«Հայկական գաղթօջախներ» և «Հայկական ներուժ» հեռուստանախագծերի հեղինակ Արևիկ Օրբելյանը վերջերս այցելել էր Եվրոպայի հայկական համայնքներին։ Ֆրանսիայից մինչև Իսպանիա նա հանդիպել է շատ հայերի, որոնք ստեղծել են ակտիվ գաղութներ, բայց միաժամանակ բախվում են ինքնության պահպանման և ինտեգրման հարցերին։
Մարսելում և Լիոնում հայկական կյանքն ակտիվ է։ «Սահակ Մեսրոպ» մշակույթի կենտրոնում Գարիկ Քյուրքչյանի ղեկավարությամբ երգչախումբը նշում է 50-ամյակը։ Մարսելի «Աբովյան» վարժարանի ղեկավար, գրող Կարեն Խուրշուդյանը ստացել է Մակրոնի կողմից «Ազգային արժանիքի շքանշանի ասպետ» պարգև։ Մարսելում է գտնվում նաև «Արամ» կազմակերպությունը, որը պահում է Ցեղասպանությանը զոհ գնացած մարդկանց արխիվները։ Լիոնի հայկական ռադիոն լսում են բոլոր տեղի հայերը։ Բայց Արևիկ Օրբելյանը նկատում է նաև լուրջ խնդիր՝ Սփյուռքը մասնատված է «հին» և «նոր» հայերի։
«Դժվար է, իհարկե, կա ագրեսիվ մի զանգված, որն անընդհատ Հայաստանից ինչ-որ պահանջներ է ներկայացնում, ցուցումներ է տալիս», — նշում է նա։
Բարսելոնայում, որտեղ ապրում են հիմնականում վերջին 25-30 տարիներին Հայաստանից և Արցախից գաղթած հայեր, բաժանումը հատկապես զգալի է։ Փոքր լինելով՝ հայերը ստեղծել են մի քանի միություններ, կազմակերպություններ, դպրոցներ։
«Սփյուռքի մասնատվածությունն ավելի վտանգավոր է», – ասում է։ Հետաքրքիր է եվրոպահայերի վերաբերմունքը հայրենադարձության հարցին, նշում է Արևիկ Օրբելյանը։ «Հարցնում եմ՝ «Կվերադառնա՞ս հայրենիք», պատասխանը հաճախ՝ «Ոչ» էր։ Սիրում են հայրենիքը, կարոտում են, բայց վերադառնալ չեն ուզում։ Հայրենադարձության ծրագրեր կան, լավ են աշխատում, բայց հազվագյուտ մարդիկ են հայրենադարձվում», — նշում է նա։
«Եվրոպայի պետություններն, ի տարբերություն Ռուսաստանի, տեղ են տալիս հայերին բոլոր ոլորտներում՝ կառավարական, ուժային, գիտական, մշակութային», – շարունակում է հեռուստանախագծերի հեղինակը։
«Նրանք ինտեգրված են և լիիրավ քաղաքացիներ են այդ երկրներում։ Ժամանակակից եվրոպական արժեքները թույլ են տալիս հայ մարդկանց պահպանել իրենց ինքնությունը, միաժամանակ լինել նոր հայրենիքի լիարժեք քաղաքացիներ»։
Եվրոպական հայկական գաղթօջախներում ապրողները կանգնած են ընտրության առաջ՝ մնալ այնտեղ, որտեղ նրանց գնահատում են, թե վերադառնալ այն հողը, որից ծագում են, բայց որը չի կարողանում նույն հնարավորությունները տալ, ամփոփում է Արևիկը:
