Աբդուլ Համիդը Հայկական հարցում որդեգրեց խոստումներ տալու և դրանք չկատարելու քաղաքականություն։ Դա թելադրված էր Ռուսաստանի և եվրոպական մեծ տերությունների միջև եղած անհամաձայնություններով, հակասություններով ու շահերի բախմամբ, որոնք խանգարում էին բարենորոգումների անցկացման վերահսկողությանը։ Այդ երկրներն ի վիճակի չէին ստիպելու թուրքական իշխանություններին, որ նրանք ի կատար ածեն Բեռլինի համաժողովի 61-րդ հոդվածի դրույթները։
Թեմային է անդրադառնում սփյուռքագետ, քաղաքագետ Վահրամ Հովյանը։
«Ռուսական գործոնը և Հայկական հարցը»` մաս 10-րդ։
