Արտագնա աշխատանքի դառը պտուղները համտեսելուց հետո Վայոց ձորի մարզի Շատին գյուղի բնակիչ Գոռ և Խաժակ Ենոքյանները հիմնեցին ըմպելիքի փոքր արտադրություն, որի եկամուտն այնքան էլ մեծ չէ, սակայն ավելի գոհ են, որ աշխատում են ոչ միայն հայրենիքում, այլև իրենց սեփական տանը՝ ընտանիքի կողքին: Միգրացիոն օրենքների փոփոխության և ռուբլու արժեզրկման պայմաններում համեմատություն անցկացնելով դրսի եկամուտը տեղում ստեղծածի հետ, կշեռքի նժարի ծանր կողմը հայրենիքինն է:
Վայոց ձորի մարզի Շատին գյուղում Գոռ Ենոքյանն արդեն 1.5 տարի հիմնել է լիմոնադի փոքր արտադրություն, որտեղ առայժմ զբաղված են միայն իր ընտանիքի անդամները: Մինչ այդ 34-ամյա Գոռը 6-7 տարի հոր հետ մեկնել է արտագնա աշխատանքի, աշխատել է իր հայրենիքից ու ընտանիքից հեռու, խոստովանում է. «Երեխեքս մեծացան, չտեսա ինչպես»:
Ռուսաստանում միգրացիոն օրենքների փոփոխությունները շատ բան փոխեցին «խոպանչիների» կյանքում: Գրանցման խնդիրները, աշխատանքային պայմանագրերը, ռուբլու արժեզրկումը բացասաբար անդրադարձան նաև ՌԴ արտագնա աշխատանքի մեկնած մեր հայրենակիցների վրա: Սկզբում չեն դժգոհել, ավել ուշ՝ հիասթափությունն է տեղի տվել:
Խոպանից հետո շատինցի հայր և որդի Ենոքյանները որոշեցին վարկ վերցնել և հայրենի գյուղում հիմնել սեփական բիզնեսը: Գործում հմտություններ ձեռք բերելու նպատակով նրանց աջակցել է «Մարդը կարիքի մեջ» հայաստանյան ներկայացուցչությունը, որը 2013 թվականից գործընկեր կազմակերպությունների՝ ՀՕՄ-ի և Եվրամիության հետ համատեղ Հայաստանի չորս մարզում՝ Արարատում, Արմավիրում, Վայող ձորում և Սյունիքում իրականացնում է «Աջակցություն շրջանառու միգրացիային և վերաինտեգրմանը Հայաստանում» ծրագիրը: Հենց այդ ծրագրով էլ Գոռ Ենոքյանն անվճար մասնակցել է բիզնես դասընթացներին, ձեռք բերել գիտելիքներ և իրենց տանը հիմնել լիմոնադի արտադրություն:
Այժմ արտադրում է 22 անուն լիմոնադ, որն իրացնում է Շատինում, հարակից համայնքներում, մարզկենտրոնում, առաքում են նաև Գեղարքունիքի մարզ:
Լիմոնադի արտադրույթյունում ներգրաված են ընտանիքի անդամները, ազատ ժամանակ օգնում են նաև երեխաները: Լիմոնադը շշալցվում է պլաստմասսե և ապակե տարաների մեջ: Ըստ Խաժակ Ենոքյանի՝ ապակե տարաների կիրառումն ավելի նպատակահարմար է ու արդյունավետ:
Գոռ Ենոքյանը ցանկանում է ընդլայնել լիմոնադի արտադրությունը, սակայն ֆինանսական միջոցները բավարար չեն: Հնարավորությունների սահմաններում ծրագրերը մեծ են: Արտադրության ընդլայնումը նշանակում է նաև նոր աշխատատեղերի ստեղծում, մի քանի ընտանիքների հանապազօրյա հացի ապահովում:
