Հոկտեմբերի 30-ին Ազգային ժողովի մշտական հանձնաժողովներում կմեկնարկեն «Հայաստանի Հանրապետության 2018 թ. պետական բյուջեի մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի նախնական քննարկումները: Դրանք կտևեն մինչև նոյեմբերի 9-ը:
«Հայաստանի Հանրապետության 2018 թ. պետական բյուջեի մասին» օրենքի նախագիծը կքննարկվի ՀՀ Ազգային ժողովի վեցերորդ գումարման երկրորդ նստաշրջանի նոյեմբերի 14-ի լիագումար նիստում:
Մինչ այդ, հանգստյան օրերին ֆինանսների նախարարության նախաձեռնությամբ հաջորդ տարվա գլխավոր ֆինանսական փաստաթուղթը ներկայացվել է լրագրողներին:
Դրամապանակ, կաշվե պայուսակ կամ փողով լցված պարկ. անգլիական աղբյուրներում «բյուջե» բառի բացատրությունն է: Մեր երկրում այն գտնվում է ֆինանսների նախարարության ձեռքում: Հենց այստեղ են որոշում, թե ինչպես և որքան է ծախսելու կառավարությունը: 2018թ-ի ծախսերն ու եկամուտները նույնպես հաշվարկված են: Նախարարությունում վստահեցնում են՝ հետևել են տնտեսագիտական ոսկյա կանոններին: Օրինակ՝ ծախսել՝ բայց սեփական եկամուտները:
«Երբ որ մենք սկսենք մեր ընթացիկ ծախսերը ապահովել ուրիշից պարտք վերցնելու ճանապարհով, դա երկար ճանապարհ չի տանի: Դրա համար դա կոչվում է ոսկյա կանոն: Պետք է անես այնպես քո ընթացիկ ծախսերը, որ քո սեփական եկամուտներին համահունչ լինի»,- ասաց Ֆինանսների փոխնախարար Արմեն Հայրապետյանը:
Այս տրամաբանությամբ են ֆիննախում առաջնորդվում ու 2018-ի համար կենսաթոշակի, նպաստի ու աշխատավարձի բարձրացում չեն նախատեսում: Ճգնաժամի ընթացքում՝ 2008-2009թթ արդեն շեղվել են այս կանոնից, արդյունքում՝ պարտքը հաջորդ տարեվերջին կհատի 7 մլրդ դոլարի շեմը:
Հայաստանը դեռ միջին պարտքի բեռ ունեցող երկիր է: Եթե ցնցումներ չլինեն՝ կառավարությունը ԱԺ-ին չի դիմի ու պարտքի շեմի բարձրացման առաջարկ չի անի:
Գլխավոր ֆինանստիստը պնդում է՝ անհանգստանալու կարիք չկա, Վարդան Արամյան. «Անվանական առումով, որ պարտքը աճում է, դա խնդիր չի: Կարևորը, որ պարտք- ՀՆԱ ցուցանիշը փոքրանա: Եթե ես 100 հազար դրամ ստացող տղա եմ, 2 մլն դրամը ինձ համար շատ մեծ պարտք կլինի: Բայց եթե ես 2 մլն դրամ ստացող տղա եմ, դա իմ համար թիվ չի: Միանգամից կստանամ ու կվճարեմ»:
2018-ին՝ օպտիմալացումը, կամ Ֆինաննախի խոսքով՝ գումարների վերաիմաստավորումը կշարունակվի, մինչ այժմ ՝ 770 մարդ են կրճատել, նախարար Արամյանն անկեղծանում է՝ «70 հոգուն որ մեր մոտից կրճատեցինք, գիտեք, հե՞շտ էր: 20 տարի աշխատել էինք այդ մարդկանց հետ: Եթե դու սոցիալական նպատակ ես հետապնդում, ասում ես լավ, ֆինանսների նախարարության էս մարդուն գործից չազատեմ, որ գործազուրկ չդառնա: Դա սխալ է, պրոբլեմ: Սոցիալական ծրագերով պետք է այդ հարցը լուծել»:
Հաջորդ տարի էլ շուրջ 5 հազարով կնվազեցնեն աշխատողների թիվն ու 3 մլրդ դրամ կվերաիմաստավորեն: Տնտեսական աճի կանխատեսումներում կառավարությունը համեստ է՝ 4,5 տոկոս:
Տնտեսագետ Բաբկեն Թունյանը ընդգծում է՝ նախորդ բյուջեներից 2018-ը տարբերվում է նրանով, որ պետությունը փորձում է խաղի կանոնները հստակեցնել, պարզաբանում է՝ ոչ թե օրվա պահանջներով է առաջնորդվում, անում այն, ինչը բնակչությանը հաճելի կլինի, այլ՝ միտված է երկարաժամկետ ծրագրերի:
Թոշակներն ու աշխատավարձերը չեն բարձրացնում, բայց դրա փոխարեն կապիտալ ծախսերն են ավելացնում: Իհարկե դժվար է թոշակառուին բացատրել, թե ինչի համար է դա արվում, իմաստն այն է, որ հետագայում պետությունը սեփական ռեսուրսներով անի:
Զրուցակիցս ընդգծում է՝ 2018-ին կապրենք այնպես, ինչպես հիմա, միաժամանակ նկատում է՝ Հայաստանը կախված է համաշխարահային զարգացումներից ու ռիսկերից:
Գլոբալ առումով, 2018-ը սակայն, փոփոխությունների տարի չի լինի:
