Քաղաքական

Հայաստանը՝ կառավարման երկու համակարգերի անցման եզրագծին

Ուղիղ մեկ շաբաթ հետո` ապրիլի 9-ին, հանրապետության նախագահի լիազորությունների ավարտի հետ, երկիրը հրաժեշտ կտա կառավարման կիսանախագահական  համակարգին  ու լիարժեքորեն  կմտնի խորհրդարանական փուլ:

Անցման մեկնարկը տրվել էր 2015-ի սահմանադրական փոփոխություններով. նախորդող երկու տարիներին` Հայաստանն անցումային փուլում էր, իսկ այս շաբաթ արդեն՝ երկու համակարգերի անցման եզրագծին:

Հանրապետության նախագահի պաշտոնում այս տեքստը Սերժ Սարգսյանը 2013-ի ապրիլի 9-ին  արտասանում էր երկրորդ ու վերջին անգամ: 91-ից  ի վեր՝ Հայաստանի 3 նախագահներից  յուրաքանչյուրը երդվել է  երկու անգամ՝ պաշտոնը ստանձնելիս ընթերցելով երդման նույն տեքստը:

«Երդվում եմ. անվերապահորեն կատարել Սահմանադրության պահանջները՝ հարգել մարդու եւ քաղաքացու իրավունքներն ու ազատությունները, ապահովել Հանրապետության անկախությունը, տարածքային ամբողջականությունը եւ անվտանգությունը՝ ի փառս Հայաստանի Հանրապետության եւ ի բարօրություն  Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդի»։

Հանրապետության 4-րդ նախագահ Արմեն Սարգսյանը նույնպես,  ձեռքը  Տիրամոր Ավետարանի ու Սահմանադրության մայր օրինակի  վրա,  պաշտոնը ստանձնելիս երդման տեքստ կարտասանի: Այն սակայն,  նոր Սահմանադրությամբ փոքր ինչ կրճատվել  ու վերախմբագրվել է:  Հիմանական տարբերությունը, սակայն, ոչ թե երդման տեքստի փոփոխումն է, այլ այն, որ 4-րդ նախագահն առաջին անգամ կերդվի որպես խորհրդարանական հանրապետության նախագահ:

Որոշման նախագիծը, որի մասին խոսում է խորհրդարանի  նախագահ Արա Բաբլոյանը, ընդգրկված է ԱԺ խորհրդի առաջիկա նիստի օրակարգում: Ըստ դրա` հատուկ նիստը  կգումարվի ապրիլի 9-ին, մարզահամերգային համալիրում: Նոր նախագահը պաշտոնի ստանձնմամբ  կավարտվի գործող նախագահի լիազորությունների ժամկետը:  Ապրիլի 9-ից  դե յուրե ու դե ֆակտո  ուժի մեջ կմտնի կառավարման խորհրդարանական համակարգը:

Անցման մեկնարկը տրվել էր 2015-ի սահմանադրական փոփոխություններով, նախորդող երկու տարիների  ընթացքում Հայաստանն անցումային փուլում էր:

Իրավական համապատասխանեցումների ամենաբուռն ու վերջնական  փուլն այս  տարվա հունվար- մարտ ժամանակահատվածն էր.  խորհրդարանն առանցքային մի քանի տասնյակ նոր օրենքներով ու օրենսդրական  հարյուրավոր  փոփոխություններով համարյա ավարտեց անցումն ապահովող իրավական գործընթացը: Այն ընդդիմությունը կեղծ խորհրդարանական կամ  սուպերվարչապետական համակարգի ստեղծում որակեց: Այս թեզն ամենաշատը վերջին ամիսներին խորհրդարանում  շրջանառեց ընդդիմադիր «Ելք » խմբակցությունը:

Ընդդիմադիրների պնդումները չփոխեցին մեծամասնության դիրքորոշումը. ՀՀԿ-ն համաձայն չէ սուպերվարչապետական համակարգ ստեղծելու մասին գնահատականներին:

Քաղաքական բացարձակ պատասախանատվություն ունեցող վարչապետին, ինչպես ՀՀԿ ական պատգամավոր Գևորգ Կոստանյանն է ձևակերպում, ԱԺ-ն ընտրելու է շուտով:  Արդեն հայտնի է, որ Հայաստանի 12-րդ, իսկ խորհրդարանական Հայաստանի առաջին վարչապետի ընտրությունը ապրիլի 17-ին է:

Պաշտոնաական առաջադրումներ դեռևս չկան: Ի տարբերություն նախագահի, որի թեկնածությունը կարող էր առաջադրել պատգամավորների մեկ  քառորդը, վարչապետի դեպքում առաջադրման իրավունքը խմբակցությանն է:

Ապրիլի 9-ից մինչև 16-ը ԱԺ խմբակցություններն կարող են վարչապետի թեկնածու առաջադրել,  բայց որպեսզի նա ընտրվի անհրաժեշտ է խորհրդարանի պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությունը:  Ի տարբերություն նախագահի փակ-գաղտնի ընտրության՝ վարչապետի ընտրությունը բաց է ու անվանական:

Կարդացեք նաև

Back to top button