Մայրաքաղաքի փողոցներում կտեղադրվեն սմարթ կոնտեյներներ

Աիդա Ավետիսյան
«Ռադիոլուր»

Կրկնակի օգտագործման ենթակա չլինելով՝  պլաստիկե իրերը շպրտվում են որպես կենցաղային աղբ եւ ապականում շրջակայքը։ Մինչդեռ դրանց հավաքումն ու  վերամշակումը շահեկան է ոչ միայն շրջակա միջավայրի աղտոտվածության կրճատման առումով, այլեւ տնտեսապես։ Ամբողջ աշխարհում  քայլեր են ձեռնարկվում  պոլիէթիլենային թափոնների  օգտագործումը նախ նվազեցնելու, հետո տեսակավորման ու վերամշակման խնդիրները լուծելու ուղղությամբ։ Ի՞նչ քայլեր են ձեռնարկվում Հայաստանում:

Պլաստիկ շշերը, պոլիէթիլենային տոպրակներն ու ավելի հաստ տարաները շատ երկար են քայքայվում բնության մեջ և վտանգավոր են  շրջակա միջավայրի համար: Այդ իսկ պատճառով շատ երկրներում  նախաձեռնվել է  տարատեսակ թափոնների կայուն կառավարման ռազմավարություն` «Ռադիոլուրի» հետ զրույցում ասաց Շրջակա միջավայրի փոխնախարար Իրինա Ղափլանյանը։ Հայաստանը փոքր երկիր է, բայց մեզ մոտ բավականին  շատ պլաստիկ թափոններ են կուտակվում, և այժմ  քայլեր են ձեռնարկում նվազեցնելու   թափոնների օգտագործումը: Դեռևս անցյալ տարի  նախարարությունը նախաձեռնեց պլաստիկ իրերի օգտագործումը սահմանափակելու գործողություններ։

«Կարգավորման  գլխավոր գործոններից է պլաստիկ տոպրակների համար գին սահմանելը, որովհետև միջազգային փորձը ցույց է տալիս, երբ պլաստիկ տոպրակը թանկ է լինում, խելամիտ է մոտենում իր բյուջեին և անցում է կատարում  կտորից տոպրակների: Երկրորդը՜ մենք նախատեսում ենք ընդհանուր  արգելք դնել պլաստիկ տոպրակների վրա 2020-2023 թվականներին: Նախագծով այդպես է»:

Այս ընթացքում բանակցություններ պետք է տարվեն պլաստիկ տոպրակներ արտադրող ու ներկրող տնտեսվարողների հետ: Հաջորդ թիրախը մեկանգամյա օգտագործման  պլաստիկ տարաներն են: Առաջինը՝ շշերը: Այժմ քայլեր են ձեռնարկվում դրանք վերամշակելու եւ երկրորդ անգամ օգտագործելու համար։ Թափոնների տեսակավորման  խնդիր Հայաստանում ևս կա։ Այժմ այդ ուղղությամբ փոքր, բայց քայլեր ձեռնարկվում են: Շուտով մայրաքաղաքի փողոցներում  կտեղադրվեն նաև  սմարթ կոնտեյներներ, որտեղ  ազգաբնակչությունը հնարավորություն կունենա  թափել պլաստիկե իրեր: «Ռե ապագա» բարեգործական հիմնադրամի» կոնտեյներները հնարավորևություն կտան պարգևատրվել էկո վարքագծի համար` նշեց հիմնադրամի  մարքետոլոգ  Հայկ Կազարյանը:

«Դուք, երբ գրանցվում եք, ստանում եք QRկոդ, այն ցույց տալով տարային` բացում է: Այնուհետև թափոնը թափելիս այն կշռում է, և ձեզ տալիս  միավորներ, որոնք կարող եք կուտակել ու 30-ից ավել  կազմակերպություններից օգտվել զեղչով: Սա նրա համար է, որ մարդիկ խրախուսված զգան և այդ պլաստիկը ոչ թե պատուհանից դեն նետեն, այլ այս աղբարկղերում»:

Նախատեսվում է ամենաքիչը 50 նման խելացի աղբաման  տեղադրել  միայն Երևանում: Սարքը կընդունի բոլոր տեսակի պլաստիկ ապրանքներ, բացի պենոպլաստից: Թափոնները կվերամշակվեն հայկական ընկերություններում: Հայաստանում շատ վերամշակող ընկերություններ կան, սակայն դրանք չունեն համապատասխան քանակությամբ հումք, քանի որ ոչ մի բան չի տեսակավորվում՝ ասում է  Հայկ Կազարյանը:

«Հիմնադրամն  արդեն մեկ տարի է համագործակցում է տարբեր կազմակերպությունների հետ: Սկսել էինք « Քլին լենդի» հետ, իրենք վերամշակում են  պլաստիկը և դարձնում փոքր հատիկներ, որն էլ արտահանվում է Ռուսաստան և դառնում՝ պոլիէսթեր: Բայց  կա 4-րդ գյուղում գործող  «Արմ պլաստ»  կազմակերպությունը,  և այս հավաքագրվածն ուղարկելու ենք իրենց:  Իրենք սրանից ստանալու են  կախիչներ, սավոկ, ծաղկաման, պլաստիկից  տարբեր իրեր»:

Բնապահպանական տարբեր ծրագրեր իրականացնող  բարեգործական հիմնադրամի ծրագրերում է  նաև պլաստիկ վտանգավոր թափոններից Սևանի մաքրումը: