Հասարակություն

Գոշեցի երեխաները երազում են ժամանակակից դպրոցում սովորելու մասին

hasmikdilanyan
Մեկ գյուղի օրինակով ընդհանրական պատկեր՝ Հայաստանի բազմաթիվ  գյուղերի համար: Առևտուրը նվազել է, խանութները դատարկվել, գյուղացիների  պարտքերի ցուցակներն ամփոփվում են ոչ թե մեկ, այլ մեկ տասնյակից ավելի տետրերում:  Տավուշի մարզի  Գոշ համայնքը արդեն մի քանի ամիս է, ինչ խոշորացվել ու  միացել է  Դիլիջանին: Այս համայնքում էլ, ինչպես շատ բնակավայրերում,  առևտրի ցանկացած կետ մտնելիս, առաջինը խոսում են առևտրի նվազումից ու քաղաքացիների պարտքերի ցուցակներից:  Գյուղում աշխատանք չկա,  տղամարդկանց մի մասն արտագնա աշխաանքի է մեկնել, մյուսներն էլ՝  աշխատանք են փնտրում:  25 աշակերտ ունեցող դպրոցում մի քանի դասարանների աշակերտներ միասին են դաս անում,  նրանց երազանքը մեկն է՝ սովորել ժամանակակից ու լուսավոր դասարաններում, որտեղ  գրատախտակին մոտենալիս կավիճից չեն փոշոտվի:

 

«Ոչ միայն մեր գյուղացիներն են պարտքերի տակ, այլ ողջ պետությունը»՝ Հայաստանի արտաքին  պարտքը մատնանշելով  է  զրույցն սկսում գոշեցի տիկին Անահիտը: Նրան խոշորացված  այս համայնքում  բոլորն են ճանաչում:  Տիկնոջ խանութից գյուղի մեծ մասն է օգտվում:  Զրուցակիցս անկեղծանալով  խոստովանում է՝ զբոսաշրջային կենտրոն  դառնալն իրենց օգնել է, առևտուրը, սակայն, միայն ամռանն է աշխուժանում:  Տարեցտարի, սակայն, զբոսաշրջիկների թիվը նվազում է: Այս տարին էլ բացառություն չէր,  եթե զբոսաշրջիկները առևտուր չանեն, խանութը ֆինանսական դժվարություններից  աչք չի բացի:gosh4

«Իհարկե ունենք «նիսյա»-ի տետր, հիմա ունենք, որ երկրորդ տարին է՝ տարել է ու չի կարողանում վերադարձնել»:

«Աշխատանք չկա, մարդիկ փող չունեն»,- գյուղացիների սովորական դարձած կենղացն է  արդարացնում զրուցակիցս:   Պարտքի ոչ թե մեկ , այլ մեկ տասնյակից ավելի  տետրեր ունի,  թերթում է  դրանք, հաշվում,  նորից փակում : Գյուղի սոցիալական պատկերն ավելի է խտանում, երբ Անահիտ Վերնայանը պատմում է այն  համագյուղացիների մասին, ովքեր պարտքով ապրանք են ցանկանում վերցնել խանութից.

«Խղճում ես, եթե գիտես, որ մի ամիս է տանը հաց չունի, ու ընդամենն եկել, կես կգ վաֆլի է ուզում, որ սովը հագեցնի, ոնց կարող ես չտալ»:

Տիկին Անահիտի անունն էլ կա պարտքի ցուցակներում, միայն թե ոչ թե խանութի, այլ՝  ապրանք բերող առաքիչների: Շատ հաճախ այն մարելու համար ստիպված անասուններն են վաճառում: Գյուղի մասին խոսելիս առաջինն ընդգծում է՝ մեծ  մասը դրսում է, նկատի ունի՝ արտագնա աշխատանքի մեկնողներին .« Հազվագյուտ տուն կգտնես, որ ՌԴ-ում մարդ չունենան, բայց թե ինչ կա: Ստիպված են գնում, կոպեկներ է հիմա դարձել ռուսական ռուբլին: Էնպիսիներն էլ կան, որ անգամ էդ հնարավորությունը չունեն: Լավ չի մեր գյուղի վիճակը, շատ վատ է»:

gosh1

Գյուղը նոր է  գազիֆիկացվում, սակայն, զրուցակիցս վստահ է՝ որևէ մեկը չի կարողանա օգտվել  դրանից, չունեն անգամ նախնական գումարը, որ կարողանան վճարել:  Գյուղացիների անունից է  խոսում, որովհետև տեղյակ է բոլորի սոցիալական խնդիրներից:

Գոշում առաջին իսկ պատահած գյուղացին  աշխատանքի բացակայությունից է դժգոհում, Հռիփսիմե  Գրիգորյանն էլ բացառություն չէր .« Աշխատանք չկա, շատ դժվար է, մարդիկ չեն կարողանում աշխատել, խանութներից նիսյա վերցնում ենք, աշխատանքս քչի է բավարարում: Երիտասարդ չկա էստեղ»:

25-ամյա Արմինեն  աշխատում է Գոշի հիմնական դպրոցում՝ պատմության մասնագետ է, զուգահեռ նաև գյուղատնտեսությամբ է զբաղվում, ջերմոցային տնտեսությունում լոլիկ ու վարունգ է աճեցնում:  Քաղաքում ապրել է, սակայն, սիրում է  իրենց գյուղը, հենց  այս պատճառով էլ վերադարձավ Գոշ:

Գյուղի ներքևի հատվածքում գտնվող թաղամասում  տեղացիներն իրենք  իրենց Ներքին Գոշի բնակիչներ են անվանում:  Հիմնական  դպրոցում  25 աշակերտ է  սովորում: Ամենաշատը՝ չորս աշակերտ ,  սովորում է իններորդ դասարանում:  Արմինեն հիշում է իրենց  սովորելու տարիներն ու մեզ  հորդորում  պարզապես քայլել Մխիթար Գոշի փողոցով ու տեսնել, թե քանի փակ դուռ կա միայն այդ փողոցում: Իսկ դռներն իսկապես փակ էին .«Քիչ են, որովհետև գնում են արտագնա աշխատանքի: Օրինակ, քեռուս տղաները՝ երեքն են,  իրենց երեխեքի հետ գնացել են: Վերջին մի տասը տարին ա, որ դպրոցի աշակերտների թիվը քչացել ա, երբ որ ես աշակերտ էի, մեր դպրոցում 100 ից  ավել աշակերտ էր սովորում, հիմա ընդամենը 25 աշակերտ է»:

Կիսավեր դպրոց՝ կոտրված ապակիներով: Գոշի հիմնական դպրոցն այսպես է բնութագրում ամենաշատ աշակերտ ունեցող դասարանում սովորղ Հենզելը:

Ամեն օր դաս են նստում չորս հոգով : Նույն դասարանում նաև ութերորդ դասարանցի երկու աշակերտներ են, ընդհանուր առմամբ, դասարանում վեց աշակերտ է  սովորում: Սա և լավ է, և վատ.«Մի կողմից ձեռնտու է, որ բոլորին հարցնում են դասը: Ինձ համար ձեռնտու է»:gosh3

Գյուղի  մասին խոսելիս աչքերը փայլում են, գյուղի  ամեն ինչն է սիրում.«Նախ, ինձ բնությունն է դուր գալիս, հետո մեր գյուղի տարեկիցները, օրինակ, շատ ընկերասեր են, ինչը ինձ շատ դուր է գալիս, Էլի շատ յուրահատկություններ կան: Մեր դասարանները շատ շուտ են վերանորոգել, հիմա արդեն պատերը կամաց-կամաց փլվում են: Կուզենայի սովորել վերանորոգված ու ժամանակակից դասարաններում, շատ կուզենայի, որ մարզադահլիճ ունենայինք: Շատ կուզենայի, որ ունենայինք ժամանակակից գրատախտակ, որտեղ կգրեինք ոչ թե կավիճով ու կփոշոտվեինք, այլ ՝ ֆլոմաստերներով, որն  ավելի հեշտությամբ  կջնջեինք: Պատերը մի փոքր ավելի գեղեցիկ լիներ ու չջարդված, հաշված սեղաններ ունենք, որ ջարդված չեն: Մի խոսքով, մեր դպրոցում շատ մինուսներ կան»:

Ապագա բժշկի երազանքը մեկն է՝  այնքան վաստակել, որ կարողանա սիրելի դպրոցը վերանորոգել,  կահավորել այն, որպեսզի գոնե իրենից հետո սովորող աշակերտները նորմալ դպրոցում սովորեն:

21-րդ դարում դեռ Հայաստանում դպրոցներ կան, որոնք փայտով են ջեռուցվում, ապակիները կոտրված են, մուտքի դուռը՝  փայտյա ու կիսափակ,  իսկ համակարգչային դասարաններ  այցելելը  հատկապես ձմռանը երազանք է աշակերտների համար:

Back to top button