Ժամանակակից ակադեմիական երաժշտության զարգացումները Հայաստանում. «Երաժշտական եռանկյունի»

Ժամանակակից ակադեմիական երաժշտությունը վերջին տարիներին Հայաստանում զարգանում է առավել նպատակային և համակարգված ձևով։ Կոմպոզիտոր, ֆլեյտահար, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ուսումնական և միջազգային կապերի գծով պրոռեկտոր Արամ Հովհաննիսյանի հետ զրույցի ընթացքում անդրադարձանք մի շարք առանցքային հարցերի, որոնք պայմանավորում են այդ զարգացումները։

Նախևառաջ կարևոր է այն կրթական հենքը, որի վրա կառուցվում է ժամանակակից երաժշտական կյանքը։ Ինչպես նշում է Արամ Հովհաննիսյանը, երբ ձևավորվում է մտածող և մշակութային երևույթներին ուշադիր վերաբերվող սերունդ, բնականոն ճանապարհով ծնվում է նաև նոր երաժշտություն։ Այսօր Հայաստանում դասավանդվում են ժամանակակից կոմպոզիցիայի սկզբունքներ, ակտիվորեն կազմակերպվում են վարպետության դասեր և համագործակցություններ արտասահմանյան հեղինակների հետ։ Այս ամենը նպաստում է թե՛ նոր մտածողության ձևավորմանը, թե՛ կատարողական նոր դպրոցի ստեղծմանը։

Զրույցի ընթացքում անդրադարձ կատարեցինք նաև «Խաչմերուկներ» ժամանակակից երաժշտության միջազգային փառատոնին, որը հիմնադրվել է 2017 թվականին՝ հենց Արամ Հովհաննիսյանի նախաձեռնությամբ։ Փառատոնը գործում է մի քանի ուղղությամբ՝ համերգային ծրագրեր, միջազգային համագործակցություններ, կրթական բաղադրիչ։ Այն դարձել է հարթակ ոչ միայն տեղական, այլև արտերկրի կոմպոզիտորների համար՝ նպաստելով նոր ստեղծագործությունների ծնունդին և կատարող–լսող հարաբերության վերաիմաստավորմանը։

Փառատոնի շրջանակում ստեղծվել է նաև «Ասոնանս» ժամանակակից երաժշտության անսամբլը, որը ներկայում հանդես է գալիս ինքնուրույն գործունեությամբ։ Արամ Հովհաննիսյանի ձևակերպմամբ՝ անսամբլը նպատակ ունի իրականացնել համաշխարհային մակարդակի նոր երաժշտության կատարումներ Հայաստանում։ «Ասոնանս»-ի կազմում ընդգրկված են արհեստավարժ երաժիշտներ, որոնք մշտապես համագործակցում են թե՛ հայ, թե՛ միջազգային հեղինակների հետ՝ առաջնախաղերով, ձայնագրություններով և փորձարարական նախագծերով։

Մեր զրույցում, բնականաբար, չենք շրջանցել նաև Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի դերը ժամանակակից երաժշտության տարածման գործում։ Որպես բուհի պրոռեկտոր՝ Արամ Հովհաննիսյանը կարևորում է միջազգային կապերի ամրապնդումը, ուսումնական ծրագրերի արդիականացումը և ուսանողների ներգրավվածությունը նոր երաժշտական գործընթացներում։ Նշվեց, որ ժամանակակից երաժշտության ընկալումը դեռևս բարդ է լսարանի համար. այն հաճախ ընկալվում է որպես «դժվար» կամ «անծանոթ», բայց հենց այդ պատճառով է կարևոր շարունակական կրթական և մշակութային գործունեությունը։

Ամփոփելով զրույցը՝ կարելի է փաստել, որ Արամ Հովհաննիսյանի գործունեությունը կրթական, ստեղծագործական ու կազմակերպչական ոլորտներում էական ներդրում է հայաստանյան ժամանակակից երաժշտության կայացման և զարգացման գործում։ Նրա նախաձեռնած ծրագրերը, ինչպես նաև միջազգային փորձը, ցույց են տալիս, որ ժամանակակից ակադեմիական երաժշտությունը Հայաստանում ոչ միայն ապրում է, այլև կերտում է իր ինքնուրույն, մտածող և նորարարական ուղին։