ՎերլուծականՔաղաքական

Որոնք են ՏԻՄ այս ընտրություններում կուսակցությունների ակտիվության պատճառը

lusinevasilyan

Հոկտեմբերի 2-ին Գյումրիում և Վանաձորում տեղի ունենալիք ՏԻՄ ընտրությունները մասնակից կուսակցությունների պակասով չեն առանձնանա: Վանաձորում ընտրապայքարին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել   8, իսկ Գյումրիում 11 կուսակցություն՝ 1-ը դաշինք: Սա վերջին տարիների համար  ակտիվության թերևս աննախադեպ ցուցանիշ է:  Ինչով են բացատրում ՏԻՄ ընտրությունների նկատմամբ  քաղաքական ուժերի հետաքրքրության մեծացումը փորձագետները և  ինչ են ակնկալում այդ ակտիվացումից:   

 

Հոկտեմբերի 2-ին Վանաձորում և Գյումրիում սպասվող ՏԻՄ ընտրություններն ըստ էության Ընտրական նոր օրենսգրքի առաջին լուրջ փորձարկումն են լինելու: Հանրապետության երկրորդ և երրորդ քաղաքներում համայնքի ղեկավարի ընտրությունները, ի տարբերություն նախորդների, անցկացվելու են  համամասնական ընտրակարգով:  Դրանց մասնակցելու են միայն կուսակցությունները և կուսակցությունների դաշինքները: Նրանք ավագանիների ցուցակներ են ներկայացնելու, ընտրողներն իրենց քվեն տալու են հենց այդ ցուցակներին, իսկ ընտրված ավագանու կազﬕց էլ ընտրվելու է քաղաքապետը։

Նախորդ տարիներին ընդդիմադիր ուժերը ՏԻՄ ընտրություններին առանձնապես ակտիվ չեն մասնակցել: Այս ընտրություններով իրավիճակը կարծես թե փոխվում է: Գյումրիում, օրինակ,  10 կուսակցություն է պատրաստվում մասնակցել ընտրապայքարին: Ինչով է պայմանավորված վարքագծի այս փոփոխությունը, կուսակցությունները  պարտադրվա՞ծ, թե՞ գիտակցաբար են ավելի ակտիվ  դարձել:

«Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ» հակակոռուպցիոն կենտրոնի ընտրական ծրագրերի համակարգող Արմեն Գրիգորյանը կարծում է, որ երկու գործոններն էլ դերակատարում ունեն: Համոզված է, որ այս ընտրությունները յուրօրինակ թեսթ են լինելու 2017 թ. խորհրդարանական ընտրություններից առաջ  գործընթացի բոլոր մասնակիցների համար: «Սա թեստ է կուսակցությունների համար՝ հասկանալու, թե ինչ ուժով ու ներկայացվածությամբ են կարողանալու մասնակցել ընտրություններին: Թեստ է նաև իշխանության համար նոր համակարգի պայմաններում իր հնարավորությունները հասկանալու առումով: Եվ վերջապես թեստ է քաղաքացիական հասարակության համար նույնպես դիտորդների բանակը մեծացնելու առումով»:

Թերևս ՏԻՄ ընտրությունները թեստ են նաև օրենսդրության կիրառման առումով, քանի որ  հակադրվելու են ընտրական հին և նոր կարգավորումները: Գործընթացի մի մասն անցկացվելու է հին, մյուսը նոր Ընտրական օրենսգրքի հիման վրա:

«Ավագանու ընտրությունը կազմակերպվելու է նոր Ընտրական օրենսգրքի կարգավորումներով, իսկ բուն ընտրական գործընթացը՝ ինչպես են մարդիկ քվեարկելու, ինչպես են ձայները  հաշվվելու և այլն, կատարվելու է հին Ընտրական օրենսգրքի կարգավորումներով»,- ասում է Արմեն Գրիգորյանը։

Փորձագետը կարծում է, որ ընտրությունների ակտիվ մասնակցությունը նաև թեժ ընտրապայքար և իրական մրցակցություն է ենթադրում: Նույն տեսակետին չէ քաղտեխնոլոգ Վիգեն Հակոբյանը: Նրա գնահատմամբ՝ չնայած կուսակցությունների քանակի աճին՝  ընտրապայքարն այն ավյունով չի ընթանում,  որով պետք է ընթանար խորհրդարանական ընտրություններից ընդամենը մի քանի ամիս առաջ։

ՏԻՄ ընտրությունները մինչ այժմ նաև այլ խնդիր են արձանագրել՝ ընդդիմադիրները դժվարություններ են ունեցել  բոլոր ընտրատեղամասերում վստահված անձինք, հանձնաժողովի անդամներ ունենալու հարցում: Արմեն Գրիգորյանը կարծում է, որ ներուժն այս անգամ բավարար կլինի:  Լավատեսության հիմքը տեղամասերի ոչ մեծ քանակն է:

Ի դեպ, «Քաղաքացի դիտորդ» նախաձեռնությունը  ծրագրում է դիտորդական առաքելություն  իրակնացնել ՏԻՄ ընտրություններում ևս՝  նախատեսելով սեպտեմբերի 18-ին ու հոկտեմբերի 2-ին մոտ  500 դիտորդի ներկայություն ապահովել   շուրջ 240 ընտրատեղամասում:

Back to top button