Կառավարությունը սկսում է Արցախից բռնի տեղահանված քաղաքացիների սոցիալական աջակցության միջնաժամկետ ու երկարաժամկետ ծրագրերի իրականացումը։ Այսօր գործադիրը հաստատել է 2023թ․ ԼՂ–ից տեղահանված անձանց մասնագիտական ուսուցման կազմակերպման և աշխատանքային փորձ ձեռք բերելու աջակցության ծրագիրը։ Այն արցախցիներին հնարավորություն կտա զարգացնել մասնագիտական հմտությունները, վճարովի պրակտիկա անցնել ու աշխատանք գտնել։ Ծրագրին մասնակցող գործատուները ևս կառավարության կողմից խրախուսում կստանան։ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Նարեկ Մկրտչյանը հիշեցրել է՝ նմանատիպ ծրագիր գործադիրն իրականացրել է նաև 2016-2020թթ․ ռազմական գործողությունների մասնակից զինծառայողների համար։ Նախարարությունում ծրագրի արդյունքներից գոհ են։
Արցախից բռնի տեղահանված քաղաքացիները մասնագիտական հմտությունները զարգացնելու ու աշխատանք գտնելու համար աջակցություն կստանան։ Կառավարությունն այսօր հաստատեց 2023-ի սեպտեմբերին Արցախից բռնի տեղահանված հայրենակիցների համար հերթական աջակցության ծրագիրը։ Այս ծրագրով գործադիրը սկսում է միջնաժամկետ միջոցառումների փուլը՝ շեշտում է աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Նարեկ Մկրտչյանը։ Եթե առաջին ամիսներին Կառավարությունն արցախցիների առաջնային կարիքները բավարարելու համար էր մեխանիզմներ մշակում, ապա այս ծրագիրը մարդկային կապիտալի զարգացման, ինչպես նաև զբաղվածության ապահովման բաղադրիչ ունի՝ նշում է նախարարը։
«Ծրագիրն ունի 3 բաղադրիչ։ Առաջին բաղադրիչը մասնագիտական ուսուցումն է՝ հետո առնվազն 3 ամիս պարտադիր աշխատանքի պայմանով։ Երկրորդը՝ վճարովի պրակտիկա, որից հետո պարտադիր աշխատանքի տեղավորում առնվազն 3 ամսով, իսկ երրորդի դեպքում՝ բոլորը միասին մասնագիտական ուսուցում, վճարովի պրակտիկա և աշխատանք»։
Ծրագրի առաջին բաղադրիչով բռնի տեղահանված արցախցիներին Կառավարությունն առաջարկում է պոտենցիալ գործատուի հետ պայմանավորվածությամբ 5 ամիս մասնագիտական ուսուցում անցնել և այդ ընթացքում ստանալ 50 հազար դրամ կրթաթոշակ և 50 հազար դրամ՝ ուսման վարձը վճարելու համար։ Ուսումնական պրոցեսը հաջողությամբ ավարտելուց հետո տեղահանված արցախցին ու գործատուն պետք է առնվազն 3 ամիս ժամկետով աշխատանքային պայմանագիր կնքեն, իսկ Կառավարությունը գործատուին խրախուսելու համար ամսական 50 հազար դրամ փոխհատուցում կտրամադրի՝ հարկերը վճարելու համար։
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հետաքրքրվում է՝ կա՞ն սահմանափակումներ, թե որ ուսումնական հաստատությունները կարող են ծրագրի մաս դառնալ, և արդյո՞ք պարտադիր է դրա համար լիցենզիա ունենալ։ Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը վստահեցնում է՝ կհամագործակցեն սոցապ նախարարության հետ գործընթացն ավելի դյուրին դարձնելու համար։
«Ունենք կարճաժամկետ կրթական ծրագրեր մինչև 6 ամսի տևողությամբ, որոնք պահանջում են ոչ թե լիցենզիա, այլ երաշխավորում։ Այսինքն՝ բոլոր կարճաժամկետ ծրագրերը, որոնք տվյալ ծրագրի շրջանակում պետք է անցնեն, պետք է գրանցված լինեն երաշխավորված ծրագրերի ռեգիստրում, որը նախարարությունը վարում է։ Պետք է ասեմ, որ մեր բոլոր քոլեջներն ու ուսումնական հաստատությունները նմանատիպ կարճաժամկետ բազմաթիվ ծրագրեր են իրականացնում»,– պարզաբանում է ԿԳՄՍ նախարարը։
Կառավարության ղեկավարը նկատում է՝ երաշխավորում ստանում են մինչև 6 ամիս տևողությամբ կրթական ծրագրերը, իսկ քննարկվող ծրագիրը առաջարկում է առավելագույնը 5 ամիս ժամկետով դասընթացներ։ Երկար քննարկումից հետո վարչապետն առաջարկեց նույնարկել ու ծրագիրն ընդունել խմբագրմամբ՝ սահմանել առավելագույնը 6 ամսի տևողությամբ։ Ծրագիր ունի նաև վճարովի պրակտիկայի բաղադրիչ՝ մանրամասնում է աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Նարեկ Մկրտչյանը։
«Երկրորդ բաղադրիչի դեպքում գործատուի և ԼՂ–ից բռնի տեղահանված մեր հայրենակցի միջև կնքվում է 6 ամիս տևողությամբ պայմանագիր, որից 3 ամիսը դիտարկվում է որպես պարտադիր վճարովի պրակտիկա, այսինքն՝ գործատուին ամսական մենք տրամադրելու ենք 165 հազար դրամ՝ շահառուի աշխատավարձը և համապատասխան հարկերը վճարելու համար։ Պրակտիկայի ավարտից հետո գործատուն պարտավորվում է ևս 3 ամիս շահառուին աշխատանքով ապահովել, որի դիմաց նրան 3 ամիս շարունակ վճարվում է ամսական առավելագույնը 50 հազար դրամ պարտադիր հարկերը վճարելու համար»։
Ծրագրի երրորդ բաղադրիչը մասնագիտական ուսուցումն է՝ դրանից հետո վճարովի պրակտիկայի և աշխատանքի տեղավորման պարտադիր պայմանով։
Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Նարեկ Մկրտչյանը շեշտում է՝ այս ծրագիրը փորձարկվել ու կիրառվել է նաև 2016-2020թ ռազմական գործողությունների մասնակցած զինվորների համար։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ շահառուների 70 տոկոսից ավելին շարունակում է մնալ աշխատաշուկայում։
