Տնտեսական

ՀՀ եւ Վրաստանի իշխանությունների միջեւ սկսվել է բաց եւ փոխշահավետ համագործակցություն

lusinevasilyan
Որքանով է իրական  աբխազական երկաթուղու վերագործարկման հնարավորությունը, ինչ   այլընտրանքներ կան և ընդհանրապես ինչ վիճակում են  են հայ վրացական հարաբերությունները.  ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Վարդան Այվազյանն ու վրացագետ Ջոն Մելիքյանն այսօր քննարկել են այս հարցերը: Պատգամավորի դիտարկմամբ ՝  վերջին տարվա ընթացքում  հայ- վրացական տնտեսական հարաբերություններն ակտիվացել են ու այս միտքումը  լավատեսություն է ներշնշում, վրացագետի  գնահատկամբ՝ լավատեսության հիմքը Վրաստանի իշխանությունների Ռուսատնաի նկատմամբ վերանայված քաղաքականությունն է:

Վերջին տարիների ընթացքում  հայ- վրացական տնտեսկան հարաբերությունները  որոշակիորեն ակտիվացել են. 2014-ին մասնավորապես  ապրանքաշրջանառության ծավալներն ավելացել են 40 տոկոսով, աճել են Հայաստանից Վրաստան արտահանման ծավալները:  Մեկ այլ ցուցանիշ, որ խոսում է կապերի ակտիվացման մասին: Վրաստանը տարեկան ընդունում է մոտ 6.2 մլն զբոսաշրջիկ, նրանցից 1 միլիոնը հայեր են:

Այս միտումներին զուգահեռ՝ ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Վարդան Այվազյանը որոշակի փոփոխություն է տեսնում նաև երկու երկրների իշխանությունների փոխհարաբերություններում :

«Հատկապես վերջին տարվա արդյունաերով կարող ենք արձանագրել, որ  Հայաստանի ու Վրաստանի իշխանությունների միջև սկսվել է բաց, փոխշահավետ համագործակցություն, որը  զարգացման միտումներ ունի»:

Վարդան Այվազյանն այն գործիչների թվում է, ովքեր  համոզված են՝  երկու երկրների տնտեսական տարբեր կողմորոշումները  ոչ թե խանգարելու են համագործակցությանը, այլ ընդհակառակը ՝ խթանելու են այն:  Վրաստանի   եվրաասոցացումը և  Հայաստանի Եվարսիական կողմնորոշումը Վրադան Այվազյանի համոզմամբ   երկու երկրներին կարող է հավելյալ օգուտներ բերել:

«ԵՄ-ին Վրաստանի ասոցացումից և ՀՀ-ի ԵՏՄ-ին անդամակցելու որոշումից հետո մտահոգություն կար, որ Վրաստան-Հայաստան բարեկամական հարաբերությունները կտուժեն, բայց շնորհիվ երկու երկրների իշխանությունների այս ինտեգրումները երկու պետություններին էլ բերում են հավելյալ օգուտներ, ոչ թե աշխատում են իրար դեմ, այլ՝ հօգուտ մեկը մյուսի»:

Բայց Վրաստանի հետ հարաբերություններում ամեն ինչ այնքան  հարթ չէ, որքան ցանկալի կլիներ: Վրաստանը տարածքներ կորցրած, Հայաստանը ձեռբերած երկիր է ու դիրքորոծումները տարբեր են տարածքային ամբողջականության սկզբունքի նկատմամբ  վերաբերմունքի հարցում:

Բացի այդ ՝ Վրաստանի առեւտրային գործընկերների եռյակը գլխավորում են Թուրքիան և  Ադրբեջանը : Հենց այս երկու երկրներն են ամենամեծ ներդրողներն ու առաջին հարկատուները Վրաստանում :  Որքանո°վ է այս գործոնն ազդում հայ-վրացական  տնտեսական համագործակցության  վրա: Թուրք-վրացական, ադրբեջանա-վրացական փոխադարձ շահեր կան ու այս գործոնը պետք է հաշվի առնել ՝ ասում է վրացագետ Մելիքյանը, նաև հավելում՝ որքանով Վրաստանի համար են  կարևոր են Ադրբեջանն ու Թուրքիան, այդքանով էլ Վրաստանի տարածքն է կարևոր այդ երկրների համար տարբեր  նախագծերի իրականացման առումով: Վրաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ տնտեսական հարաբերությունների հիմքում ընկած են գլխավորապես էներգետիկ ռեսուրսները, հատկապես նավթը:

Դրականը, սակայ այն է, որ Վրաստանի նոր  իշխանությունները  վերագործարկել են իրենց  տնտեսական կապերը Ռուսաստանի հետ ու ըստ էության փոխել քաղաքականությունը:  Խոսքն ալկոհոլային խմիչքների, հանքային ջրերի եւ որոշ գյուղատնտեսական ապրանքների Ռուսաստան արտահանելու մասին է:  Օրինակ վրացական գինու համար Ռուսատնը կրկին թիվ մեկ շուկան է դարձել:  Sա, ըստ վերլուծաբանի, նշանակում է, որ Վրաստանի իշախնությունները սկսել են տարանջատել քաղաքակն ու տնետսական խնդիրները:

«Վրաստանի նոր իշխանությունները տարանջատում են քաղաքական ու տնտեսական խնդիրները, ինչով շատ լուրջ դիվիդենտներ են քաղում: Իսկ ռուս-վրացական կոնյուկտուրան դրական է ազդում մեր փոխհարաբերությունների վրա»:

Մեր միակ  ճանապարհը դեպի ռուսական շուկա անցնում է Վրաստանով, ավելի ստույգ ՝ Լարսի ճանապարհով, որը  ձմռանը լուրջ խնդիրներ է հարուցում բեռնափոխադրողների համար: Երկու բանախոսներն էլ նշեցին, որ  նոր ենթակառուցվածքներ ստեղծելու կարիք կա, մասնավորապես՝ նոյեմբերից քննարկվում է Դաղստանի լեռնային շրջաններով անցնող Ավարա-Կախեթյան ճանապարհի վերակառուցման ու գործարկման հարցը:

Ինչ վերաբերում է աբխազական երկաթուղուն, ապա Վարդան Այվազյանը դրա գործարկման հնարավորությունը կրկին կապում է քաղաքական գործոնի հետ ու նշում , որ դրական ելք կլինի մաիյն այն դեպքում, երբ Վրաստանի ու Ռուսատանի իշխանությունները փորձ անեն խնդիրը դիտարկել միայն տնետսական հարթության մեջ:

Back to top button