1860-70- ականներին Եվրոպան զրկվեց խաղողի այգիներից: Պատճառը՝ ԱՄՆ-ից Ֆրանսիա եկած ֆիլոքսերա վնասատուն էր: Այդ վնասատուի պատճառով Ֆրանսիայում ոչնչացվել էր խաղողի այգիների մոտ 90 %-ը: Ֆիլոքսերայի տված վնասի արդյունքում` գինու արտադրությունը մոտ երկու անգամ անկում ապրեց։ Եթե երեք տարի առաջ հիվանդությունը տարածված էր Արմավիրի մի քանի մարզերում, ապա այժմ՝ նաև Արարատում։ Փորձագետները անհանգստացած են: Վերահսկող կառույցում վստահեցնում են՝ հանրապետությունում կաճեցվեն ֆիլոքսերադիմացկուն սորտեր՝ արմատակալներ՝ պատվաստանյութեր կլինեն, որոնց վրա կպատվաստեն տեղական սորտերը:
Մոտ մեկ ամիս առաջ կառավարության որոշմամբ Արարատյան դաշտավայրը ճանաչվեց Ֆիլոքսերայով վարակված գոտի: Գյուղատնտեսության փոխնախարար Աշոտ Հարությունյանը «Ռադիոլու»-ի հետ զրույցում պարզաբանեց՝ նախնական հաշվարկներով մոտ 50 հա խաղողի այգիների մասին է խոսքը: Խաղողագործներին փոխնախարարը հանգստացրեց՝
«Եթե որոշման մեջ փոփոխություններ են եղել, չի նշանակում, որ նախկինի նման տարածքները խիստ հսկողության տակ լինեն: Քանդելը տարբերակներից մեկն է, քանդելուց հետո հետքերը պետք է վերանան, որ չտարածվի։ Այդ հողը մի քանի տարի չպետք է մշակվի: Քանդելը ինքնանպատակ չէ»:
Գինու ազգային կենտրոնի տնօրեն Ավագ Հարությունյանը մտահոգված է։ Կարծում է, որ հիվանդությունը շատ արագ է տարածվում: Սա էլ խաղողագործության ապագան է հարցականի տակ դնում.
«Նախկինում միայն Արմավիրում էր, այժմ Արարատի նաև իրարից հեռու գյուղերում են: Պայմանավորված է հիվանդության դեմ չպայքարելով»:
Նույն կարծիքին է նաև Խաղողագործների միության նախագահ Արտակ Սարգսյանը: Նա վստահ է՝ եթե հիվանդությունը զարգանա այս տեմպերով, ապա վտանգված է խաղողագործության ապագան:
Գյուղատնտեսության փոխնախարարը այս փուլում իրականացվող քաղաքականությունն է փոխանցում. հանրապետությունում կաճեցվեն ֆիլոքսերադիմացկուն սորտեր՝ արմատակալներ՝ պատվաստանյութեր կլինեն, որոնց վրա կպատվաստեն տեղական սորտերը, որպեսզի վերջիններս պահպանվեն ու խաղողագործությանը վնաս չհասցվի: Թե որտեղից հիվանդությունը Հայաստան եկավ, փոխնախարարը դժվարանում է ասել: Նկատում է միայն՝ հայտնաբերվել է 2009-ին։
« Ինչքան այգին ճիշտ մշակած եղավ, այնքան երկար կապրի ու ուշ կչորանա»:
Աշոտ Հարությունյանը խաղողագործներին հորդորում է ճիշտ ու նորմալ մշակել այգիները՝
Գյուղատնտեսության փոխնախարարին երաշտի մասին եմ հիշեցնում՝ ոռոգման ջրի խնդիր ունենք հատկապես այս տարի:
Դուք տանում ե ք հակասության դաշտ, եթե այգին ճիշտ չմշակվի, այլ հիվանդություններով և վնասատուներով կզարգանա ու այգին շուտ կվնասվի՝ եզրակափակեց գյուղատնտեսության փոխնախարար Աշոտ Հարությունյանը:
