Երաժշտական եռանկյունի

Դավիթ Դրամբյանի ստեղծագործական «ղողանջները». «Երաժշտական եռանկյունի»

Դավիթ Դրամբյանը գերմանաբնակ հայ արվեստագետ է, որի երաժշտական ուղին միավորում է ավանդական կրթության ակադեմիզմը, ժամանակակից փորձարարությունը և մշակույթների միջև կամուրջ կառուցելու ձգտումը։ Նա սովորել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում՝ կոմպոզիցիայի բաժնում, դասական հիմք ձեռք բերելով հայ ականավոր կոմպոզիտոր Էդվարդ Միրզոյանի դասարանում, ինչպես նաև դասեր առել Ավետ Տերտերյանից՝ յուրացնելով նրա մտածողության խորությունն ու ձևի ազատությունը։

Դավիթը դեռ ուսանողական տարիներից հետաքրքրված էր ոչ միայն ակադեմիական, այլև փորձարարական երաժշտությամբ, ինչի ապացույցն են նրա մասնակցությունը «Բերդիգունգս Լոյտեն» հևի մետալ և «Դամբարթըն Օուքս» պրոգրեսիվ ռոք խմբերին։ Այդ տարիներին նա նաև մասնագիտացել է դասական կիթառի արվեստում, ինչի շնորհիվ ձևավորվեց նրա հետագա բազմաշերտ երաժշտական լեզուն։

Դրամբյանը որոշ ժամանակ աշխատել է Ստեփան Լուսիկյանի հիմնադրած «Հոգևոր երաժշտության կենտրոնում»՝ ներգրավվելով հայ հոգևոր երաժշտության ուսումնասիրության և ներկայացման գործում։ Սակայն նրա հետաքրքրությունների շրջանակը շատ ավելի լայն էր, և ժամանակի ընթացքում նա տեղափոխվեց Գերմանիա՝ շարունակելով ուսումը Հալլեի համալսարանում, որտեղ մասնագիտացավ կոմպոզիցիայի և երաժշտագիտության ոլորտներում։ Այս շրջանն առանձնահատուկ նշանակություն ունեցավ նրա ստեղծագործական ինքնության ձևավորման գործում․ Գերմանիայի բազմաշերտ երաժշտական միջավայրը և արդիական հնչյունային որոնումները նրա համար դարձան ինքնարտահայտման նոր հարթակ։

Դավիթ Դրամբյանի երաժշտությունը ընդգրկում է լայն ժանրային տարածություն՝ ակադեմիականից մինչև էլեկտրոնային հնչյունային փորձեր։ Նա գրել է երաժշտություն թատերական ներկայացումների, ֆիլմերի և վիդեո-արտի համար՝ հաճախ միավորելով ակուստիկ և թվային միջավայրերը։ Միաժամանակ, որպես դասական կիթառահար, հանդես է եկել համերգներով Գերմանիայում և այլ երկրներում։ Նրա ստուդիական աշխատանքներն առանձնանում են բազմաոճությամբ և տեխնիկական բազում հնարքներով՝ արտացոլելով թե՛ արևելյան մեղեդայնությունը, թե՛ եվրոպական փորձարարական մտածողությունը։

Վերջին տարիներին Դրամբյանը յուրացրել է հազվագյուտ արվեստ՝ տիրապետումը զանգանվագին (carillon)։ Այս հսկայական, հաճախ տասնյակ տոննաներ կշռող երաժշտական գործիքը պահանջում է ոչ միայն ֆիզիկական պատրաստվածություն, այլև հնչյունային ընկալման բացառիկ նրբություն։ Դրամբյանը հանդես է եկել Գերմանիայում և Հարավային Կորեայում գտնվող ամենամեծ աշտարակ-զանգակատներում՝ իր կատարումներով ընդգծելով երաժշտության տիեզերական և ժամանակից վեր բնույթը։ Նրա կատարումները հաճախ միավորում են միջնադարյան հնչողության խորհրդավորությունն ու ժամանակակից հնչյունների բաց երկխոսությունը՝ ստեղծելով տարածք, որտեղ ներդաշնակորեն հանդիպում են անցյալն ու ներկան։

Դավիթ Դրամբյանի գործունեությունը կարելի է դիտել որպես կամուրջ Հայաստանի և Գերմանիայի երաժշտական մշակույթների միջև։ Նրա արվեստը միավորում է հայկական մեղեդայնության նրբերանգները, եվրոպական ֆորմալ մտածողությունը և ժամանակակից փորձարարական ուղղությունների ազատությունը։ Այս բազմաշերտ սինթեզը նրան դարձնում է ժամանակակից կոմպոզիտոր, որի համար երաժշտությունը ոչ միայն արտահայտության ձև է, այլև միջմշակութային և միջժամանակային հաղորդակցության լեզու։

Դրամբյանի ստեղծագործական ուղին ապացույց է, որ երաժշտությունը կարող է հաղթահարել աշխարհագրական ու ժանրային սահմանները՝ վերածվելով հոգևոր և հնչյունային կամուրջի տարբեր մշակույթների միջև։

Կարդացեք նաև

Back to top button