Հայաստանում գործարկվում է կանաչ էներգետիկայի առաջին ինկուբացիոն ծրագիրը

Առաջատար տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միությունը (ԱՏՁՄ) և Գերմանական միջազգային համագործակցության ընկերությունը (GIZ) պաշտոնապես գործարկել են GreenTech Academy-ն՝ Հայաստանում վերականգնվող էներգետիկայի և էներգաարդյունավետության ոլորտի ստարտափների համար նախատեսված առաջին մասնագիտացված ինկուբացիոն ծրագիրը։

Այս նախաձեռնության մեկնարկը տրվեց Երևանում՝ ԱՏՁՄ գրասենյակում կայացած Խորհրդատվական խորհրդի անդրանիկ նիստով, որի ընթացքում ոլորտի առաջատարները, նախարարությունների և ակադեմիական հաստատությունների  ներկայացուցիչները քարտեզագրեցին այն հիմնական գործառնական խնդիրները, որոնց լուծման վրա աշխատելու են ակադեմիայի մասնակիցները։ Խորհուրդը հստակորեն առաջնահերթություն է տվել ոլորտի այնպիսի առանցքային խնդիրներին, ինչպիսիք են՝ արևային վահանակների թափոնների և հնացած էլեկտրական ցանցերի կառավարումը, ստանդարտացված տվյալների հավաքագրման և կառավարման բացակայությունը, էներգաաուդիտի մասնագետների և ավտոմատացման խիստ պակասը, արևային ենթակառուցվածքների սպասարկման ոչ բավարար կանոնակարգերը, մասշտաբավորվող էներգակուտակիչ համակարգերի բացակայությունը, ինչպես նաև էներգետիկ քաղաքականության և օրենսդրական դաշտի բացերը։

Ծրագիրը բացառիկ հնարավորություն է ընձեռում մինչև 15 ընտրված ստարտափ թիմի՝ անցնելու տեխնիկական և բիզնես դասընթացների համակարգված փուլ։ Այս լուծումների մուտքը շուկա արագացնելու նպատակով ակադեմիան սահմանել է 40 000 եվրո ընդհանուր մրցանակային ֆոնդ, որը կրթաթոշակի տեսքով կտրամադրվի սեպտեմբերին կայանալիք հաքաթոնի և ավարտական Demo Day-ի ընթացքում լավագույն արդյունքներ գրանցած թիմերին։

Ովքեր կարող են դիմել

Ծրագիրն իրականացվում է SE4Resilience («Կայուն էներգիա հանուն Հայաստանում կլիմայակայուն համայնքային զարգացման») ծրագրի շրջանակներում, որը համաֆինանսավորվում է Եվրոպական միության և Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության տնտեսական համագործակցության և զարգացման նախարարության (ԳԴՀ ՏՀԶՆ) կողմից։ Ակադեմիան մեծ արժեք է տալիս մարզային զարգացմանը՝ կազմակերպելով հատուկ տեղեկատվական հանդիպումներ հինգ մարզային կենտրոններում՝ Երևանում, Գյումրիում, Գավառում, Գորիսում և Իջևանում։

Ակադեմիան ընդունում է ինչպես անհատների, այնպես էլ արդեն ձևավորված թիմերի դիմումները։ Ծրագիր ընդունված անհատ նորարարները ակադեմիայի վաղ փուլերում կմիավորվեն և կձևավորեն համատեղ ստարտափ թիմեր։ Ակադեմիան բաց է մասնակիցների լայն շրջանակի համար, այդ թվում՝ բուհերի շրջանավարտներ և ուսանողներ (16 տարեկանից բարձր), ճարտարագետներ, ծրագրավորողներ, բնապահպան-գիտնականներ, էներգետիկայի ոլորտի գործող ընկերություններ ու անհատ մասնագետներ, ինչպես նաև պետական հատվածի այն ներկայացուցիչները, ովքեր շահագրգռված են էներգաարդյունավետության և կանաչ տեխնոլոգիական լուծումների ներդրմամբ։ Ծրագիրն ունի նաև հստակ առաքելություն՝ մեծացնել կանանց ներգրավվածությունն ու առաջնորդությունը էներգետիկ ձեռներեցության ոլորտում։

Խորհրդատվական խորհուրդ և մենթորություն

Միջոցառումը բացվեց ԱՏՁՄ-ի գործադիր տնօրեն Էդիտա Ղազարյանի ողջույնի խոսքով, որին հաջորդեց GIZ Հայաստանի ռազմավարական էներգետիկ խորհրդատու Սիրվարդ Նշանյանի ելույթը։ Մեկնարկի արարողության ընթացքում ընդգծվեց նաև GIZ-ի ծրագրի ղեկավար Օլգա Վայգելի վճռորոշ դերը, ում ջանքերի և առաջնորդության շնորհիվ հնարավոր դարձավ այս նախաձեռնության մշակումն ու գործարկումը. Օլգան նույնպես հանդես եկավ ողջույնի խոսքով և կիսվեց ծրագրի ռազմավարական տեսլականի վերաբերյալ իր պատկերացումներով։

Նորաստեղծ Խորհրդատվական խորհուրդը ակտիվորեն ներգրավված կլինի ծրագրի բոլոր փուլերում՝ ուղղակիորեն աջակցելով, մենթորություն տրամադրելով և կրթելով թիմերին՝ հում գաղափարները շուկայական լուծումների վերածելու համար։ Խորհրդի կազմում ընդգրկված են՝ Էդիտա Ղազարյանը (ԱՏՁՄ գործադիր տնօրեն), Սիրվարդ Նշանյանը (GIZ Հայաստանի ռազմավարական էներգետիկ խորհրդատու), Հովհաննես Աբրահամյանը (ՀՀ Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության Էներգետիկայի վարչության պետ, ում նիստում ներկայացնում էր Էներգաարդյունավետության և տեխնիկական նորմերի բաժնի պետ Աիդա Ադամյանը), Հայկ Իգիտյանը (ՀՊՃՀ Կլիմայի փոփոխության և կայուն զարգացման լաբորատորիայի ղեկավար), Լանա Ասատրյանը («Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ Մարդկային ռեսուրսների կառավարման դեպարտամենտի ղեկավար), Հայկ Շեկյանը (Shtigen ընկերության գործադիր տնօրեն), Հովհաննես Կարապետյանը (Team Energy ՍՊԸ գործադիր տնօրեն), Կարեն Ներսիսյանը (Arega Energy և Synex Energy ընկերությունների տնօրեն) և Վարդան Ուռուտյանը (Հայաստանի թվային գյուղատնտեսության ինստիտուտի հիմնադիր և գործադիր տնօրեն)։ Բարձր պրոֆեսիոնալ մակարդակ ապահովելու նպատակով նախաձեռնությանը կմիանան նաև ոլորտի այլ խոշոր ընկերություններ, համալսարաններ և կառույցներ՝ տրամադրելով շարունակական տեխնիկական և էկոհամակարգային աջակցություն։

Ծրագրի ժամանակացույցը

• 2026 թ. հուլիս և օգոստոս. Տեղեկատվական հանդիպումներ պոտենցիալ դիմորդների համար նշված հինգ մարզային կենտրոններում։
• 2026 թ. օգոստոս. Նախապատրաստական ուսումնական ճամբար (Bootcamp)։
• 2026 թ. սեպտեմբեր. Ազգային հաքաթոն՝ ինկուբացիոն փուլ անցնող թիմերի վերջնական ընտրության համար։
• 2026 թ. հոկտեմբեր – դեկտեմբեր. Եռամսյա ինտենսիվ բիզնես և տեխնիկական ինկուբացիոն ծրագիր ընտրված 15 ստարտափների համար։
• 2027 թ. հունվար. Demo Day (Ավարտական միջոցառում), որի ընթացքում տեղի կունենա մրցանակային ֆոնդի վերջնական բաշխումը լավագույն երեք ստարտափների միջև։

Պոտենցիալ դիմորդները կարող են ծանոթանալ ծրագրի մանրամասն չափանիշներին և գրանցվել առաջիկա տարածաշրջանային տեղեկատվական հանդիպումներին ծրագրի պաշտոնական կայքում՝ GreenTechAcademy.am։

«Կայուն էներգիա հանուն Հայաստանում կլիմայակայուն համայնքային զարգացման» (SE4Resilience) ծրագիրը համաֆինանսավորվում է Եվրոպական միության և Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության տնտեսական համագործակցության և զարգացման նախարարության (ԳԴՀ ՏՀԶՆ) կողմից, և իրականացվում է Գերմանական միջազգային համագործակցության ընկերության (GIZ) կողմից։