Ձկնարտադրության ու ձկնարտահանման պաշտոնական ու ոչ պաշտոնական կարծիքները տարբեր են: Գյուղատնտեսության նախարարությունից վստահեցնում են՝ ոլորտում աճ է գրանցվում, մասնավոր հատվածում՝ հակառակն են պնդում: Վերջիններս նաև ձկնաբուծության ոլորտում մենաշնորահացում են կանխատեսում, մինչդեռ գյուղատնտեսության նախարարության անասնաբուծության և անասնաբուժության վարչության ձկնաբուծության և մեղվաբուծության բաժնի պետ Տիգրան Ալեքսանյանը «Ռադիոլուրի» հետ զրույցում վստահեցնում է՝ մենաշնորհացման վտանգ չկա, իրենք աշխատում են բոլոր տնտեսությունների հետ:
Հայկազ Զեյնալյանը ձկնարտադրությամբ զբաղվում է 2009թ, սակայն ոլորտում է 1990-ականներից։ Այսօր վստահեցնում է՝ ձկնարտադրությամբ զբաղվելը մեր երկրում ձեռնտու բիզնես չէ: Դժգոհություններին ավելացնում է նաև խնդիրների թվարկումը՝ ձկան արտադրության ինքնարժեքը բարձր է, ջրի համար վճարվող մեկ խորանարդ մետրի դիմաց գանձվող կես դրամից նույնպես դժգոհ է, արտահանման ծավալները նվազել են:
«Հիմնականում ՌԴ էինք արտահանում, այնտեղ էլ գներն այնպիսին են, որ արտահանողի համար ձեռնտու չի: Ձուկը լճանում է, գները՝ ընկնում»:
Մասնավոր հատվածում արձանագրում են՝ պարբերաբար ձկնային տնտեսություններ են փակվում, վերջին հինգ օրվա ընթացքում ևս երեքն են փակվել. կոնկրետ պատճառներ չկան, դրանք ընդհանրական են: Հայ ձկնարտադրողների և ձկնարտահանողների միության նախագահ Արթուր Աթոյանն իր վիճակագրությունն է ներկայացնում՝ տարեսկզբից մինչ օրս մոտ 28 ձկնային տնտեսություն է փակվել: Նրա խոսքով, այսպես շարունակվելու դեպքում աշնանը պատկերն ավելի տխուր կլինի:
«Ամեն տարի ամառային սեզոնին մինչև խոր աշուն մենք ունենում ենք ձկան մեծածախ ու մանրածախ գների նվազում։ Սա ձկնարտադրության համար ամենառիսկային շրջանն է: Եթե մենք փակված տնտեսություններով թևակոխում ենք ռիսկային գոտի, մենք առնվազն խոր աշնանը կունենանք նորանոր փակված տնտեսություններ»:
Աթոյանը, ու ոչ միայն նա, կարծում է, որ ոլորտը գնում է մենաշնորհացման ճանապարհով:
«Մենաշնորհացման վտանգ չկա, ձկնարտադրության ոլորտը զարգանում ու աճ է գրանցում»,- «Ռադիոլուրի» հետ զրույցում ասում է ԳՆ անասնաբուծության և անասնաբուժության վարչության ձկնաբուծության և մեղվաբուծության բաժնի պետ Տիգրան Ալեքսանյանն ու նշում՝ այս տարվա առաջին չորս ամիսների ընթացքում մեր երկրում արդյունագործական ձկան արտադրության ու ձկնարտահանման ծավալներն ավելացել են, ընդլայնվում է նաև արտահանման աշխարհագրությունը:
«Այս տարվա առաջին չորս ամիսներին անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատությամբ նախնական օպերատիվ տվյալներով մոտ 100 տոննա ավելի է արտահանումը: Հիմնականում արտահանում ենք ՌԴ, Վրաստան, Ուկրաինա, սկսել են արտահանել նաև միջինասիական երկրներ: Արտահանման աշխարհագրությունն ընդլայնվում է: Մեր կողմից կատարված աշխատանքների շնորհիվ նաև շատ տնտեսություններ և կազմակերպություններ ԵԱՏՄ երկրներ արտահանման թույլտվություն են ստացե»լ:
«Շուրջ 70 տնտեսություն ԵԱՏՄ երկրներ արտահանման թույլտվություն են ստացել ,- ասում է գյուղատնտեսության նախարարության ներկայացուցիչն ու վստահեցնում՝ ձկնային տնտեսություններն աստիճանաբար ներդնում են ժամանակակից տեխնոլոգիաները: Անդրադառնալով նոր ստեղծվող ու նաև փակվող ձկնարտադրական տնտեսություններին՝ ԳՆ անասնաբուծության և անասնաբուժության վարչության ձկնաբուծության և մեղվաբուծության բաժնի պետ Տիգրան Ալեքսանյանն արձանագրում է՝
«Ընդհանուր առմամբ, այդպիսի լուրջ խնդիր չկա, որ ասենք համատարած փակվում են, կամ փակվելու պրոբլեմ կա: Իհարկե, կան փակվածներ որոշակի քանակությամբ, բայց զուգահեռաբար նաև ավելացածներ: Մենաշնորհացման վտանգ ոլորտում չկա, մենք այսօր գրեթե բոլորի հետ աշխատանքներ ենք իրականացնում»:
Իսկ ես հիշեցնեմ, որ մեր երկրում 2015թ սեպետեմբերից մեկնարկել է «Գիտական առաջադեմ տեխնոլոգիաների օգատգործում և համագործակցություն հանուն ռեսուրսների համալիր պահպանության» անունով ծրագիրը: Այն կտևի 3,5 տարի:
Ամերիկյան կառավարության ֆինանսավորմամբ ու չորս բաղադրիչից կազմված ծրագրի հիմնական նպատակը ձկնային տնտեսություններում նոր տեխնոլոգիաների ներդրումն է, ջրային ռեսուրսների ճիշտ կառավարումը:
