Հայաստանյան արդի երաժշտական կյանքի վերջին տասնամյակների ամենահետաքրքիր և հետևողական նախաձեռնություններից են «Quarter Tone» («Քառորդ տոն») կազմակերպությունը, «Խաչմերուկներ» ժամանակակից երաժշտության փառատոնը և «Ասսոնանս» անսամբլը, որոնք համատեղ ձևավորել են նորարարական արվեստի յուրատեսակ հարթակ՝ միավորելով ժամանակակից կոմպոզիտորական մտածողությունը, կատարողական բարձր մշակույթն ու միջազգային ստեղծագործական երկխոսությունը։
Այս կառույցների գործունեությունը կարևոր դեր է ունեցել ոչ միայն ժամանակակից ակադեմիական երաժշտության տարածման, այլև հայկական երաժշտարվեստը համաշխարհային արդիական գործընթացների հետ համադրելու գործում։
«Quarter Tone» կազմակերպությունը ստեղծվել է որպես ժամանակակից երաժշտության զարգացմանն ու հանրայնացմանը միտված մշակութային նախաձեռնություն, որի անվանումն ինքնին խորհրդանշական է․ քառորդ տոնը արևելյան և արևմտյան երաժշտական համակարգերի միջև գոյություն ունեցող նուրբ սահմանների ու նոր հնչյունային տարածությունների գաղափարական արտահայտությունն է։
Կազմակերպությունը տարբեր տարիների ընթացքում իրականացրել է համերգային ծրագրեր, կրթական նախագծեր, միջազգային համագործակցություններ և հեղինակային ստեղծագործությունների ներկայացումներ՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով երիտասարդ կոմպոզիտորների և փորձարարական երաժշտության խթանմանը։
«Quarter Tone»-ի գործունեության առանցքային ձեռքբերումներից է «Խաչմերուկներ» ժամանակակից երաժշտության միջազգային փառատոնը, որն իր անվան մեջ կրում է մշակույթների, մտածողությունների և գեղագիտական ուղղությունների հատման գաղափարը։
Փառատոնը դարձել է այն եզակի հարթակներից մեկը, որտեղ հայ և արտասահմանյան հեղինակները, կատարողները և երաժշտագետները հնարավորություն են ստացել ներկայացնելու նոր ստեղծագործություններ, մասնակցելու վարպետության դասերի, քննարկումների և ստեղծագործական հանդիպումների։
«Խաչմերուկներ»-ը կարևոր նշանակություն ունի հատկապես այն առումով, որ ժամանակակից երաժշտությունը ներկայացվում է ոչ թե որպես նեղ մասնագիտական երևույթ, այլ որպես կենդանի մշակութային գործընթաց, որն արձագանքում է ժամանակի փիլիսոփայական, տեխնոլոգիական և սոցիալական փոփոխություններին։ Փառատոնի շրջանակում հնչել են տարբեր ոճական ուղղությունների ստեղծագործություններ՝ ավանգարդից մինչև մինիմալիզմ, էլեկտրոնային երաժշտությունից մինչև միջժանրային փորձարարություններ, ինչի շնորհիվ ձևավորվել է բաց և ազատ ստեղծագործական միջավայր։
Այս ամբողջ գործընթացում առանձնահատուկ դեր ունի «Ասսոնանս» անսամբլը, որը դարձել է ժամանակակից երաժշտության ամենաակտիվ և պրոֆեսիոնալ կատարողական խմբերից մեկը Հայաստանում։
Անսամբլը մշտապես հանդես է եկել որպես նոր երաժշտական լեզուների մեկնաբան և տարածող՝ ներկայացնելով ինչպես հայ, այնպես էլ միջազգային հեղինակների ստեղծագործություններ։ «Ասսոնանս»-ի կատարողական արվեստը բնութագրվում է բարձր տեխնիկական պատրաստվածությամբ, նորարարական մտածողությամբ և բարդ ժամանակակից պարտիտուրաների հանդեպ խոր ըմբռնումով։ Անսամբլը կարևոր առաքելություն է իրականացնում նաև նոր ստեղծագործությունների առաջին կատարումներով՝ հաճախ դառնալով ժամանակակից կոմպոզիտորների ստեղծագործական գաղափարների անմիջական հնչյունային մարմնավորողը։
«Quarter Tone» կազմակերպության, «Խաչմերուկներ» փառատոնի և «Ասսոնանս» անսամբլի համատեղ գործունեությունը փաստորեն ձևավորել է արդի հայկական երաժշտության մի կարևոր մշակութային միջավայր, որտեղ ժամանակակից արվեստը ներկայանում է ոչ թե որպես սահմանափակ փորձարարություն, այլ որպես մտավոր և գեղագիտական զարգացման կենսունակ դաշտ։
Նրանց գործունեությունը նպաստում է նոր սերնդի երաժիշտների կրթությանը, միջազգային մշակութային կապերի ամրապնդմանը և հայկական ժամանակակից երաժշտության հեղինակության բարձրացմանը համաշխարհային մասնագիտական շրջանակներում։
