Դատավորը պատասխանատվության կենթարկվի, եթե նրա կայացրած որոշման պատճառով պետությունը պարտվի Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում:
Այս դրույթը պատգամավորների առաջարկով տեղ է գտել առաջին ընթերցմամբ ընդունված Դատական օրենսգրքում, փոխարնեը նախագծից հանվել է դատական տուգանքներ նախատեսող վիճահարույց դրույթը:
Կառավարությունը ոչ թե հրաժարվել է այս նորմից, այլ որոշել է դրա կարգավորումը տեղափոխել այլ հարթություն: Այս ու այլ հարցեր այսօր բուռն քննարկումների առիթ են դարձել ԱԺ պետաիրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում:
ԱԺ պետաիրավական հանձնաժողովի՝ մի քանի ժամ տևած նիստի օրակարագային հարցերից մեկի ժամանակ բանավեճ ծավալվեց ԴԱՀԿ նախկին պետ Միհրան Պողոսյանի, հանձնաժովողի նախագահ Հրայր Թովմասնյանի ու ԱԺ փոխնախագահ Արփինե Հովհաննիսյանի միջև: Իրավիճակի նրբությունն անմիջապես արձանագրեց ընդդիմության ներկայացուցիչը:
Միհրան Պողոսյանը փոփոխություն էր առաջարկում «Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» օրենքում, առաջարկում էր արգելանքից գույքը հանելու օրենսդրորեն ամրագրված հիմքերի ցանկը լրացնել ևս մեկով: Արդարադատության նախկին նախարարները նպատակին կողմ էին, բայց առաջարկը լրամշակելու կարիք էին տեսնում:
Նախագծի քննարկումը հետաձգվեց, բայց մի իրավիճակ էլ բացահայտեց: Նույն օրենքի այն դրույթը, որ քաղաքացու աշխատավարձն ու մյուս եկամուտները կարող են արգելադրվել են միայն ունեցած պարտավորության չափով, մի քանի տարի առաջ է ընդունվել: Բայց որ լիարժեք չի գործում, Էդմոն Մարուքյանը բացահատել է վերջերս ՝ ավտոմեքենանան վաճառելիս:
Նախկին գլխավոր հարկադիրի պարզաբանումից պարզ դարձավ, որ խնդիրը բանկերից մի քանիսում է:
Իսկ քննարկման գլխավոր թեման երկրորդ ընթերցմամբ ներկայացվող Դատական օրենքսգրի նախագիծն էր: Առաջաին ընթերցումից հետո կառավարությունը մի քանի էական փոփոխություններ է արել. մասնավորապես, նախագծից հանել է փաստաբանների նկատմամբ տուգանք նախատեսող դրույթը:
Սա նախագծի վիճահարույց կետերից մեկն էր և հարուցել էր հատկապես փաստաբանների դժգոհությունը: Դավիթ Հարությունյանն այսօր ասաց, որ կառավարությունը հրաժարվել է սանկացիաների խնդրահարույց դրույթից, բայց ոչ թե ընդհանրապես, այլ հարցի կարգավորումն այլ հարթություն տեղափոխելու նպատակով:
«Կարող է հարց առաջանալ՝ ինչո՞ւ մենք որոշեցինք դատական տուգանքը հանել Դատական օրենսգրքից՝ տեղափոխելով այն դատավարական օրենսգրքեր: Բանն այն է, որ նմանատիպ միջոցները, որոնք իհարկե, կոշտ միջոցներ են, կարող է պատահի՝ պրակտիկան ցույց տա, որ մենք այդտեղ պետք է լրացուցիչ որոշակի մեխանիզմներ ներդնենք, ինչը սահմանադրական օրենքի մակադրակով կարգավորելու դեպքում շատ ավելի դժվար կլինի, քան եթե դա կարգավորենք դատավարական օրենսգրքերով»:
Դատական օրենսգրքի նախագծում ավելացել է մի կարևոր դրույթ, ըստ որի՝ դատավորների նկատմամբ կարգապահական վարույթ հարուցելու հիմք են դառնում նաև ՄԻԵԴ որոշումները կամ դրանցով արձանագրված խախտումները: Դատավորը պատասխանատվության կենթարկվի, եթե նրա կայացրած որոշման պատճառով պետությունը պարտվի Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում:
Մինչև ՄԻԵԴ հասնելը, սակայն, գործն անցնում է ներպետական բոլոր ատյաններով, որ ատյանի դատավորը պետք է պատասխանատվության ենթարկվի: Առաջարկի հեղինակ Գևորգ Կոստանյանի պարզաբանմամբ՝ այդ որոշումը դատական խորհրդինն է:
«Դատավորների նկատմամբ կարգապահական վարույթ հարուցվելու է նաև բոլոր այն դեպքերում, եթե արձանագրվեց նյութական կամ դատավարական իրավունքի խախտում, այն հայտնաբերումից մեկ տարվա ընթացքում: Ինքնին միջազգային դատարանի որոշումը հիմք չի դատավորին պատասխանատվության ենթարկելու համար, բայց հիմք է կարգապահական վարույթ հարուցելու համար»:
Դատական օրենսգրքի նախագիծը դրական եզրակացությամբ տեղափոխվեց հաջորդ՝ լիագումար նիստի քննարկման փուլ: Փոխարենը բացասական եզրակացություն ստացավ Ելքի առաջարկը էթիկայի հանձնաժողով ձևավորելու հարցի վերաբերյալ:
Հանձնաժողովի անդամաների մեծամասնությունը կարծում է, որ Փաշինյան-Գեղամյան միջադեպը էթիկայի հանձնաժողով ձևավորելու բավարար հիմք չէ: Միջադեպը գրանցվել էր դեռևս նախորդ տարվա հոկտեմբերին, ԱԺ միջանցքում Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ Գեղամյանը բռունցքով հարվածել է իրեն: Գեղամյանը հերքել էր Փաշինյանի հայտարարությունը:
