Ազգային ժողովի պաշտպանության և ազգային անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովում այսօր քննարկել են պաշտպանության ոլորտին վերաբերող մի քանի առանցքային օրինագծեր: Դրանցից մեկը վերաբերում է զինվորական ծառայության կարգին ու պայմաններին: Կառավարությունը վերասահմանում է առանցքային հասկացությունները՝ զինծառայության տեսակները, դրանց հաշվարկման կարգը, զինվորական պաշտոններն ու կոչումները:
Այս օրինագծում են նաև տարկետման իրավունքի սահմանափակման դրույթները, որոնք մինչ խորհրդարանին ներկայացվելը հասրցել են հանրային բուռն քննարկման առրակա դառնալ:
Կառավարությունը խորհրդարանին նաև «Պաշտպանության մասին» նոր օրենքի նախագիծ է ներկայացրել: Դրա ընդունումը պայմանավորված է Սահմանադրության փոփոխություններով: Նախորդ օրենքը գրված էր կիսանախագահական կառավարման համակարգի տրամաբանությամբ, նոր նախագիծը համապատասխանեցվում է խորհրդարանական համակարգի պահանջներին:
Պաշտպանության մասին գործող օրենքը գրվել է կառավարման կիսանախագահական համակարգի պայմաններում և այն տրամաբանությամբ, որ գերագույն գլխավոր հրամանատարը հանրապետության նախագահն է: Սահմանադրությամբ կառավարման համակարգը փոփոխվել է , անցումը կիսանակախագահական համակարագից խորհրդարանականին պետք է արտացոլվի նաև «Պաշտպանության մասին» օրենքի նոր նախագծում: Դրանով արդեն ամրագրվում է, որ գերագույն հրամանատարի լիազորությունները վերապահվում են վարչապետին:
Պաշտպանության նախարարի փոխանցմամբ՝ օրենքի կարգավորման տիրույթ է մտնում զորակոչի կազմակերպումը: Նախագծով առաջարկվում է զորակոչի անցկացման լիազորությունը Գլխավոր շտաբից փոխանցել ՊՆ-ին: Սա, ըստ Վիգեն Սարգսյանի, ենթադրում է զինկոմիսիարատների թվի էական կրճատում:
«Ենթադրում է Զինկոմիսարիատների թվի կտրուկ կրճատում, խոշորացում, հնարավորությունների ավելացում, դրանց բացազատման սխեմաների սահմանում պատերազմական վիճակի համար և դրանցում քաղաքացիական հաստիքների թվի կտրուկ ավելացում։ Նախատեսվում է տեղական և տարածքային մարմինների հետ զինկոմիսարիատների շատ ավելի փոխգործակցություն»:
«Ելք» խմբակցությունն առաջարկում է օրենքով ամրագրել, որ ռազմական բյուջեից գնումների առնվազն 2%-ն այսուհետ իրականացվեն տեղական ընկերություններից: Առաջարկը ոչ միայն դրույթ է Ելքի նախընտրական ծրագրից, այլև Էդմոն մարուքյանի համոզմամաբ , տեղավորովում է Ազգ -բանակ կոնցեպտի շրջանակներում:
«Հայկական բանակը նույն ազգ-բանակ կոնցեպտի շրջանակներում պետք է գնումներ կատարի հայկական արտադրողներից և լինի տնտեսության զարգացնողը: Սա առաջարկում ենք հստակ պարտավորություն ստանձնել օրենքով, որպեսզի ԱԺ-ն էլ կարողանա հետևել դրան»:
Բանակի գնումները հիմնականում , բացի սպառազինությունից, հենց տեղական արտադրողներից էլ արվում են, բայց օրենքում նման ամրագրում անելը նպատակահարմար չէ՝ ասաց պաշտպանության նախարարը , նաև վստահեցնում ՝ բանակ- տեղական արտադրող համագործակցության դինամիկան առավել քան հուսադրող է:
«Մենք հայ արտադրողների հետ աշխատում ենք՝ որպես գործընկերներ»:
Կառավարությունը նաև նոր սահմանումներ ու բովանդակություն է առաջարկում զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի համար: Նոր օրենքով վերասահամնավում են զինծառայության տեսակները , դրանց հաշվարկման կարգը, զինվորական պաշտոններն ու կոչումների կրման ժամկետները: Մասնավորապես, պարտադիր զինվորական ծառայության ժամկետ շարքային կազմի համար սահմանվում է 24 ամիսը, իսկ ՊՆ-ի հետ պայմանագիր կնքած պարտադիր զինծառայողների համար՝ 3 տարին: Այս նախագծում է նաև բուռն քննարկում առաջացրած դրույթը՝ տարկետման իրավունքը սահմանափակման մասին
Նախագծով, մասնավորապես, փոքարնում է պարտադիր զինվորական ծառայությունից ազատման հիմքերի ցանկը, օրինսակ դրանօց դուրս է գալիս գմիակողմանի ծնողազուրկ կամ ընտանիքի միակ արու զավակը հանդիսանալու հիմքը: Ուսումը շարունակելու համար տարկետման իրավունքը փոխարինվում է նպատակային ուսումնառության համար տարկետումով, որի համաձայն՝ բակալավրի, դիպլոմավորված մասնագետի կամ ինտեգրացված կրթական ծրագրով ուսումնառության համար տարկետում կարող են ստանալ միայն պաշտպանության նախարարության հետ պայմանագիր կնքած («Պատիվ ունեմ» ծրագիր) կամ հանրակրթական և նախնական (արհեստագործական) կրթական ծրագրերով սովորող քաղաքացիները: Եվ վերջապես սահմանվում է, որ իտական աստիճան ունենալու հիմքով պարտադիր զինվորական ծառայությունից ազատվելու իրավունքը գործելու է մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 31-ը:
Այս սահմանափակումները դնելով արդյոք չենք խրախուսում արտագաղթը՝ նախարարին հարցնում է ՀՀԿ խմբակցութան պատգամավորը: Ֆելիքս Ցոլակյանն այս օրինակն է բերում:
«Երեխան 14 տարեկան է, արդեն Ռուսաստանի քաղաքացի է: Տղա երեխա ունեցողները սկսել են երեխաներին դուրս հանել: Նման խնդիր կա, սա պետք է ուսումնասիրել և հասկանալ»:
Պաշտպանության նախարարը համաձայն չէ: Կարծում է, որ արտագաղթի կասեցումը շատ ավելի երկարատև և հետևողական քաղաքականության է պահանջում և չի կարող հենվել զինծառայությունից խուսափելու հնարավորությունների վրա: Նախախարը չի կիսում նաև մարզիկներին վերաբերող մտավախությունը: Նրանցից տարկետման իրավուքնը չի վերցվում, այլ տրվում է նոր պայմաններով:
Ի դեպ, հարցը միայն մեզ չի հուզում: CNN-ի այսօրվա վերլուծականը փորձել է պարզել, թե ինչպես է տարկետման իրավունքի վերացումը Հրավային Կորեայում ազդել մեծ սպորտի զարգացման վրա: Ազդեցությունն, ըստ վերլուծության, եղել է բացասական է, բայց խորը քննարկումը բերել է այն համոզման, որ առաջնայինը երկրի պաշտպանության խնդիրներն են: Նույն մոտեցմամբ առաջնորդվել հորդորում է նաև պաշտպանության նախարարը:
