ԱՄՆ նոր նախագահ Դոնալդ Թրամփը եվրոպացիներից պահանջել է ավելացնել իրենց պաշտպանական ծախսերը և աջակցություն է ստացել ԵՄ ազդեցիկ պաշտոնյաներից, գրում է Deutsche Welle-ն։
ԵՄ դիվանագիտության ղեկավար Կայա Կալասը և ԵՄ Խորհուրդը նախագահող Լեհաստանի վարչապետ Դոնալդ Տուսկը չորեքշաբթի՝ հունվարի 22-ին, իրենց հիմնական ելույթներում կոչ են արել եվրոպացիներին ավելի շատ ներդրումներ կատարել սեփական անվտանգության համար:
Թրամփը սպառնացել է դադարեցնել ԱՄՆ մասնակցությունը ՆԱՏՕ-ի հավաքական պաշտպանության համակարգին, եթե եվրոպացիները չմեծացնեն իրենց պաշտպանական ծախսերը։
Այն պահանջում է ծախսեր ՀՆԱ-ի 5%-ի չափով, մինչդեռ ՆԱՏՕ-ի ներկայիս թիրախը 2% է: Այնպիսի երկրներ, ինչպիսիք են Իտալիան, Իսպանիան և Բելգիան, նույնիսկ չեն հասնում սահմանված ամենացածր նշագծին չեն հասնում:
«Նախագահ Թրամփն իրավացի է, երբ ասում է, որ մենք բավականաչափ ծախսեր չենք անում», — ասել է Կայա Կալասը Եվրոպական պաշտպանության գործակալության (EDA) տարեկան համաժողովում, ով ընդգծել է ԵՄ անդամ երկրների, մասնավոր հատվածի և ԵՄ բյուջեի ավելի շատ ներդրումների անհրաժեշտությունը. «Եվրոպացիները պետք է արթնանան»,- հորդորել է Կալասը, նշելով, որ ԵՄ 27 երկրները պաշտպանության վրա ծախսում են միջինում իրենց ՀՆԱ-ի միայն 1,9%-ը։
Սա, նրա խոսքով, «վտանգավոր ազդանշան» է Ռուսաստանի համար, որը չորս անգամ ավելի շատ ներդրումներ է կատարում պաշտպանության ոլորտում։
Իր հերթին Ստրասբուրգում Եվրախորհրդարանում ելույթ ունենալով Դոնալդ Տուսկն ասել է. «Եթե Եվրոպան ցանկանում է գոյատևել, ապա պետք է զինվի»:
Լեհաստանի վարչապետը, որը ԵՄ Խորհրդում իր նախագահության ընթացքում անվտանգությունն առաջնահերթություն է դարձրել, եվրոպացիներին նաև կոչ է արել ավելի մեծ վստահությամբ օգտագործել իրենց տնտեսական հզորությունը:
«Մենք համաշխարհային տերություն ենք, բայց պետք է հավատանք դրան»,- ասել է նա։
Լեհաստանը և Բալթյան երկրները երկար ժամանակ պահանջում են ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում պաշտպանական ծախսերի ավելացում:
Լիտվայի արտաքին գործերի նախարար Կեստուտիս Բուդրիսը Der Spiegel-ին ասել է, որ Լիտվան «քննադատաբար» չի ընդունում Թրամփի պահանջները, քանի որ նախատեսում է ռազմական ծախսերը հասցնել 5%-ի, իսկ հետագայում՝ ՀՆԱ-ի 6%-ի։
ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն նույնպես եվրոպացի դաշնակիցներին կոչ է արել վճռական քայլեր ձեռնարկել։ Հունիսին Հաագայում կայանալիք ՆԱՏՕ-ի հաջորդ գագաթնաժողովում բուռն քննարկումներ են սպասվում ՀՆԱ-ի 3-3,5%-ի նոր թիրախի շուրջ:
ԵՄ պաշտպանության հանձնակատար Անդրիուս Կուբիլիուսը կոչ է արել մեծացնել համատեղ պաշտպանական նախագծերի ֆինանսավորումը:
