ԱՄՆ քաղաքական դաշտում շարունակում են քննարկել հանրապետական ազդեցիկ սենատոր Լինդսի Գրեհեմի անսպասելի մահը։ 71-ամյա քաղաքական գործիչը մահացել է Կիև կատարած այցից ժամեր անց։ Թեև նախնական բժշկական գնահատականը խոսում է սիրտանոթային ծանր ախտահարման մասին, վերջնական եզրակացությունը դեռևս չի հրապարակվել, քանի որ շարունակվում են թունաբանական և մանրէաբանական փորձաքննությունները։ Սրան զուգահեռ՝ միջազգային մամուլը ներկայացնում է պաշտոնական տեղեկությունները և արձանագրում, որ սոցիալական ցանցերը և որոշ քաղաքական մեկնաբաններ շրջանառում են նաև թունավորման չհաստատված վարկածներ։
Ամերիկյան NBC News-ը հաղորդել է, որ շաբաթ երեկոյան սենատոր Լինդսի Գրեհեմի՝ Վաշինգտոնի բնակավայր շտապօգնություն է մեկնել սրտի կանգի վերաբերյալ ահազանգից հետո։ Սենատորի գրասենյակը հայտնել է, որ մասնագետների նախնական գնահատմամբ՝ մահվան հավանական պատճառը սիրտանոթային հիվանդությունն է։ Սակայն ընդգծվել է, որ վերջնական եզրակացությունը կհրապարակվի միայն թունաբանական և մանրէաբանական հետազոտություններից հետո։
«Շաբաթ՝ երեկոյան, սենատոր Լինդսի Գրեհեմը մահացել է կարճատև և հանկարծակի հիվանդությունից։ Սենատորի ընտանիքը շնորհակալություն է հայտնում աղոթքների համար և խնդրում է հարգել իրենց անձնական կյանքը»։
Լինդսի Գրեհեմը ԱՄՆ սենատի շուրջ երկու տասնամյակ ամենաազդեցիկ հանրապետականներից էր։ Նա ղեկավարում էր բյուջետային հանձնաժողովը, ակտիվ դերակատարում ուներ ազգային անվտանգության և արտաքին քաղաքականության հարցերում և հայտնի էր որպես ամերիկյան արտաքին քաղաքականության ամենակոշտ դիրքորոշում ունեցող գործիչներից մեկը։ Reuters-ը և Associated Press-ը նշում են, որ տարիներ շարունակ Գրեհեմը Դոնալդ Թրամփի ամենամոտ դաշնակիցներից էր՝ չնայած 2016 թվականին նրանց հարաբերությունները ձևավորվել էին սուր հակասություններով։
Սենատորի մահվան մասին հայտարարությունից անմիջապես հետո ցավակցությունն է հայտնել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը․
«Լինդսի Գրեհեմը մարդկանցից և սենատորներից ամենամեծերից մեկն էր, որին ես երբևէ ճանաչել եմ»։
Ավելի ուշ՝ Reuters-ին տված հարցազրույցում, Թրամփը հայտնել է, որ Գրեհեմի հետ խոսել է նրա վատանալուց ընդամենը րոպեներ առաջ։ Նրա խոսքով՝ սենատորը նոր էր վերադարձել Ուկրաինայից, և խոսակցության ընթացքում որևէ կասկածելի բան չի նկատվել։ Թրամփը Reuters-ին նաև հայտնել է.
«Շրջանառվում են տարբեր լուրեր, բայց ո՛չ․ կարծում եմ՝ նա շատ կարճատև հիվանդություն ունեցավ։ Սրտի նոպա էր։ Նա իմ մեծ ընկերն էր, և նրա կորուստը շատ ծանր է»։
Միջազգային լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել նաև այն, որ մահվանից մեկ օր առաջ Գրեհեմը Կիևում հանդիպել էր Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկու հետ։ CNN-ը նշում է, որ սենատորը վերջին օրերին շարունակում էր ակտիվ արտաքին քաղաքական գործունեությունը և համարվում էր Ուկրաինային աջակցող ամերիկացի ամենաազդեցիկ օրենսդիրներից մեկը։
Associated Press-ը նշում է, որ Գրեհեմի մահը ոչ միայն Հանրապետական կուսակցության, այլև ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության համար խորհրդանշական կորուստ է։ Գործակալության գնահատմամբ՝ վերջին տարիներին նա այն եզակի հանրապետականներից էր, որոնք կարողանում էին պահպանել ազդեցությունը թե՛ Կոնգրեսում, թե՛ Սպիտակ տանը և ակտիվ դեր էին կատարում Ուկրաինայի, Մերձավոր Արևելքի և ՆԱՏՕ-ի հետ կապված հարցերում։
Գրեհեմի մահվան հանգամանքների շուրջ քննարկումներ են սկսվել նաև սոցիալական ցանցերում։ Ամերիկացի աջակողմյան ակտիվիստ Լորա Լումերը ենթադրում է, որ Գրեհեմին կարող էին թունավորած լինել։ Լումերը կոչ է արել սպասելու թունաբանական փորձաքննության արդյունքներին։ Նա նաև ենթադրություններ է արել Ռուսաստանի և Իրանի հնարավոր առնչության վերաբերյալ, սակայն որևէ ապացույց չի ներկայացրել։ Այս պնդումները չեն հաստատել իրավապահ մարմինները կամ բժշկական փորձագետները և մնում են չապացուցված ենթադրություններ։
Միևնույն ժամանակ եվրոպական մի շարք պարբերականներ անդրադարձել են Գրեհեմի ազդեցությանը Միացյալ Նահանգների արտաքին քաղաքականության վրա։ Օրինակ՝ շվեյցարական Neue Zürcher Zeitung-ը գրում է․
«Նա համարվում էր Իրանի նկատմամբ առավել կոշտ քաղաքականության հետևողական կողմնակիցներից և ակտիվորեն պաշտպանում էր ուժային ճնշման քաղաքականությունը»։
Սակայն միջազգային մամուլի այդ հրապարակումները որևէ կապ չեն հաստատում նրա մահվան և այդ քաղաքական դիրքորոշումների միջև։ Reuters-ը հատուկ ընդգծում է.
«Այս պահին չկա որևէ պաշտոնական տվյալ, որ հաստատի արտաքին միջամտության կամ հանցավոր գործողության վարկածը, իսկ վերջնական պատասխանները կարող են տալ միայն դատաբժշկական և թունաբանական փորձաքննությունների արդյունքները»։
Այսպիսով, ըստ միջազգային հեղինակավոր պարբերականների, Լինդսի Գրեհեմի մահվան շուրջ շարունակվում են թե՛ քաղաքական, թե՛ հանրային քննարկումները։ Այս պահին, սակայն, գլխավոր հարցը նույնն է․ ո՞րն է սենատոր Լինդսի Գրեհեմի մահվան իրական պատճառը։ Միջազգային հեղինակավոր լրատվամիջոցները կոչ են անում չշտապելու եզրակացությունների հարցում և տարանջատելու հաստատված փաստերը հանրային դաշտում շրջանառվող ենթադրություններից մինչև դատաբժշկական, թունաբանական և մանրէաբանական փորձաքննությունների ավարտը։
