Տեղական ինքնակառավարման մարմիններում կանանց ներգրավվածությունը բարձրացնելու համար Արմավիրի զարգացման կենտրոնն ու «ԳորիսԼԱԲ» համայնքային զարգացման կենտրոնը Արմավիրի, Արարատի, Վայոց Ձորի ու Սյունիքի մարզերում իրազեկման հանդիպումներ են անցկացնում կանանց հետ: Ներկայացնում են Տեղական ինքնակառավարման մասին օրենքը, ընտրություններին առաջադրվելու կարգը:
Այս աշնանը 10 մարզերում տեղական ինքնակառավարման մարմինների հերթական ընտրություններ են լինելու։ Քաղաքացիները ընտրելու են ավագանի, որի կազմից էլ ընտրվելու է համայնքի ղեկավարը: Թեև օրենսդրորեն կարգավորված է ընտրացուցակներում իգական սեռի ներգրավվածության խնդիրը, այնուամենայնիվ մարզերում կանայք դժվարությամբ են թեկնածություն առաջադրում: Ոգեշնչման կարիք ունեն՝ կարծում է Արմավիրի զարգացման կենտրոնի տնօրեն Նաիրա Առաքելյանը:
«Փորձելու ենք 4 մարզում իրականացնել մոտիվացիոն քարոզարշավներ, այսինքն՝ հանդիպել կանանց հետ, տալ գիտելիքներ տեղական ինքնակառավարման մարմինների, ընտրությունների ու լիդերության մասին, որպեսզի նրանցից ոմանք փորձեն նաև քաղաքական կուսակցությունների ցուցակներով առաջնորդվել ու առաջադրվել»:
Կուսակցությունների ընտրական ցուցակներում, ըստ օրենքի, յուրաքանչյուր 3-րդ թեկնածուն պետք է իգական սեռի լինի, քանի որ հիմնականում տղամարդիկ են առաջադրվում: Արմավիրի մարզի 6 համայնքում կին ղեկավար չկա, իսկ 92 բնակավայրերի վարչական ղեկավարներից միայն 6-ն են կանայք: ՄԱԿ-ի զարգացման «Դիմակայունություն բոլորի համար 2.0» ծրագրի փորձագետ Անի Թովմասյանի կարծիքով՝ իրազեկման պակասի պատճառով է, որ կանայք չեն առաջադրվում:
«Ամենասկզբում, ոնց որ իրենց այդ դերում չեն պատկերացնում: Մոտիվացիոն հանդիպումների նպատակը հենց դա է, որպեսզի իրենց մեջ արթնացնեն այդ ձգտումը, հավատն իրենց ուժերի նկատմամբ, որ իրենք ևս կարող են առաջադրվել: Ամեն հանդիպման վերջում առնվազն 2-3 հոգու մեջ տեսնում ենք այդ փոփոխությունը»:
Հացիկ գյուղի բնակիչ 22-ամյա Աննա Ավագյանը իր բնակավայրում հանդես է գալիս տարբեր նախաձեռնություններով: Ցանկանում է, որ գյուղում երիտասարդական կենտրոն ստեղծվի: Ավագանու առաջիկա ընտրություններում շատերը հենց նրան են տեսնում թեկնածուների ցուցակում: Աննան դեռ չի կողմնրոշվել, բայց ասում է՝ ակտիվ կլինի:
«Ծրագրերն իրականացնում եմ Հացիկում, մասնակցում եմ նաև դասընթացներին, հետագայում հնարավորություն ենք ունենալու բարձրաձայնելու խնդիրներն ու ՏԻՄ-երից գտնելու աջակցման տարբերակներ: Կարծում եմ՝ իմ իրազեկվածությունը կնպաստի, կխթանի երիտասարդների ակտիվ ներգրավվածությանը ՏԻՄ ընտրություններում»:
ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունների ընտրական ցուցակներում պահպանվում է օրենսդրական պահանջը և կանայք առաջադրվում են։ Սակայն գրանցումից հետո ինքնաբացարկ են հայտնում: Լիլիթ Աֆրիկյանը Մեծամորի ավագանու անդամ է 2021թ-ից: Առաջադրվել է ՔՊ կուսակցության ցուցակով: Լիլիթնա առաջարկում է սեռերի 50 տոկոսանոց համամասնություն ապահովել ընտրացուցակներում:
«Կանանց ներգրավվածությունը մեծացնելու նպատակով ընտրացուցակներում ոչ թե յուրաքանյուր 3-րդը լինի հակառակ սեռի ներկայացուցիչ, այլ յուրաքանչյուր երկրորդը, իսկ ինքնաբացարկի պարագայում անպայման փոխարինվի նույն սեռով: Դա պարտադիր լինի և ոչ թե ինքնաբացարկ հայտարարեն ու կանանց ներգրավվածությունը քիչ լինի»:
ՄԱԿ-ի զարգացման «Դիմակայունություն բոլորի համար 2.0» ծրագիրը կարևորում է ազգային փոքրամասնություն ներկայացնող և Արցախից տեղահանված կանանց մասնակցությունն ու առաջադրումը ՏԻՄ ընտրություններում:
ԱԶԿ կենտրոնի տնօրեն Նաիրա Աառաքելյան.
«Առաջնահերթություններից է ԼՂՀ-ից բռնի տեղահանված անձանց ներգրավել բոլոր համայնքային գործընթացներում, զգան, որ իրենք էլ են համայնքի մաս կազմում: Եթե ունեն ՀՀ քաղաքացիություն, ապա կարող են առաջադրվել համայնքի ավագանու թեկնածու»:
Արցախցիները կարող են ընտրել ավագանի,եթե համայնքում ունենան առնվազն մեկ տարվա հաշվառում: Ազգային փոքրամասնությունների համայնքներում ՏԻՄ ընտրություններին թեկնածուներն առաջադրվում են մեծամասնական ընտրակարգով:
«Դիմակայունություն բոլորի համար 2.0» ծրագիրն իրականացվում է ՄԱԶԾ –ի և ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության համագործակցությամբ։ Այն ֆինանսավորում է Նորվեգիայի զարգացման համագործակցության գործակալությունը:
