Տնտեսական

Այլընտրանքային մշակաբույսերը փոխարինում են ավանդականին

satikisahakyan
Այլընտրանքային մշակաբույսերի փորձնական մշակում Գեղարքունիքի մարզի Սարուխան գյուղում: Բացի կարտոֆիլից, տարեկանից, ցորենից ու գարուց այս տարի Սարուխանում փորձնականորեն մշակվել է նաև հնդկացորեն, դրվել են ազնվամորու տնկիներ: Տարվա խոնավ եղանակը նպաստել էր  լավ բերք ստանալուն, սակայն օգոստոսի վերջին տեղացած կարկուտը մեծ վնաս էր պատճառել Սարուխանի  մշակովի հողատարածքներին:

Կլիմայի փոփոխությունը թույլ է տալիս Գեղարքունիքի մարզի բարձրադիր գոտիներում բացի ավանդական մշակաբույսերից զբաղվել նաև այլընտրանքային մշակաբույսերի աճեցմամբ: Սարուխանում  փորձնական եղանակով,  ծովի մակերևույթից մոտ 2015մ բարձրությամբ, շուրջ 2 հա տարածքի վրա  ցանել են հնդկացորեն:  Բերքն առատ էր, չարչարանքը՝ քիչ, ակնկալվող եկամուտն էլ՝ շատ կլիներ, եթե   օգոստոսի վերջին տեղացած կարկուտը չվնասեր գյուղի ցանքատարածքները: Համայնքի ղեկավար Վահան Գևորգյանը նշեց, որ հնդկացորենի ցանքատարածքի միջին բերքատվությունը  1 հա-ից կազմել է 1.2 տոննա բերք: Հացահատիկի մեծ մասը քաղել էին,  ցորենի Վասա սորտը  ապահովել էր բարձր բերքատվություն, 1 հա-ից 40 ցենտներ: Սարուխանի 1000 հա մշակովի տարածքից 700 հա զբաղեցնում է կարտոֆիլի ցանքատարածքը, որի մեծ մասը նույնպես վնասվել էր կարկուտից: <<Եթե արհավիրքները չխանգարեն՝ գյուղատնտեսությունը օգուտ է, եկամտաբեր ճյուղ է>>,- ասաց գյուղապետը:

Բացի հնդկացորենից գյուղում մշակում են սոխ, սխտոր,լոբի, բրոկոլի, հաճար, ելակ, ազնվամորի: Վահան Գևորգյանը նեղսրտեց, որ թվարկած տեսակները լավ բերք են տալիս, սակայն գյուղացիները քիչ են զբաղվում դրանց մշակությամբ: Գյուղատնտեսության զարգացման նպատակով մոտ 2000 քմ տարբեր տարածքի վրա  դարձյալ փորձնական եղանակով դրել են նաև հոլանդական   ազնվամորու տնկիներ: Մշակովի տնկիները տարբերվում են տարածված ազնվամորու մշակությունից.<<լարային եղանակով են մշակվում, խաղողի նման ողկույզներ է տալիս, փնջով աճում: Մյուա տարի շատ բարձր բերք կունենանք: Տարվա մեջ երեք անգամ ենք հավաքելու, 1 հա՝ 15 տոննա >>:

Խաղողի վազի նման մշակվող ազնվամորու տնկիների մարգամիջյան տարածությունը մոլախոտերից զերծ պահելու նպատակով ծածկել են կախասնկի ավելցուկով. << Սա  և հումուս է, և չի թողնում տարածքը պատվի մոլախոտերով, և հողը խոնավ է պահում, թույլ տալով անձրևաորդերին հարստացնելու հողը>>:

Գյուղնախարարության և մարզպետարանի գյուղատնտեսության զարգացման  համատեղ ծրագրով այլընտրանքային մշակաբույսերը փոխարինելով  ավանդականով փորձ է արվում գյուղացուն պահել գյուղում և զբաղվել գյուղատնտեսությամբ: Կարկուտը չէր խնայել նաև ազնվամորու շիվերը, որոնց վերականգնման համար ժամանակ է հարկավոր:

Գյուղի ավելի բարձրադիր գոտիներում, որտեղ հիմնականում ժայռոտ տարածքներ են հիմնվել են դեկորատիվ ծառատեսակներ: Գեղարքունիքի մարզի բաց դաշտերը հնարավոր է վերածվեն կանաչ գոտիների:

Back to top button