Լուսինե Ավանեսյան
Ռադիոլուր-Ստեփանակերտ
Այսօր Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետությունում նշում են 1991 թվականի անկախության հանրաքվեի 24-րդ եւ Սահմանդրության ընդունման 9-րդ տարեդարձը: Արցախի Սահմանդրությունը, որը որոշակի առանձնահատկություններ ունի, մասնավորապես կապված շարունակվող հակամարտության հետևանքների հետ: Հայաստանի հանարապետութունում սահմնադրական բարեփոխումների ընթացքը Մայր օրենքը փոխելու գաղափար տվեց նաեւ հայկական երկրոդ հանարպետության քաղաքական ուժերին, սակայն պատկերացումները ինչպես ՀՀ կատարված բարեփոխումների այնպես էլ փոխադարձ տեսակետների վերաբերյալ տարբեր են: Հարցի համատեղ քննարկում չնախաձեռնած արցախյան քաղաքական ուժերի ներկայացուցչների հետ զրուցել է Ռադիոլուրը:
Արցախում Սահմանադրություն փոխելու հավանականութան մասին սկսեցին խոսել Հայաստանի հանարպետությունում գործընթացի մեկնարկին զուգահեռ: Չնայած առայսօր այդ խոսակցությունները հստակ ձևակերպում չեն ստացել, ակնհայտ է, որ դրանք նախաձեռնվելու են նաև Լեռնային Ղարաբաղում: Առաջինը փոփոխությունների անհրաժեշտության մասին դեռեւս մոտ երկոււ տարի առաջ բարձրաձայնած դաշնակցականները արդեն կարևոր չեն համարում, թե որ քաղաքական ուժը կնախաձեռնի բարեփոխումները: Դրանք, ըստ ՀՅԴ Արցախի կառույցի ներկայացուցիչ Դավիթ Իշխանյանի հայաստանյան գործընթացներից հետո Արցախում իրենց շարունակությունը կունենան՝ՀՀ-ում կառավարման համակարգի փոփոխությունը կառավարման համակարգի փոփոխություն ենթադրում է նաեւ Արցախում:
Արցախի խորհրդարանակն մյուս քաղքական ուժը՝ Ազգային վերածնունդը այս նախաձեռնությանը դեմ է, գտնելով, որ պատերազմող երկրին խորհրդարանական կառավարումը հարիր չէ, եւ այն Արցախի համար արդեն անցած փուլ է:
Նաեւ այդ հիմնավորմամբ կառավարման համակարգը փոխելուն դեմ է արտահայտվում ,, Շարժում 88,, կուսակցությունը: Կուսակցության նախագահ Էդուրադ Աղաբեկյանի կարծիքով կա կիսանախագահկան կառավարման հստակեցման եւ ոչ թե դրանից հրաժարվելու անհրաժեշտություն:
Դաշնակցականներից բացի Սահմանադրական բարեփոխումների թեժ կողմնակիցը վարչապետ Արայիկ Հարությունյանի կուսակցությունն է՝ ,,Ազատ Հայրենիքը,,: Արայիկ Հարությունյանը մեկ անգամ չէ հայտարարել, որ սահմանադրական բարեփոխումներով կարելի է հասնել կառավարման համակարգի բարեփոխման՝ այն թեթեւացնելու իմաստով: Կուսակցության մամլո խոսնակ Վահրամ Պողոսյանը Ռադիոլուրի հետ զրույցում չբացառեց, որ հենց ,,Ազատ Հայրենիքն,, էլ կարող է լինել նախաձեռություն ստանձնողը:
Արցախի քաղաքական դաշտի մյուս խաղացողը՝ Արցախի ժողովրդավարական կուսակցությունը հարցի կապակցությամբ դեռեւս քննարկումներ չի վարել: Նշեմ սակայն, որ կուսակցության նախընտարկան ծրագրում՝ մեջբերեմ՝«կառավարման նոր մոդելների շուրջ գործնական առաջարկների փուլը սկզբունքորեն կապվում է Հայաստանի Հանրապետությունում սկսված սահմանադրական բարեփոխումների գործընթացի հետ»:
