Էկոսֆերա

Կլուծվի արդյո՞ք Սևանա լճի մերձակա բնակավայրերում մաքրման կայանների խնդիրը․ «Էկոսֆերա»

Սևանա լճի հարակից բնակավայրերի կոյուղաջրերը տարիներ շարունակ թափվում են լիճ։ Չկան կոյուղաջրերի մաքրման կայաններ, որոնք կկանխեն օրգանական նյութերի թափանցումը լիճ՝ զսպելով լճի «ծաղկումը»։ Ի՞նչ է արվում այս ուղղությամբ։

Սևանա լիճը քաղցրահամ ջրի պաշարներով ամենամեծ լիճն է կովկասյան տարածաշրջանում և քաղցրահամ ջրի, ոռոգման ջրի, ջրային մշակաբույսերի, ինչպես նաև Հայաստանում հիդրոէներգիայի ամենակարևոր աղբյուրը։ Լճի վիճակն ուղղակիորեն անդրադառնում է տարածաշրջանի շրջակա միջավայրի և Հայաստանի տնտեսության վրա։

«Սևանա լճի շրջակա միջավայրի պաշտպանություն» ծրագրի կոյուղաջրերի կառավարման խորհրդատու-փորձագետ Նվեր Խաչատուրյանի դիտարկմամբ՝ լիճն ունի բազմաթիվ բնապահպանական խնդիրներ, որոնց մեծ մասը ժառանգել ենք խորհրդային տարիներից։

«Սևանա լիճը զգալի կորուստներ է կրել վերջին տարիների ընթացքում։ Անկախացումից ի վեր ջրային պաշարների և սանիտարական ենթակառուցվածքներին առնչվող ծառայության մատուցման մեխանիզմներն ազդել են Սևանա լճի ջրի որակի և կառավարման վրա՝ զարգացման օրակարգում այն դարձնելով կարևորագույն օրակարգային խնդիրներից մեկը։

Ներկայումս երկրի բնակչության, քաղաքային շրջանների, միայն 2/3-ն ունի կոյուղային համակարգեր։ Այդ ցանցերի մոտ 20 տոկոսը միացված է եղել կոյուղային համակարգերին մինչև ՀՀ անկախությունը։

«Դրանց մեծ մասը անսարքության պատճառով չի գործում կամ էլ չունեն ջրահեռացման ու կոյուղաջրերի մաքրման ենթակառուցվածքներ»,- ասաց Խաչատուրյանը։

Մասնագետը նոր կայանների կառուցման անհրաժեշտություն է տեսնում, կամ գոնե հների վերանորոգում։

Իհարկե, նման աշխատանքը մեծ գումարներ է պահանջում և առանց միջազգային դոնորների աջակցության հնարավոր չէ իրականացնել։ Հարկ է տեղեկացնել, որ մեկնարկել է մի ծրագիր, որի վերջնարդունքում ունենալու ենք լճի ավազանի մոտ մաքրման կայաններ։

«Սևանա լճի շրջակա միջավայրի պաշտպանություն» (EU4Sevan) ծրագրի ղեկավար Քրիստիան Հենշելը մեզ հետ զրույցում պատմեց, որ 5,7 միլիոն եվրո է ներդրվելու՝ առաջիկա տարիներին ամբողջ աշխատանքներն իրականացնելու համար․

«Սևանա լճի շրջակա միջավայրի պաշտպանություն» (EU4Sevan) ծրագիրը մշակվել է անցած ամառ և իրականացման փուլի մեջ մտել 2020 թվականի սեպտեմբերից։ Սակայն երկրում տիրող որոշակի խոչընդոտներից ելնելով՝ ինչպիսիք էին Կովիդ-19 համավարակն ու պատերազմը, ծրագիրը պաշտոնապես մեկնարկեց սույն թվականի մարտին։ Ծրագիրը համատեղ ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության և Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության տնտեսական համագործակցության և զարգացման նախարարություն (ԳԴՀ ՏՀԶՆ) կողմից։

EU4Sevan կիրականացվի առաջիկա երեք տարիների ընթացքում։ Մեր նպատակն է՝ բարելավել Սևանա լճի ջրահավաք ավազանի ջրի մշտադիրակման և կառավարման, ինչպես նաև կեղտաջրջրի մաքրմանն ուղղված լուծումների կարողությունների հզորացումը ՝ պետական և մասնավոր շահառուների շրջանում։

«Այս պահին կեղտաջրեջի մաքրման նախնական փորձերն արդեն մշակվում են՝ հետագայում ներդրվելու համար։ Ծրագիրը նպատակ ունի բարելավելու լճի բնապահպանական վիճակը, ինչը, կարծում եմ, կարևոր է հայաստանցիների համար»,- ասաց Քրիստիան Հենշելը։

Ցուցադրել ավելի
Back to top button