Հաջորդ գումարման Ազգային ժողովի նախագահը կունենա 3 տեղակալ, որոնցից մեկը կներկայացնի ընդդիմությունը, հաջորդ խորհրդարանում կգործի կոլեգիալ նոր մարմին ՝ ԱԺ խորհուրդը, որը կկայացնի հիմնական որոշումները: Առաջիկա 5 տարիներին պատգամավորները կաշխատեն ավելի շատ՝ նիստերը սկսելով ոչ թե կեսօրին, այլ վաղ առավոտից, իսկ անհարգելի բացակայության հիմքով պատգամավորական լիազորությունների դադարեցման հարցը կքննի Սահմանադրական դատարանը: Այս ու բազմաթիվ այլ փոփոխություններ սահմանվում են ԱԺ կանոնակարգ օրենքի նոր նախագծով, որն արդեն մշակվել է ու դրվել շրջանառության մեջ: Սա այն օրինագիծն է, որը բոլոր մանրամասներով պետք է սահմանի, թե ինչպես ու որքան է աշխատելու կառավարման նոր համակարգում ամենաառանցքային մարմինը՝ խորհրդարանը:
Հաջորդ գումարման խորհրդարանը կունենա մի շարք նոր լիազորություններ: Առաջին անգամ պատգամավորները հանրապետության վարչապետ ու նախագահ ընտրելու լիազորություն կունենան, կընտրեն նաև Վճռաբեկ դատարանի նախագահ ու դատավորներ, գլխավոր դատախազ, Մարդու իրավունքների պաշտպան և այլն: Այս ու բազմաթիվ այլ նոր լիազորություններ խորհրդարանին տրվել են 2015-ի դեկտեմբերի 6-ին փոփոխված Սահմանադրությամբ: Այժմ Ազգային ժողովում մշակում է Կանոնակարգ օրենքը, որը բոլոր մանրամասներով սահմանում է, թե ինչպես պետք է աշխատի խորհրդարանը, որքան և ինչ կառույցներով:
ԱԺ պետաիրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Հովհաննես Սահակյանը, ով ԱԺ նոր կանոնակարգի նախագծի հեղինակներից է, նկատի ունի ոչ միայն պատգամավորների ավելի մեծ ծանրաբեռնվածությունը հաջորդ խորհրդարանում, այլ նաև աշխատանքային ժամերի ավելացումը: Նոր կանոնակարգով նախատեսվում է, որ քառօրյա նիստերը կսկսվեն ոչ թե կեսօրին, ինչպես հիմա, այլ առավոտյան ժամը 10-ին: Քառօրյաները, ի դեպ կհրավիրվեն երեքշաբթիից ուրբաթ, իսկ երկուշաբթի կաշխատի խորհրդարանի նոր կոլեգիալ մարմինը ՝ խորհուրդը:
Այն իր վրա կվերցնի ԱԺ նախագահին այսօր վերապահվող իրավասություններից շատերը: « Ազգային ժողովի նախագահի այն լիազորությունների մի մասը առաջարկվում է վերապահել Ազգային ժողովի խորհրդին: Դրա կազմում ընդգրկվելու են խմբակցությունների ղեկավարները, մշտական հանձնաժողովների նախագահները, ԱԺ նախագահը և տեղակալները»,- ասում է Հովհաննես Սահակյանը։
ԱԺ նախագահի տեղակալները հաջորդ խորհրդարանում կլինեն 3-ը, նրանցից մեկը կներկայացնի ընդդիմությունը: Նոր մարմին է լինելու նաև քննիչ հանձնաժողովը: Այն ստեղծվելու է հանրային հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերին վերաբերող փաստերն ուսումնասիրելու և դրանց վերաբերյալ խորհրդարանին եզրակացություններ ներկայացնելու նպատակով: Նախագծի հեղինակները վստահեցնում են, որ այս կառույցը կարևոր է լինելու հատկապես ընդդիմության համար: «Գործելու է ժամանակավոր հիմունքներով,կարող է ստեղծվել պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն մեկ քառորդի պահանջով»։
Նորամուծություններից է նաև այն, որ խմբակցություններին ևս տրվում է օրենսդրական նախաձեռնության իրավունք, իսկ Ազգային ժողովի կողմից գործուղման մեկնած պատգամավորներին՝ դրսից լիազորագրով քվեարկելու հնարավորություն:
Բացակայությունների հարցը կանոնակարգի նոր նախագիծը որոշակիորեն կանոնակարգել է, բայց արմատական լուծումներ կարծես թե չի տվել: Գործող կանոնակարգով բացակայությունների հարգելի-անհարգելի լինելը որոշում էր ԱԺ նախագահը՝ ըստ ներկայացված տեղեկանքների: Այս դրույթից նոր կանոնակարգում հրաժարվել են ու նշել, որ մեկ օրացուցային կիսամյակի ընթացքում քվեարկությունների առնվազն կեսից անհարգելի բացակայելու դեպքում պատգամավորի լիազորությունները դադարեցնելու հարցով խորհուրդը կարող է դիմել Սահմանադրական դատարան: Ի դեպ, եթե խորհուրդը չնախաձեռնի, դա կարող է անել պատգամավորների մեկ հինգերորդը:
Ամենաէական փոփոխությունները խորհրդարանի վերահսկողական գործառույթների շրջանակում են: Գրեթե բոլոր կարևոր պաշտոնյաներին ընտրելու է խորհրդարանը՝ նախագահից ու վարչապետից մինչև գլխավոր դատախազ ու ԿԲ նախագահ: Թեկնածուներ առաջադրելու իրավունք վերապահվում է բոլոր խմբակցություններին:
Ըստ կանոնակարգի նախագծի՝ հանրապետության նախագահի թեկնածու առաջադրելու իրավունք ունի պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն մեկ քառորդը: Հանրապետության նախագահը պետք է ընտրվի գաղտնի քվեարկությամբ՝ ընդհանուր ձայների առնվազն երեք քառորդով: Իսկ վարչապետն ընտրվելու է անվանական քվեարկությամբ, պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ: Այս դեպքում թեկնածու առաջադրելու իրավունքը խմբակցությանը կամ դաշինքինն է:
