Հայրենիքի մէջ կը վերանորոգուիմ. Պերճ Չէքիճեան

Անի Զէյթունցեան
Ռատիօ Լուր

Ամերիկայի հայկական թանգարանի և գրադարանի տնօրէն Պերճ Չէքիճեանը մեր բացառիկ հարցազրոյցի հիւրն է:

Պօսթոնի  հայ համայնքը Ամերիկայի առաջին հայ համայնքն է, որ հիմնուած է 1890-ական թուականներուն: Այնտեղ ցեսասպանութենէն առաջ և ցեղասպանութենէն վերջ հայ ժողովուրդը սկսած է հաստատուիլ Ուօրըթաուն քաղաքին մէջ , որ ճանչցուած է ամէնէն հայաշատ քաղաք Մեսեչուսէցի նահանգին մէջ:

Այդ ժողովուրդը իրենց հետ բերած են հայկական մշակոյթը և հայերը այնտեղ հաստատած են տարբեր կազմակերպութիւններ։ Նաև  ունեցած  են «Հայրենիք» և «Պայքար» թերթերը:

Իսկ 1971-ին մի քանի հայ մտաւորականներ յաջողած են հիմնել թանգարանն ու գրադարանը՝  հաւաքելով իրենց ծնողներուն բերած գիրքերն ու իրերը: Զոյգ թերթերուն մէջ ծանուցում դրուած էր, որ մենք գիրք կը հաւաքենք . այս յայտարարութենէն վերջ մարդիկ սկսան բերել գիրքեր, իսկ հիմա մենք ունինք մօտ 60 հազար գիրք հայկական նիւթերու մասին:

Այդ կեդրոնին մէջ տեղի կունենայ  զանազան ձեռնարկներ Արամ Սաթեանի միջոցաւ հայաստանցի երաժիշտները կը ներկայացնենք հայ գաղութին, որուն հովանաւորը կ՛ըլայ Նիւ Եորքէն «Տատուրեան» անունով  հիմնադրամը:

Պերճ Չէքիճեան ծնած է Երուսաղէմի մէջ և վարած է ուսուցչութեան ասպարէզը 60-ականներուն,  Թարգմանչաց և Ժառանագաւորաց  վարժարաններուն մէջ։ Անոր աշակերտած են Երուսաղէմի Նուրհան պատրիաիքը, Վատիկանի Խաժակ սրբազանը, ինչպէս նաև Ուաշինկթընի Վիգէն սրբազանը:

Իսկ Պօսթոնի մէջ զրուցակիցս և իր տիկինը 38 տարիներ առաջ հիմնած են դպրոց մը, որ կը գործէ մինչ օրս, անոնք կը դասաւանդեն հայերէն լեզու  հայ և օտար չափահասներուն:

Պերճ Չէքիճեան կը խոստովանի իր առանց նախապայմանի սիրոյ մասին հայրենիքին հանդէպ։ Ան նկատել տուաւ Թաւշեայ Յեղափոխութեան գործնական փոփոխութիւններուն մասին Հայաստանի մէջ ու տուաւ օրինակներ Երևանի մէջ ապրող մարդոց կեանքէն ։ «Թաւշեայ Յեղափոխութիւնը իսկապէս մեզի սփիւռքի մէջ շատ լաւ տպաւորած է»,-ըսաւ Չէքիճեան։

Հայաստան գալու ճամբուն ան այցելած էր Փորթուկալի Կիւլպէնկեան թանգարանը և ապա Երուսաղէմ:  «Բայց երբ կը հասնիմ Երևան,  այստեղ տարբեր կը զգամ , այստեղ կը վերանորոգուիմ, այստեղ ամէնէն ապահով քաղաքն է»,- արտայայտուեցաւ զրուցակիցս:

Մեր հարցազրոյցի աւարտին ան շեշտեց և խօսքը ուղղեց մեր թղթակիցներուն, որ  մեզ երբևէ սփիւռքահայերուս թրքահայ չկոչեն, այլ արևմտահայ և կամ կիլիկիահայ, իսկ  մեր ղեկավարները, ըլլայ Հայաստանի կամ Արցախի, մեծ պետութիւններուն հետ բարի յարաբերութիւններ վարելու համար երբէք Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչումը  և մեր հերոսներու արիւնով շաղուած մեր հողերը երբէք չզիջին թշնամուն։