ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի ուսանողները դասադուլ են հայտարարել բուհական ծրագրերում հայագիտական առարկաները ոչ պարտադիր դարձնելու օրինագծի դեմ: Նրանց են միացել նաև դասախոսները: Ըստ « բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» օրենքի նախագծի ՝ «Հայոց լեզու», «Հայ գրականություն» և «Հայոց պատմություն» առարկաները ոչ մասնագիտական բուհերում չեն լինելու պարտադիր ուսուցման առարկաներ։ Ուսանողները ստորագրահավաք են կազմակերպել ընդդեմ այս դրույթի: Դասադուլին արձագանքել է ԿԳՄՍ նախարարությունը:
Հայ բանասիրության ֆակուլտետի ուսանողները հենց բուհում դասադուլ են հայտարարել: Նրանց են միացել նաև դասախոսները: Բողոքում են «Բարձրագույն կրթության և գիտության օրենքի» նախագծում հայագիտական առարկաների ոչ պարտադիր լինելուց: Հայ գրականության ամբիոնի դոցենտ Արշալույս Գալստյանի խոսքով` եթե պարտադիրը փոխվում է կամավորի , այսինքն` բուհերն ու ֆակուլտետներն իրենք պետք է ընտրեն իրենց առարկաները, ապա այս դեպքում ֆակուլտետները կանգնում են լուրջ խնդիրների առաջ:
«Ֆակուլտետներն իրենց մասնագիտական առարկաներն առաջ տանելու համար օբյեկտիվ պատճառներով, բնականաբար, հայոց լեզուն և հայոց պատմությունը փոխարինելու են իրենց մասնագիտական առարկաներով: Նրանց չենք կարող մեղադրել, որովհետև նրանց մասնագիտական ամեն առարկան կարևոր է լինելու իրենց համար»:
Նախագծի այս դրույթով առաջանում է աշխատատեղեր կորցնելու խնդիր: Հայոց լեզվի ամբիոնի դոցենտ Անաիդա Մովսիսյանին հետաքրքրում է, արդյոք կա՞ն հաշվարկներ, թե այս նախագծի ընդունման դեպքում հայոց լեզվի և հայոց պատմության քանի մասնագետ է գործազուրկ դառնալու:
«Այստեղ շատ ուրիշ հարցեր կան: Կարելի է բարձրացնել առարկաների մասնագիտական որակը, կարելի է հայոց լեզուն ամեն ֆակուլտետում դասավանդել ավելի մասնագիտորեն` համապատասխանեցնելով տվյալ մասնագիտության բառապաշարին, մասնագիտական տեքստերին: Իրենք գիտեն ինչպես բարձրացնել որակը: Կարելի է մեկ մլն դրամ աշխատավարձ տրամադրել և տեսեք թե ինչպես որակը կփոխվի»:
Հայագիտական առարկաները պետք է մնան պարտադիր առարկաների ցանկում` ասում է ԵՊՀ պատմության ամբիոնի դեկան Էդիկ Մինասյանը: Ըստ նրա` նախագծում կան կետեր, որոնք հակասում են ժողովրդավարության սկզբունքներին: Օրինակ է բերում այս դրույթով առարկաների ընտրությունը բուհերին թողնելը, սակայն դրան հակառակ` դեկանների ու ռեկտորների ընտրություն անցկացնելու կետը:
«Իրար հակասող շատ դրույթներ կան, որոնք ընդունելի չեն: Իմ կարծիքով` նախագիծը մերժելի է: Այն պետք է անպայման լրամշակել սկզբունքային քննարկումներից հետո միայն» :
Ինչպես հայոց լեզվի դեպքում դպրոցական գիտելիքները բավարար չեն, այնպես էլ հայոց պատմության դեպքում է: 12-ամյա կրթությունը հայոց պատմություն առարկայի ամբողջությամբ յուրացումը չի ապահովում, իսկ բուհում կրկնում են ոչ թե դպրոցական ծրագիրը, այլ պատմության հիմնահարցերը` ասում է նա։
Ուսանողները պատրաստել էին դիմում- նամակ` ուղղված երկրի ղեկավարությանը` պնդելով, որ հայագիտական առարկաների պարտադիր լինելու օրենսդրական դրույթը հանելը խախտում է լեզվի մասին օրենքը:
«Այս մոտեցումը հակասում է լեզվի մասին օրենքի, սահմանափակում է ազգային արդյունավետ կրթություն ստանալու ՀՀ ուսանողների սահմանադրական իրավունքը: Հասարակական և մասնագիտական շրջանակների կողմից քննադատության արժանացած այս առաջարկը մեզ համար անհասկանալի պատճառներով շարունակում է պաշտպանել ՀՀ ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ Հարությունյանը: Դիմում ենք Ձեզ`կանխելու հանրային մեծ բողոք առաջացնող այս փոփոխությունը: Հայաստանի բոլոր բուհերում հայոց լեղզուն և հայոց պատմությունը պետք է շարունակեն լինել պարտադիր առարկաներ: Մենք` ուսանողներս, համոզված ենք, որ միայն նման ճանապարհով հնարավոր կլինի ապահովել մրցունակ կրթություն ստանալու մեր ակադեմիական ազատությունները: Հայոց լեզուն, որպես մեր պետական լեզու պետք է դասավանդվի ու ամրակայվի գիտական և գործնական աշխատանքի բոլոր ոլորտներում»:
Դասադուլին արձագանքել է ԿԳՄՍ նախարարությունը: Տարածած հաղորդագրության մեջ նախարարությունը շեշտում է, որ «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» ՀՀ օրենքի աշխատանքային նախագծով յուրաքանչյուր բուհ իրավասու է «Հայոց լեզու», «Հայ գրականություն» և «Հայոց պատմություն» առարկաները դարձնել պարտադիր: Օրենքի նախագծով` լայն ինքնավարություն է տրվում բուհերին՝ որոշելու ուսումնական և գիտական ծրագրերի բովանդակությունը։ Նախագծի ընդունումից հետո յուրաքանչյուր բուհի գիտական խորհուրդ կարող է որոշում կայացնել, որ այս առարկաները պարտադիր պետք է դասավանդվեն բոլոր ֆակուլտետներում։
Ավելին՝ ՀՀ-ում ցանկացած բուհ ընդունվելու համար ՀՀ քաղաքացիները, անկախ ընտրած մասնագիտությունից, պարտավոր են հանձնել հայոց լեզվի միասնական քննություն։ Այսպիսով, օրենքի նախագիծը ոչ միայն չի նվազեցնում հայերենի և հայրենագիտության դերը, այլ ընդհակառակը, ամրագրում է այս կարևոր արժեքների սերմանումն ու համապատասխան մասնագետների պատրաստումը։
