Միացյալ Նահանգները միայն վերջին չորս տարիներին է սկսել լրջորեն վերաբերել կլիմայի փոփոխությանը: Ջո Բայդենի օրոք Կոնգրեսը հարյուր միլիարդավոր դոլարներ է հատկացրել արտանետումները նվազեցնելու, էլեկտրական մեքենաներին անցնելու, մաքուր էներգիայի և Չինաստանի հետ կանաչ տեխնոլոգիաների ոլորտում մրցելու համար: Դոնալդ Թրամփը խոստանում է չեղարկել այս ամենը։
Նա սպառնում է դուրս գալ Փարիզի համաձայնագրից, դադարեցնել հողմակայանների գործունեությունը, չեղարկել էլեկտրամոբիլների և ջերմային պոմպերի սուբսիդիաները և վերականգնվող էներգիայի աղբյուրները, փոխարենն ընդլայնել հանածո վառելանյութերը՝ նավթն ու գազը։ Արդյո՞ք ԱՄՆ-ի նախագահը ընդունակ է կլիմայական հակահեղափոխության:
Թրամփը հաղթեց ընտրություններում պատմության ամենաթեժ տարում։ Ավելին, մոլորակի վրա ողջ վերջին տասնամյակը ռեկորդային տաք է եղել։ Արտանետումները մթնոլորտ ոչ թե նվազում են, այլ ավելանում։ Մարդկությունն ավելի ու ավելի քիչ հնարավորություն ունի հասնելու 10 տարի առաջ Փարիզի համաձայնագրով սահմանված նվիրական նպատակներին՝ չեզոքացնել արտանետումները մինչև 2050 թվականը, որպեսզի մինչև դարավերջ սահմանափակվի տաքացումը մինչև +2°C՝ համեմատած նախաարդյունաբերական շրջանի հետ։
Կլիմայական աղետը սպառնում է հանգեցնել կատակլիզմների, աղքատության և զանգվածային միգրացիայի:
Թրամփի ղեկավարման առաջին ժամկետի ընթացքում նրան (Կոնգրեսին) տրվեց կանոնադրական, կանոնավոր զեկույց կլիմայի փոփոխության ազդեցության վերաբերյալ, որտեղ ասվում էր, որ տնտեսության որոշ հատվածներում կորուստները կհասնեն հարյուր միլիարդավոր դոլարների: Թրամփի խոսքերը համապատասխանում են նրա գործողություններին.
Իր առաջին ժամկետում նա ԱՄՆ-ին դուրս բերեց Փարիզի համաձայնագրից, բայց առանց մեծ հետևանքների: Այս անգամ նա շատ ավելի մեծ պատճառ ունի ընդվզելու կանաչ օրակարգի դեմ։ Իսկ գլխավորը Ջո Բայդենն է, որը հաղթեց Թրամփին 2020 թվականի ընտրություններում։
Սպիտակ տանը իր առաջին օրը Բայդենը ԱՄՆ-ին վերադարձրեց Փարիզի համաձայնագրին։ Եվ հետո նա Կոնգրեսում առաջ քաշեց ժամանակակից պատմության մեջ հարյուր միլիարդավոր դոլարների արժողությամբ կանաչ բարեփոխումների ամենամեծ փաթեթը։
Թրամփը պատրաստվում է չեղարկել երկուսն էլ։ Այս անգամ ամեն ինչ տեղի կունենա ընդամենը մեկ տարում, և Թրամփը պատրաստ է ավելի հեռուն գնալ և հրաժարվել ոչ միայն Փարիզի համաձայնագրից, այլև դատապարտել Կլիմայի փոփոխության մասին ՄԱԿ-ի շրջանակային կոնվենցիան՝ ամբողջ աշխարհի կլիմայական օրակարգի հիմնարար փաստաթուղթը։
Երբ աշխարհի խոշորագույն տնտեսությունը հրաժարվում է արտանետումների կրճատման իր ծրագրերից, մյուս զարգացած և զարգացող երկրների համար ավելի հեշտ և հանգիստ կլինի վերանայել սեփական ծրագրերը: Եվ սա արդեն լուրջ հետևանքներ կունենա ողջ մոլորակի համար։
Թրամփը մտադիր է չեղյալ հայտարարել նույնիսկ հողմային տուրբինի ծրագիրը և էլեկտրական մեքենաների սուբսիդիաները, և փոխարենը ընդլայնել հանածո վառելիքի արտադրությունը՝ նավթ և գազ, միջուկային էներգիան:
Թրամփը առանձնահատուկ ատելություն ունի հողմային տուրբինների նկատմամբ։ Նա օգտվում է ամեն առիթից՝ նշելու, որ դրանք անհանգստություն են պատճառում ծովային թռչուններին և կետերին, և խոստանում է դադարեցնել նոր ֆերմաների կառուցումը նախագահ լինելու առաջին օրը:
«ԱՄՆ-ն հենց այնպես չի հաղթում մաքուր էներգիայի տեխնոլոգիաների մրցավազքում: Եվ Թրամփի դադարից հետո կարող է պարզվել, որ ամերիկացիները թանկ են վճարել դրա համար՝ աշխատատեղերի կորստի և ապագա տեխնոլոգիաների մրցունակության կորստի պատճառով», — զգուշացնում է Փրինսթոնի համալսարանի պրոֆեսոր Նավրոզ Դուբաշը, մեջբերում է Carbon Brief-ը։
«Եթե Թրամփը ԱՄՆ-ն դուրս բերի մաքուր էներգիայի գլոբալ մրցավազքից, ապա ԱՄՆ-ն պարտվողը կլինի։ Իսկ նա, ով առաջինը կսկսի, կհաղթի»-ասում է Փրինսթոնի համալսարանի պրոֆեսոր Նավրոզ Դուբաշը:
