Մշակույթ

Ինչպիսին էր 2017-ի գրական անցուդարձը

2017-ի գրական անցուդարձի, պետական պատվերով ու աջակցությամբ հրատարկված գրքերի, ընդհանրապես ոլորտում իրականացվող պետական քաղաքականության մասին Ռադիոլուրը զրուցել է մշակույթի նախարարության գրական ծրագրերի համակարգող Արմեն Սարգսյանի հետ:

«Գրքին առնչվող բոլոր ոլորտներում 2017 թվականին լուրջ  ձեռքբերումներ ունեցանք: Անցած տարվա, ես կասեի անգամ վերջին տասնամյակի գրական կարևորագույն իրադարձությունը, թերևս, առաջին անգամ անցկացված՝ Գրքի երևանյան փառատոնն էր»:

Մշակույթի նախարարության գրական ծրագրերի համակարգող Արմեն Սարգսյանը անցած տարվա կարևոր իրադարձությունների թվում ընգծում է նաև  մեր երկրի մասնակցությունը  միջազգային տարբեր ցուցահանդեսներին: Դրանց թվում Ֆրանկֆուրտում կայացած  աշխարհի ամենահեղինակավոր՝գրքի միջազգային ցուցահանդեսն էր: Տարվա ընթացքում պետական պատվերով ու աջակցությամբ հրատարակված ավելի քան հարյուր գրքերից Արմեն Սարգսյանն առանձնացնում է մի քանի անուններ.


«Իմ աշխարհը և դաշտի միասնական տեսությունը» (Արտավազդ Փելեշյան), Հովհաննես Այվազովսկուն նվիրված գիրք-ալբոմը, Հմայակ Բդեյանի՝ խեցեգործությանը նվիրված գիրք-ալբոմը, Լևոն Խեչոյանի՝ «Սև գիրք, ծանր բզեզ» -ը, որը 1998 թվականին շատ անշուք ու անորակ հրատարակություն էր ունեցել:

2017-ին հրատարակվեց նաև Գրիգոր Նարեկացու՝ «Ներբողներ և գանձեր»-ը, որը  գրաբարից աշխարհաբարի է վերածել Վարդան Ֆերեշեթյանը: Հրատարակվեց աբսուրդի թատրոնի հիմնադիր Արթուր Ադամովի «Պիեսներ»-ը: Արմեն Սարգսյանի բնորոշմամբ՝  Սեմյուել Բեքեթին հավասար մեծություն, որը մինչ այդ չէր ունեցել հայերեն ամբողջական  որևէ հրատարակություն:

«Երեք տարի առաջ մշակույթի նախարարությունը սկսեց հրատարակել թարգմանիչ Արմեն Հովհաննիսյանի անտիպները: Այս ընթացքում հրատարակվել են  Վլադիմիր Նաբոկովի՝ «Ուրիշ ափեր», «Մահապատժի հրավեր» և «Հուսալքություն» երկերը՝ Հովհաննիսյանի թարգմանությամբ: Մնացել էին  միայն  Տոլստոյի «Խոստովանություն»-ը  և  «Օրագրերը», որոնք Արմեն Հովհաննիսյանի կինը՝ տիկին Լենան, ամբողջացրեց մեկ ժողովածուի մեջ: Նախարարության պատվերով  այն հրատարակվեց 2017թվականին: Անցյալ տարի լույս տեսան  նաև Հրանտ Մաթևոսյանի անտիպները, առաջիկայում տպարանից դուրս կգա Վազգեն Սարգսյանի պատմվածքների «Հատընտիրը», որը տպագրվել է  ընտանիքի համաձայնությամբ ու խորհրդատվական աջակցությամբ: Վազգեն Սարգսյանի ստեղծագործությունները չէին հրատարակվել շուրջ 18 տարի, և շատերին անհասանելի էր մնացել արձակագիր Վազգեն Սարգսյանը, որը իսկապես հետաքրքիր դեմք է հայ արձակի պատմության մեջ»:


Արմեն Սարգսյանի տեղեկացմամբ,  2017-ին նախարարությունն ուներ նոր ուղղություն՝ «Առաջին գիրք», որը նոր անուններ բացահայտելու և նրանց ընթերցողին ներկայացնելու հնարավորություն տվեց:

«Հաճախ ինքներս, հետևելով  ֆեյսքուբյան գրական լրահոսին, գրական մամուլին, գտնում էինք հետաքրքիր հեղինակներին ու առաջարկում հրատարակվել պետական աջակցությամբ: Այսպես ծնվեցին նոր ու անծանոթ հեղինակների բավականին հետաքրքիր գրքեր»:

Մշակույթի նախարարությունն ավանդաբար աջակցում է այն գրականությանը, որը, նախարարության ներկայացուցչի բնորոշմամբ, համարվում է ռիսկային: Այսինքն,  դա այն գրականությունն է, որը չի հրատարակի մասնավորը՝ սեփական ներդրումներով:

«Հրատարակչությունը կարող է գումար ներդնել, բայց գիրքն իր վաճառքով չվերադարձնի  այդ գումարը: Խոսքը վերաբերում է, օրինակ,  սփյուռքահայ, հանրագիտարանային  գրականությանը, Հայաստանի մշակութային ժառանգությունը ներկայացնող ժողովածուներին: Ռիսկային գրականության ցանկում են նաև վերը նշված՝ առաջին գրքերը, որոնց հեղինակներն ընթերցողին հայտնի չեն, և նրանք դեռ վերջինին ճանաչելի դառնալու խնդիր ունեն: Շատերը առաջին գրքից հետո լուրջ հաջողություն են ունենում, և կարող են արդեն ինքնուրույն հրատարկել իրենց հաջորդ գրքերը»:

Արմեն Սարգսյանի խոսքով, մշակույթի նախարարությունն ակտիվորեն արձագանքում է գրքին առնչվող հետաքրքիր բոլոր նախաձեռնություններին: Այդ առումով բացառություն չէ փետրվարի 19-ին նշվող «Գիրք նվիրելու օրը»:  2008-ից  նշվող ու հանրության շրջանում սիրված այդ տոնին ընդառաջ, մշակույթի նախարարության ֆեյբուքյան էջում կրկին «կակտիվանա» «Ֆեյսգիրք» մրցույթը, որի մասնակիցները հնարավորություն կստատան շահելու նախարարության աջակցությամբ ու պատվերով հրատարակված գրքերը:

Կարդացեք նաև

Back to top button