
Հայկական պրոգրեսիվ ռոքի ամենաբնորոշ ձայներից մեկը հանդիսացող «Դոգմա» խումբը ստեղծագործական ճանապարհը սկսել է 2007 թվականի դեկտեմբերին։ Խմբի հիմքը դրեցին երկու երաժիշտ, որոնք արդեն ունեին համատեղ աշխատանքի հարուստ փորձ՝ կիթառահար Հենրի (Հենո) Գրիգորյանը և բաս-կիթառահար Վարդան Գրիգորյանը, որոնք տասներեք տարի միասին հանդես էին եկել MDP խմբի կազմում։ Նրանց գաղափարն արագ իրականացավ. շուտով նրանց միացավ երգչուհի Զառա Գևորգյանը, իսկ 2008 թվականի հունվարի սկզբին՝ թմբկահար Դերենիկ (Դերիկ) Վարդումյանը։ Հենց այս քառյակն է հանդիսանում «Դոգմայի» հիմնադիր և դասական կազմը։ Խմբի առաջին ելույթը տեղի ունեցավ 2008 թվականի հունվարի 5-ին Երևանի տիկնիկային թատրոնի փոքր դահլիճում՝ նախանշելով թատերական ոգու և երաժշտական փորձարարության սիմբիոզը, որը հետագայում դարձավ խմբի տարբերիչ նշանը։
«Դոգմայի» գործունեության առաջին տասնամյակը նշանավորվեց երեք ստուդիական ալբոմների թողարկմամբ, որոնք խմբի ստեղծագործական էվոլյուցիայի վկայությունն են։ 2009 թվականի դեբյուտային «Էթնիկ-մեթնիկ» ալբոմը ներկայացրեց խմբի յուրահատուկ ոճը՝ ազգային մեղեդիների ու ինտոնացիաների օրգանական միախառնումը ժամանակակից հարդ-ռոք և մետալիկ հնչողությանը։ 2013 թվականին թողարկված «Անդըրդոգմա» ալբոմով խումբն ամրապնդեց իր դիրքերը՝ առաջարկելով ավելի խորը, հայեցողական և կառուցվածքով բարդ կոմպոզիցիաներ, որոնք ուղեկցվեցին Հայաստանի մարզերում անցկացված պրոմո-հյուրախաղերով։ 2015 թվականի «Նա Նե» ալբոմը դարձավ այս առաջին փուլի տրամաբանական ավարտը՝ ցուցադրելով կատարման վարպետություն և գաղափարական հասունություն։ Այս շրջանում խմբի կազմում տեղի ունեցավ կարևոր փոփոխություն․ 2014 թվականին Դերենիկ Վարդումյանին փոխարինեց երիտասարդ թմբկահար Գոռ Ավետիսյանը՝ խմբի հնչողության մեջ մտցնելով նոր դինամիկա։
«Դոգմայի» տասնհինգամյա ուղին առանձնահատուկ է ոչ միայն սեփական ստեղծագործություններով, այլև հայկական երաժշտական բեմում կատարած յուրօրինակ դերով։ Խումբը դարձավ միջազգային ռոք-լեգենդների Հայաստան կատարած այցելությունների կազմակերպման և նրանց համերգները բացող խումբ լինելու ավանդույթի սկզբնավորող։ Այսպես, խումբը մասնակցեց Jethro Tull, Deep Purple, Uriah Heep խմբերի, ինչպես նաև Ջոն ՄքԼաֆլինի համերգների կազմակերպմանը։ Մինչ այդ օրինակը չունեցող էջ գրվեց 2010 թվականին, երբ Jethro Tull-ի հիմնադիր Իեն Անդերսոնը Երևանի բեմում Զառա Գևորգյանի հետ կատարեց իր խմբի երկու հիթ և հարգանքի տուրք մատուցեց «Դոգմային»՝ կատարելով նրանց «Renaissance» և «Awakening» կոմպոզիցիաները։ Սա ոչ միայն հայկական խմբի համար առանձնահատուկ ճանաչում էր, այլև խոսում էր «Դոգմայի» երաժշտության միջազգային մակարդակի և հաղորդակցվելու ունակության մասին։
Խմբի համերգային գործունեությունը տարածվեց նաև Հայաստանի սահմաններից դուրս։ 2012 թվականին «Դոգման» հանդես եկավ Լայպցիգում՝ գերմանական ամենամյա Wave Gotik Treffen փառատոնում, ներկայացնելով հայկական պրոգրեսիվ ռոքը եվրոպական լսարանին։ Նույն թվականին խումբը մասնակցեց կոմպոզիտոր Թոդ Մաքհովերի «Ա-ից Ա. Հարմոնիայի աշխարհ» նախագծի համաշխարհային պրեմիերային՝ կատարելով հայ և ամերիկահայ դպրոցականների ստեղծագործություններ։ 2015 թվականին խումբը Թբիլիսիում արժանացավ «Phoenix Caucasian Music Award» մրցանակի երկու անվանակարգում, իսկ 2018 թվականին համերգներով հանդես եկավ Լեհաստանում՝ մասնակցելով Wschod Kultury միջազգային փառատոնին։ «Դոգմայի» ելույթը 2012 թվականի Red Bull X-Fighters Jams էքստրեմալ շոուի ժամանակ՝ Երևանի Հանրապետության հրապարակում, ցույց տվեց նաև նրանց երաժշտության ունիվերսալ, էներգետիկ լինելը, որն ընդունելի է տարբեր մշակութային համատեքստերում։
Ստեղծագործական տարիներն ամփոփելիս չի կարելի չառանձնացնել խմբի անդամների անհատական դերը։ Հենրի Գրիգորյանը, որպես կիթառահար, պատասխանատու է խմբի երաժշտական և գաղափարական ուղղվածության համար՝ ստեղծելով ճանաչելի կիթառային պարտիաներ և տեքստեր։ Վարդան Գրիգորյանը, բաս-կիթառահար լինելուց բացի, հանդիսանում է խմբի պրոդյուսերը՝ ղեկավարելով դրա կազմակերպչական և ստեղծագործական գործընթացները։ Զառա Գևորգյանի՝ տեքստերի հեղինակի, յուրահատուկ և հզոր վոկալը դարձել է «Դոգմայի» ամենաճանաչելի «անձնագիրը»՝ ի վիճակի լինելով փոխանցել և՛ նուրբ քնարերգություն, և՛ դրամատիկ ուժ։ Թմբկահար Գոռ Ավետիսյանը, որը միացավ խմբին 2014 թվականին, իր վարպետությամբ ապահովեց հարվածային գործիքների հզոր և տեխնիկապես հարուստ հենարանը ամբողջ երաժշտական կառուցվածքի համար։
Խմբի մասին բրիտանական Classic Rock-ից մինչև ճապոնական Rock Drive մասնագիտական հրատարակություններում հրապարակված ակնարկներն ու հոդվածները հաստատում են «Դոգմայի» ձեռքբերումների միջազգային ճանաչումը։ Այսօր «Դոգման» շարունակում է իր ստեղծագործական ուղին՝ հանդիսանալով հայկական ռոք-երաժշտության կարևորագույն երևույթ, որի ստեղծագործությունը հիմնված է ազգային ինքնատիպության, բարձր պրոֆեսիոնալիզմի և մշակութային երկխոսության սկզբունքի վրա։ Նրանց ուղին ոչ միայն սեփական երգացանկի ստեղծումն է, այլև հայաստանյան ռոք-համայնապատկերը միջազգային հարթակին ներկայացնելու համառ և հետևողական աշխատանք։
Նոյեմբերի 28-ին խումբը հանդես եկավ տարվա ամփոփիչ համերգով՝ Ազգային տիկնիկային թատրոնի բեմում։




