Սոնա Հակոբյան
«Ռադիոլուր»
Ուսումնասիրությունների համաձայն` Հայաստանում օզոնային շերտի նվազման բարձր ցուցանիշ է գրանցվել 2014 թվականին: Փոխարենը լավ արդյունքներ ենք ունեցել 2016 թվականին: Հայաստանը երբեք չի արտադրել օզոնաքայքայիչ նյութեր:
Դրանք այն նյութերն են, որոնք օգտագործվում են սառեցման, օդորակման համակարգերում: Օզոնային շերտի հարցերով ազգային համակարգող Լիանա Ղահրամանյանը ներկայացնելով Հայաստանի ձեռքբերումները օզոնի շերտի պաշտպանության գործում՝ նշել է, որ Հայաստանում այլևս գործում է փորձնական ձեռնարկության սառնարանային պահեստը, որը թե կլիմայի համար է անվտանգ, թե օզոնի շերտի:
Հայաստանում օզոնաանվտանգ սառնարաններում արդեն խնձոր են պահում: Փորձնական ձեռնարկության սառնարանային պահեստը նաև կլիմայի համար է անվտանգ, ներկայացնելով օզոնաանվտանգ սառնարանը, նշում է Օզոնային շերտի հարցերով ազգային համակարգող Լիանա Ղահրամանյանը:
«Ներկայումս, երբ Հայաստանը վավերացրել է Կիգալիի փոփոխությունը և հնարավորություն ունի անցում կատարելու օզոնաանվտանգ և կլիմայի համար անվտանգ տեխնոլոգիաների, շատ կարևոր է միաժամանակ ուշադրություն դարձնել նաև էներգաարդյունավետությանը սառնարանամատակարարման և օդորակման ոլորտում»:
Հաշվի առնելով նաև աշխատաշուկայում այս նոր մասնագիտության պահանջարկը՝ կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարության հետ համատեղ աշխատանքի արդյունքում կառավարության հաստատած մասնագիտությունների ցանկում ավելացել է Սառնարանային տնտեսություն մասնագիտությունը՝ որպես միջին մասնագիտական կրթություն։
«Հայաստանի երեք քոլեջները՝ Երևանի թիվ 2 տարածաշրջանային քոլեջը և Արմավիրի և Արարատի տարածաշրջանային քոլեջները հագեցրել ենք համապատասխան սարքավորումներով, որոնք անհրաժեշտ են տվյալ ուսուցումն իրականացնելու համար, և այս տարի ունենք արդեն ուսանողներ, ինչը շատ ուրախալի է»:
Սեպտեմբերի 18-ին էլ բացվելու է տարածաշրջանային ուսումնական կենտրոն Շիրակացու ճեմարանի հենքի վրա։ Կենտրոնը ոլորտում գործող մասնագետներ է վերապատարաստելու եւ արտոնագրեր է տրամադրելու։ Այս պահին կենտրոնն ինքն է անցնում արտոնագրման ընթացակարգով։ Ի դեպ՝ հենց այս կենտրոնին կից է գործելու փորձնական ձեռնարկության սառնարանային պահեստը: Ընդհանուր առմամբ՝ օզոնի շերտի պահպանության գործում Հայաստանյան արդյունքներից Օզոնային շերտի հարցերով ազգային համակարգողը գոհ է, հավաստիացնում է, որ Հայաստանը գերակատարում է իր պարտավորությունները:
Սա լուրջ ձեռքբերում է ոչ միայն Հայաստանի, այլև տարածաշրջանի և ինչու չէ մոլորակի համար: Ի վերջո՝ օզոնի շերտի քայքայումը լրջագույն սպառնալիք է ամբողջ մարդկության համար: ԱԻՆ Հիդրոմետ ծառայության Օդերևութաբանության կենտրոնի հելիոերկրաֆիզիկայի բաժնի պետ Աննա Ծառուկյանի խոսքով՝ իրենց ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ օզոնի շերտի քայքայմամբ, երբ բարձրանում է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությունը, օնկոլոգիական հիվանդությունների ակտիվություն է արձանագրվում:
«Դիտարկումները կատարվում են բարձր լեռնային Ամբերդ օդերևութաբանական կայանում: Այդտեղ է գտնում տարածաշրջանում միակ օզոնի սպեկտրով օտոմետրը: Դիտարկումները Հայաստանում դեռևս 90-ականներից են արվում: Մենք ամեն օր կանխատեսում ենք տալիս՝ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման ինդեքսի ձևով»:
Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների տեսանկյունից առավել խոցելի են սպիտակամաշկ, կապուտաչյա և շեկ մազերով մարդիկ:
«Ավելի վտանգավոր և խոցելի են քաղաքի բնակիչները՝ սպիտակամաշկ, կապուտաչյա, շեկ մազերով: Ավելի կոփված են շրջանների ժողովուրդը»:
Միևնույն ժամանակ մասնագետը զգուշացնում է, որ արևի ճառագայթներից շատ ավելի վտանգավոր են հեռախոսի և հեռուստացույցի ճառագայթները:
