«Աջակցման կենտրոնները հանուն գենդերազգայուն մոտեցման» «ՕքսեՋեն» հիմնադրամի ենթադրամաշնորհային ծրագրի շրջանակում Արմավիրի, Արարատի, Արագածոտնի, Կոտայքի ու Վայոց ձորի մարզերում վերապատրաստման դասընթացներ են կազմակերպվել համայնքային սոցիալական աշխատողների, խնամակալության և հոգաբարձության մարմինների ու այն կառույցների մասնագետների համար, որոնք առնչվում են ընտանեկան բռնությանը, քննարկվել են այդ ընտանիքների հետ շփման առանձնահատկությունները:
Բռնության ենթարկված անձանց հետ աշխատելիս իրավասու մարմինները հաճախ ցուցաբերում են կողմնակալ ու ոչ պատշաճ վերաբերմունք: Աշխատանքային էթիկայի խնդիրները ծագում են ոլորտի անպատրաստ մասնագետներից՝ ասում է Արմավիրի «Աջակցման կենտրոնի» ղեկավար, սոցիալական աշխատող Սուսաննա Մատինյանը:
«Մասնավորապես, համայնքային սոցիալական աշխատողները, խնամակալության և հոգաբարձության մարմինների աշխատակիցները չեն ցուցաբերում զգայուն մոտեցումներ, հաճախ մեղադրում են կնոջը, չեն տարանջատում՝ ո՞վ է բռնարարը, և ո՞վ է զոհը: Նույնացնում են անձանց, չեն ցուցաբերում համապատասխան աջակցություն, ինչը հարկավոր է զոհին, դժվար իրավիճակում հայտնված անձին»:
Համայնքային սոցիալական աշխատողներն ու համայնքապետին կից գործող Խնամկալության և հոգաբարձության մարմնի աշխատակիցներն իրենց գործառույթների շրջանակում փորձում են լուծել ընտանեկան վեճերը, իսկ անհնարինության դեպքում՝ դիմում իրավապահ մարմիններին ու ընտանեկան բռնության հարցերով զբաղվող հասարակական կառույցներին: Բաղրամյանի համայնքապետարանի սոցիալական աշխատող Հակոբ Մադոյանի կարծիքով՝ իրականում դեպքերն ավելին են:
«Ամսվա կտրվածքով մեկ կամ երկու դեպք ենք ունենում: Իրականում դեպքերը շատ են, բայց մեծ մասը բացահայտված չեն, հիմնականում կանխարգելման աշխատանքներն ենք իրականացնում»:
Դեպքերի մասին սոցիալական աշխատողը տարբեր աղբյուրներից է տեղեկանում՝ մարզպետի աշխատակազմից, ոստիկանությունից, վարչական կենտրոնների աշխատակիցներից: Սոցաշխատողը կարծում է, որ ընտանեկան բռնության պատճառները հիմնականում սոցիալական խնդիրներն են:
«Առհասարակ կրթությունը, միջավայրը նպաստում են ընտանեկան բռնությունների ավելացմանը: Բռնարարներն ու բռնության ենթարկված անձինք հիմնականում ունեն ցածր ինտելեկտ, դպրոց չեն հաճախել, կրթություն ու աշխատանք չունեցող անձինքն են»:
Երեխաների լավագույն շահից ելնելով բռնության ենթարկված ընտանիքների երեխաներին Խնամակալության ու հոգաբարձության մարմնի որոշմամբ մինչև 6 ամիս ժամկետով տեղափոխում են խնամքի կենտրոններ: Էջմիածնի Մայր Աթոռի «Քյուրքչյան» աջակցության կենտրոնի շահառուները դժվարին իրավիճակներում հայտնված ընտանիքների տղաներն են: Կառույցի հոգեբան, սոցիալական աշխատող Էդիտա Կարապետյանն ասում է, որ այն երեխաները, որոնք ընտանիքներում ենթարկվում են հոգաբանական բռնության, հաճախ վարքագծի շեղումներ են ունենում:
«Կենտրոնում տղա երեխաները ստանում են սոցիալ-հոգեբանական աջակցություն, դասապատրաստում, կայունանում է նրան հոգեվիճակը, երեխաների կրթական մակարդակն է բարձրացվում, նաև ապահովում են սննդով ու հագուստով»:
Տղաներն այնտեղ գիշերում են, սակայն հանգստյան օրերն անցկացնում են ծնողների հետ: Հոգեբանը համոզված է, որ երեխաներին չպետք է մեկուսացնել ծնողներից: Ամառային արձակուրդներին էլ են տուն գնում, այդ ընթացքում մասնագետներն աշխատում են նաև ծնողների հետ:
«Մենք կարևորում ու շեշտը դնում ենք, որ երեխաներին չկտրենք կենսաբանական ընտանիքներից: Զուգահեռ աշխատում ենք նաև ծնողների հետ, ծնողավարում ենք իրականացնում, իսկ եթե ծնողները բացակայում են, ապա խնամակալների հետ: Մենք երեխաների համար ստեղծում ենք ապահով միջավայր»:
Խնամակալության ու հոգաբարձության մարմնի աշխատակիցները, սոցիալական աշխատողները երբեմն թերանում են ընտանեկան բռնության դեպքերի վարման ժամանակ՝ այս դիտարկումն էլ անում են «Աջակցման կենտրոնների» ներկայացուցիչները: Բացթողումները շտկելու նպատակով Արմավիրի, Արագածոտնի, Կոտայքի, Արարատի ու Վայոց Ձորի մարզերում «ՕսեՋեն» հիմնադրամը ԵՄ–ի «Աջակցման կենտրոնները հանուն գենդերազգայուն մոտեցման» ենթադրամաշնորհային ծրագրի շրջանակում վերապատրաստման դասընթացներ է կազմակերպել բռնության ենթարկված ընտանիքների հետ աշխատող կառույցների ներկայացուցիչների հետ: Ծրագիրը ֆինանսավորել է Եվրամիությունը՝ ասում է Սուսաննա Մատինյանը:
«Մասնագետների վերապատրաստման առանցքում գենդերազգայուն մոտեցման բարձրացումն է, որի թիրախում երեխաների և կանանց լավագույն շահի ապահովումն է: Երեխայի և կնոջ հետ աշխատելիս նրանք պետք է ցուցաբերեն զոհակենտրոն ու գենդերազգայուն մոտեցում»:
Հինգ մարզում վերապատրաստվել է շուրջ 100 մասնագետ, այդ թվում նաև՝ ոստիկաններ: Աշխատանքի որակի բարձրացման նպատակով աջակցման կենտրոններն առաջարկությունների փաթեթ են ներկայացնելու ոլորտի քաղաքականությունը մշակողներին:
