Երաժշտական եռանկյունի

Վահրամ Սարգսյան․ ավանդույթն ու արդիականությունը միավորող կոմպոզիտորը․ «Երաժշտական եռանկյունի»

Վահրամ Սարգսյանը ժամանակակից հայկական կոմպոզիտորական արվեստի ամենաինքնատիպ և նորարար ներկայացուցիչներից է, որի ստեղծագործական ուղին յուրահատուկ կերպով միավորում է ազգային երաժշտական արմատներն ու արդի համաշխարհային երաժշտական մտածողությունը։

Երևանում ծնված երաժիշտը կրթություն է ստացել Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, իսկ հետագայում մասնագիտական զարգացումը շարունակել է միջազգային հեղինակավոր կրթական միջավայրում՝ ձևավորելով իր սեփական, հստակ ճանաչելի ստեղծագործական լեզուն։ Այսօր նրա անունը հայտնի է ոչ միայն հայկական, այլև միջազգային ժամանակակից ակադեմիական երաժշտության շրջանակներում, իսկ նրա ստեղծագործությունները հնչել են Եվրոպայի, Հյուսիսային Ամերիկայի և Ասիայի տարբեր հեղինակավոր բեմերում։

Վահրամ Սարգսյանի արվեստի գլխավոր առանձնահատկությունը նրա համարձակ և նորարարական մոտեցումն է։ Նա երաժշտությունը դիտարկում է ոչ միայն որպես մեղեդու և հարմոնիայի համակարգ, այլ որպես ձայնի, շնչի, լռության և տարածության փոխազդեցությամբ կառուցվող կենդանի օրգանիզմ։ Նրա ստեղծագործություններում հայկական միջնադարյան հոգևոր երաժշտության ավանդույթները, հատկապես շարականային մտածողությունը, վերաիմաստավորվում են ժամանակակից կոմպոզիտորական տեխնիկաների միջոցով՝ ստանալով նոր արտահայտչականություն և հնչողություն։ Սա Վահրամ Սարգսյանի արվեստի կարևորագույն առանձնահատկություններից է․ նա ոչ թե պարզապես պահպանում է ավանդույթը, այլ այն վերածում է նոր ստեղծագործական լեզվի։

Հատկապես նշանակալից է նրա աշխատանքը ձայնի և վոկալ արտահայտչամիջոցների հետ։ Որպես փորձարար-վոկալիստ՝ Վահրամ Սարգսյանը մշտապես ընդլայնում է ձայնի հնարավորությունների սահմանները՝ կիրառելով բազմաշերտ հնչյունային կառուցվածքներ, արտաբերման ոչ ավանդական ձևեր, շնչառական հնչյուններ և ձայնարտադրման ինքնատիպ մեթոդներ։ Այս մոտեցումները նրա երաժշտությանը տալիս են բացառիկ ինքնատիպություն և առանձնահատուկ հնչյունային գունապնակ, որտեղ յուրաքանչյուր հնչյուն կրում է ոչ միայն երաժշտական, այլև խորը հոգևոր ու զգայական բովանդակություն։

Նրա ստեղծագործական նորարարությունը արտահայտվում է նաև ժանրային ազատ մտածողության մեջ։ Վահրամ Սարգսյանը հավասարապես վստահ է աշխատում խմբերգային, կամերային և վոկալ երաժշտության ոլորտներում՝ մշտապես որոնելով նոր կառուցվածքներ, ձևեր և հնչյունային տարածքներ։ Նրա ստեղծագործություններում ավանդույթն ու արդիականությունը չեն հակադրվում միմյանց, այլ հանդես են գալիս որպես փոխլրացնող ուժեր։ Անցյալը նրա համար ոգեշնչման աղբյուր է, իսկ ապագան՝ ստեղծագործական անվերջ որոնումների տարածք։

Վահրամ Սարգսյանի բարձր մասնագիտական հեղինակության մասին է վկայում նաև նրա ներգրավվածությունը միջազգային երաժշտական կարևոր հարթակներում։ Հատկանշական է, որ նա Հայաստանում մասնակցել է նաև Մանսուրյանական միջազգային կոմպոզիտորական մրցույթին՝ որպես ժյուրիի անդամ։ Սա ևս մեկ անգամ ընդգծում է նրա կարևոր դերակատարությունը ժամանակակից կոմպոզիտորական արվեստում։ Տիգրան Մանսուրյանի անունը կրող այս հեղինակավոր մրցույթը կարևոր հարթակ է երիտասարդ և արդեն կայացած ստեղծագործողների համար, իսկ Վահրամ Սարգսյանի մասնակցությունը որպես ժյուրիի անդամ խոսում է նրա խորը մասնագիտական փորձառության, արդիական երաժշտական մտածողության և նորարարական արվեստի հանդեպ ունեցած բարձր վստահության մասին։

Վահրամ Սարգսյանի գործունեությունը այսօր կարևոր դեր ունի հայկական երաժշտության միջազգային ներկայացման և զարգացման գործում։ Նա իր արվեստով ապացուցում է, որ հայկական երաժշտական ժառանգությունը կարող է ոչ միայն պահպանվել, այլև դառնալ համարձակ ստեղծագործական փորձարարության և նոր երաժշտական գաղափարների ամուր հիմք։

Նրա ստեղծագործական ճանապարհը վկայում է, որ իսկական նորարարությունը ծնվում է այն ժամանակ, երբ ավանդույթի հանդեպ հարգանքը միավորվում է անընդհատ որոնելու, սահմանները ընդլայնելու և նոր հնչողություններ բացահայտելու ձգտման հետ։ Այդ պատճառով Վահրամ Սարգսյանն այսօր համարվում է ժամանակակից հայկական երաժշտարվեստի ամենահետաքրքիր և ազդեցիկ ստեղծագործողներից մեկը։

Կարդացեք նաև

Back to top button