբ մարդու, ժամանակի և ճակատագրի հանդեպ։

Կարդացեք նաև

Back to top button