Հասարակություն

Գրեթե ամեն քայլափոխի խախտվում են աշխատողների իրավունքները

Հասմիկ Դիլանյան
«Ռադիոլուր»

Առաջարկի ու պահանջարկի աահամապատասխանություն, Հայաստանյան աշխատաշուկայի  վերը նշված պատկերն ու աշխատանք գտնելու  դժվարությունները շատ հաճախ Հայաստանում աշխատողներին հեռու են պահում իրենց խախտված աշխատանքային իրավունքները  վերականգնելու փորձերից անգամ: Աշխատանքային իրավունքի ներկայիս վիճակի շուրջ այսօր  Գործընկերություն հանուն բաց հասարակության հիմնադրամը  հանրային քննարկում էր կազմակերպել:

Այժմ ավելի հաճախ, նախկինում՝ մի քիչ ավելի քիչ, մեր երկրում աշխատողների իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվողներ կան: Ավելին, ունենք նաև պետական կառույց, որը նախկնում այդպես էլ կոչվում էր՝ աշխատանքի պետական տեսչություն: 2013թ հուլիսին կառավարությունը որոշեց միաձուլել երկու պետական՝ աշխատանքի   տեսչությունն ու սանիտարահիգիենիկ հակահամաճարակային տեսչությունը՝ այն անվանելով  առողջապահական պետական տեսչություն: Առաջին հայացքից հարց է առաջանում, արդյո՞ք, նորակառույց  մարմինը միայն կոնկրետ ոլորտի աշխատողների խնդիրներով  է զբաղվելու: Եվ ընդհանրապես, արդյո՞ք,  որոշումն իրավաչափ ու հիմնավորված էր: Հարցերի այսպես ասենք, հետքերով գնացել են նաև փորձագետները, իսկ թե ինչ են նրանք պարզել, փոխանցում է ԵՊՀ սոցիոլոգիաի ֆակուլտետի  դասախոս  Ավետիք Մեջլումյանը.

«Տեսնում ենք բազմաթիվ բացեր կան, հակասություններ, թե Սահմանադրության, թե ՀՀ տարբեր օրենքների հետ, հակասություններ նաև միջազգային փաստաթղթերի, կոնվենցիաների ,որոնք Հայաստանը վավերացրել է և որոնք Հայաստանում ուժի մեջ են»:

Սա իրավական կողմն էր, հետազոտության հեղինակները նաև նկատել են, որ նոր ստեղծված կառույցի  կանոնադրության մեջ  աշխատանքային խնդիրներին քիչ տեղ է հատկացված:

«Աշխատանքային խնդիրները ստորադասված են, թույլ են ներկայացված, դա խնդիրներ է առաջացրել»:

Ավետիք Մեջլումյանի հետ զրուցում էի Գործընկերություն հանուն բաց հասարակության հինմադրամի կազմակերպած Աշխատանքային իրավունքի իրականացման ներկայիս իրավիճակը Հայաստանում թեմայով կազմակերպված հանրային քննարկման ժամանակ: Հայաստանի Հելիսնկյան կոմիտեի նախագահ Ավետիք Իշխանյանը հիմնվելով համաշխարհային փորձի վրա կարևորում է աշխատանքային իրավունքի պաշտպանությունը: Նա համոզված է՝  աշխատանքային իրավունքը լոկոմոտիվի դեր է կատարում մյուս իրավունքների պաշտապանության համար: Պարզապես պատկերը Հայաստանում  ըստ զրուցակցիս մեղմ ասած մխիթարական չէ:

«Հայաստանում վիճակը շատ ծանր է, ընդորում , շատ տեղեր կարելի է ասել համատարած է, երբ որ աշխատողները այնքան խոցելի են, նույնիսկ այն կարելի է ստրկական աշխատանք համարել, որը ընդհանրապես արգելվում է»:

Իրավախորհրդատու Հերիքնազ Տիգրանյանն աշխատանքի բերումով հաճախ է հանդիպում  մարդկանց հետ, որոնց   աշխատանքային իրավունքները խախտվել ու խախտվում են:  Նա նկատում է մեր օրենսդրությունը հիմնականում արտացոլում է այն, ինչ կա նաև միջազգային իրավունքում, սակայն. «Մեր օրենսդրությունը չի ամրագրում աշխատանքի իրավունքը: Մենք  Սահմանադրությամբ հռչակել ենք աշխատանքի ազատության իրավունք, ինչը նշանակում է, որ մարդն ազատ է ընտրելու աշխատանքի տեսակներ կամ ընդհանրապես չընտրելու որևէ աշխատանք: Բայց մենք չենք  ամրագրել , որ մարդը աշխատանք ունենալու  Սահմանադրական իրավունք ունի, սա նաև նշանակում է, որ , եթե չկա այդ իրավունքը, չկա նաև պետության պարտականությունն պահովելու այդ իրավունքը»:

Փորձագետները փաստում են՝ գրեթե ամեն քայլափոխի խախտվում են աշխատողների իրավունքները, նրանք նաև կոչ են անում՝  չվախենալ աշխատանքը կորցնելուց և անպայման գոնե փորձել   վերականգնել խախտված իրավունքները:

 

 

Back to top button