Հասմիկ Դիլանյան
«Ռադիոլուր»
Սեպտեմբերի 20-27-ը աշխարհում բնապահպանական մոբիլիզացիայի շաբաթ է. նախատեսված են 5 հազարից ավելի միջոցառումներ, ակցիաներ՝ հանուն կլիմայական ճգնաժամի հաղթահարման և այդ ուղղությամբ գործնական քայլերի։
Հայաստանն այսօր միացել է այդ շարժմանը: Սեպտեմբերի 20-ը բնապահպանական մոբիլիզացիայի եւ արդարության օր են հռչակել Ամուլսարի պաշտպանները: Այսօր լրանում է նրանց՝ կառավարությանը տրված վերջնաժամկետը:
Բնապահպանական մոբիլիզացիայի օրվա մեկնարկը տրվել է Մաշտոցի պուրակից, ավարտվելու երթով:
«Դասը՝ դաս, Ամուլսարն էլ՝ սար» այս ձևակերպմամբ էին այսօր Ջերմուկի, Գնդեվազի ու Կեչուտի դպրոցականները վաղ առավոտից դասադուլի ու երթի մասնակցում:
Դասադուլի մասնակից աշակերտները գիտեն՝ այսօր բացակա են ստանալու, սակայն, կարծում են, որ մեկ օրով ոչինչ չի փոխվի:
Ջերմուկի բնակիչ Շիրակ Բունիաթյանը խնդրեց երկուշաբթի վերադառնալ աշխատանքի ու դասի: Ասաց՝ դեռ կսպասեն կառավարության վերջնական որոշմանը, չեն բացառում, որ խաղաղ ու ինքնաբուխ ակցիաներ կկազմակերպեն:
Երևանում՝ Մաշտոցի պուրակում հանրային քննարկում էին կազմակերպել Հայկական բնապահպանական շարժման անդամները: Լևոն Գալստյանը հիշեցրեց, թե անցած տարիների ընթացքում տարբեր բնապահպանական շարժումներ ինչ արդյուքներ են գրանցել. Շիկահողի արգելոցի ճանապարհ, Թռչկանի ջրվեժ, պայքարեցին, սակայն, արդյունքի չհասան Թեղուտի դեպքում :
«Թեղուտ ի տխրահռչակ հանքավայրի պատմությունն է, որը սկսվել է 2003-2004թվականից, բայց հիմնական պայքարը 2008-ից էր: Մինչև այն պահը, երբ շահագործումը սկսվեց: Հաջորդը մանիպուլիացիա են անում, թե ինչու են Ամուսլարի համար ակտիվ պայքարում: Մենք ունենք Թեղուտի օրինակը, երբ սկսվում է շահագործման փուլը, ըստ էության պայքարելը դառնում է անիմաստ»:
Այս պահին Ամուլսարի վերաբերյալ լսում են գրեթե նույն հայտարարությունները, որոնք եղել են Թեղուտի շահագործման ժամանակ՝ ամենամեծ ներդրումային ծրագիր, ժամանակակից տեխոնոլոգիաներով շահագործվող հանքավայր:
Նույն Մաշտոցի պուրակում, որտեղ հանրային քննարկումն էր, մի քանի տարի առաջ բնապահպանները պայքարում էին այգու կանաչ տարածքների պահպանման համար: Այսօր նորից նույն վայրում են, բայց՝ Ամուլսարի հարցով:
ՔՈ ներկայացնող Միքայել Նահապետյանը կարծում է, որ կառավարությունը հակված է թույլ տալ Ամուլսարի հանքավայրի շահագործումը:
«Այս գործողությունների վերջնարդյունքում մենք տեսնում ենք հնարավորություն, որ Ամուսլարում հանք չշահագործվի: Կարծում եմ՝ կառավարությունը ճիշտ ժամանակին կհասկանա, թե ինչպիսի պոտենցիալ ունեն բնապահպանական շարժումները, և թե ինչու չի կարելի խաղ անել այդպիսի շարժումների հետ»:
Բողոքի օրը պատահական չէր ընտրվել. սեպտեմբերի 20-ից 27-ը համաշխարհային մոբիլիզացիայի շաբաթ է եւ աշխարհում 5 հազարից ավելի միջոցառումներ, ակցիաներ, գործադուլներ են տեղի ունենում՝ հանուն կլիմայական ճգնաժամի հաղթահարման և այդ ուղղությամբ գործնական քայլերի: Հայաստանի քաղաքացիները միացել ու պայքարում են Ամուլսարի շահագործման դեմ:
Վարչապետն ինքն էլ է խոստովանում ՝ հիացած չէ հանքարդյունաբերությունով, սակայն այն դեմոնիզացիայի ենթարկելը երկրի շահերից չի բխում: Նիկոլ Փաշինյանն իր վերջին ասուլիսում նաև խոստացավ՝ Ամուլսարի հարցում մինչև վերջ գնալու են ճշմարտության բացահայտման ճանապարհով:
