Այսօր աշխարհում նշում են Վայրի բնության համաշխարհային օրը: Այս տարի այն նվիրված է խոշոր կատվազգիներին, որոնք վտանգված են աշխարհում` որսագողության թիրախում են, պահանջում են ապրելավայրերի մեծ տարածքներ:
Բնապահպանության նախարարությունը բնության համաշխարհային հիմնադրամի հետ փորձում է վերաբնակեցնել որսագողության արդյունքում կորցրած ցեղատեսակները: Ի՞նչ ցեղատեսակի մասին է խոսքը, և ինչպե՞ս պայքարել որսագողության դեմ:
Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հրապարակած զեկույցի համաձայն` նախորդ դարի 70-ականներից սկսած աշխարհում վայրի կենդանիների թվաքանակը կրճատվել է 2 անգամ: Հայաստանում կովկասյան ազնվացեղ եղջերուն անհետացել է 50-ականներին որսագողության արդյունքում` ասում է «Բնության համաշխարհային հիմնադրամ- Հայաստան»- ի բնապահպանական գծով պատասխանատու Արսեն Գասպարյանը:
Հիմա այն հետ բերելու փորձ է արվում: Բնության համաշխարհային հիմնադրամն ու բնապահպանության նախարարությունը համատեղ իրականացնում են վերաբնակեցման ծրագիր: Իրանից կովկասյան ազնվացեղ եղջերուի առաջին խմբաքանակին են սպասում: Նշածս կենդանատեսակը սկզբնական շրջանում վերաբնակեցվելու է Դիլիջան ազգային պարկում, որտեղ կբազմացվի ու բաց կթողնվի վայրի բնություն:
«Մենք կորցրել ենք այդ տեսակը Հայաստանում, հիմա փորձում ենք հետ բերել: Թանկ հաճույք լինելուց բացի նաև մարտահրավեր է կենդանատեսակ հետ բերելը: Պետք է հասկանալ ու արժեւորել, որ վաղը չփորձենք հետ բերել հարևան երկրներից»:
Վտանգված կենդանատեսակներից է կովկասյան ընձառյուծը: Տարածաշրջանում դրանցից մնացել է 7-9 է: Ռուսաստանում ցեղատեսակի վերաբնակեցման ծրագիր են իրականացնում:
«Ինչ ունենք այս պահին՝ պետք է կարողանանք պահել, որովհետև մենք այնքան հարուստ չենք, որ անհետացած բոլոր տեսակները կարողանանք վերականգնել»:
Ակտիվ հանքարդյունաբերության և որսագողության արդյունքում վտանգված է հարուստ կենսաբազմազանություն ունեցող Հայաստանի էկոհամակարգը: Տարածաշրջանում կենսաբազմազանության թեժ կետերից է Հայաստանը՝ ասում է «Հանուն կայուն զարգացման» կազմակերպության նախագահ Կարինե Դանիելյանն ու նշում՝ թեև կորուստներ ունեցել ենք, սակայն ներկայացված թվերը տարօրինակորեն այլ պատկեր են ցույց տալիս։ Բնապահպանը թերթեց Կենսաբազմազանության պահպանության կոնվենցիայի 4-րդ զեկույցն ու զարմանքով ներկայացրեց Հայաստանի վերաբերյալ թվերը:
«Հայաստանում 1000 քմ կմ-ի վրա ցածրակարգ բույսերի տեսակների քանակը 161,8 է, իսկ աշխարհում՝ 0.15: Բարձրակարգ բույսերը Հայաստանում՝ 131,66, իսկ աշխարհում՝ 1,67: Նույնը՝ կենդանիները: Կաթնասունները մեզ մոտ՝ 2,76, իսկ աշխարհում 0,03»:
Կենդանատեսակների պահպանության համար, անհրաժեշտ է վերահսկել որսի գործընթացը, որը ոչ մի կերպ Հայաստանում չի իրականացվում: Դրա համար չկան նախադրյալներ: Հիշեցին Հայանտառ ՊՈԱԿ-ի դժգոհությունները՝ ինչպես վերահսկել հսկայական անտառները, եթե ունեն չնչին աշխատավարձով աշխատող քիչ անտառապահներ: Բացի սա, անտառապահը չունի զենք, որով պետք է պաշտպանվի, օրինակ զինված որսագողից: Հուսով են, որ այս ոլորտում նախաիեսված փոփոխություններից հետո, այս խնդիրներին էլ կտրվեն լուծումներ:
