Քաղաքական

ՄԻԵԴ որոշումը հօգուտ Փերինչեքի էր

լրացվել է 16.12-ին

lianaeghiazaryan
ՀՀ գլխավոր դատախազ, ՄԻԵԴ-ում ՀՀ կառավարության լիազոր ներկայացուցիչ Գեւորգ Կոստանյանի գլխավորած պատվիրակությունն աշխատանքային այցով Ստրասբուրգում է: Այսօր՝ հոկտեմբերի 15-ին¸ Եվրոպական դատարանի Մեծ պալատը հրապարակել է «Փերինչեքն ընդդեմ Շվեյցարիայի» գործով վճիռը: Հայաստանն այս գործում ներգրավված է որպես երրորդ կողմ:

Հայաստանի Հանրապետությունն այս գործով, որպես երրորդ կողմ, Եվրոպական դատարանից ակընկալում էր արդարացի վճիռ, որը զերծ կլիներ այնպիսի ձևակերպումներից, որոնք կարող են որևէ կերպ կասկածի տակ դնել Հայոց Ցեղասպանության փաստը՝ պատմական, իրավական կամ որևէ այլ համատեքստում: Նպատակն է, որպեսզի Եվրոպական դատարանի վճիռը չդառնա գործիք Հայոց ցեղասպանությունը ժխտողների ձեռքին, ովքեր կփորձեն այն օգտագործել իրենց անբարոյական նպատակներով:

ՀՀ գլխավոր դատախազ, ՄԻԵԴ-ում ՀՀ կառավարության լիազոր ներկայացուցիչ Գևորգ Կոստանյանի գլխավորած փաստաբանական թիմի կազմում են ՀՀ արդարադատության նախարարի տեղակալ, ՄԻԵԴ-ում ՀՀ կառավարության լիազոր ներկայացուցչի տեղակալ Արման Թաթոյանը, ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Էմիլ Բաբայանը, Լոնդոնի փաստաբանական պալատի հիմնադիր, միջազգային հայտնի փաստաբան Ջեֆրի Ռոբերտսոնը, միջազգային հայտնի փաստաբաններ Ամալ Քլունին և Թոբի Քոլիսը:

 

Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանում այսօր ավարտվեց թուրք ազգայնական գործիչ Դողու Փերինչեքի գործով «Փերինչեքն ընդդեմ Շվեյցարիայի» աղմկահարույց գործով վերջնական լսումը: Դատարանը որոշեց, որ Շվեյցարիան խախտել է Փերինչեքի ազատ խոսքի իրավունքը:

Անդրադառնալով դատական լսումների մանրամասներին` հիշեցնենք`գործը կապվում է Թուրքիայի քաղաքացի, այդ երկրի «Աշխատավորական» կուսակցության նախագահ Դողու Փերինչեքի ռասիստական և ատելություն սերմանող գործունեության հետ: Փերինչեքը 2005-ին մայիս, հուլիս և սեպտեմբեր ամիսներին Շվեյցարիայի Լոզան, Օպֆիկոն և Կոնիզ քաղաքներում միջոցառումների ընթացքում հրապարակայնորեն հերքել է 1915թ. և հետագա տարիներին հայ ժողովրդի նկատմամբ Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած ցեղասպանության փաստը, այն դեպքում, երբ Շվեյցարիան քրեականացրել է Հայոց ցեղասպանության ժխտումը` մարդկության դեմ կատարած հանցանքը հերքողների համար` սահմանելով ազատազրկում եւ դրամական տուգանq:

2005-ի հուլիսին Շվեյցարիա-Հայաստան միությունը Փերինչեքի դեմ բողոք է ներկայացրել դատարան այդ ելույթների բովանդակության կապակցությամբ: Բողոքի հիման վրա Լոզանի դատարանը 2007 թվականի մարտի 9-ին Դողու Փերինչեքին մեղավոր է ճանաչել Շվեյցարիայի քրեական օրենսգրքի՝ռասսայական խտրականության համար պատասխանատվություն նախատեսող 261 հոդվածի 4-րդկետով:

Լոզանի դատարանն արձանագրել է `Փերինչեքի ՝Հայոց ցեղասպանությունը ժխտողելույթ նունեցել է ռասիստական շարժառիթներ, կրել է ազգայնական բնույթ և չի կարող դիտարկվել պատմական բանավեճի կամ քննարկման շրջանակներում: Լոզանի դատարանը նաև նշել է, որ Հայոց ցեղասպանությունը, ըստ շվեյցարական հանրային կարծիքի, համընդհանուր ապացուցված եղելություն է, ապացուցված պատմական փաստ: Այս հիմնավորմամբ Դողու Փերինչեքը Շվեյցարիայում դատապարտվել է պայմանական ազատազրկման և տուգանքի: Փերինչեքն իր հերթին հետագայում Լոզանի դատարանի վճիռը բողոքարկել է շվեյցարական դատարանների տարբեր ատյաններ, սակայն արդյունքի չի հասել:

Դիմելով Եվրոպական դատարան՝ Դողու Փերինչեքը պնդել է, որ շվեյցարական դատարանները, Հայոց ցեղասպանությունը ժխտելու մասին հրապարակային հայտարարությունների համար իրեն դատապարտելով, խախտել են Եվրոպական կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածով երաշխավորված իր խոսքի ազատությունը: ՄԻԵԴ-ի այսօրվա որոշումը, ըստ որի խախտվել է Փերինչեքի ազատ խոսքի իրավունքը, արդյոք որեւէ կերպ խոցելի է դարձնում մեզ, եւ արդյոք այն որեւէ կերպ կասկածի տակ է դնում Հայոց Ցեղասպանությունը: «Ռադիոլուր»-ի այս հարցերին պարզաբանում տվեց ՀՀ գլխավոր դատախազի խորհրդական Քրիստինե Մելքոնյանը Ստրասբուրգից:

«Բացարձակ մեզ խոցելի չի դարձնում: Հակառակը` Հայաստանը, հանդես գալով որպես երրորդ կողմ, խնդիր ուներ, որ Շվեյցարիայի եւ Փերինչեքի վեճի վերաբերյալ վճռից հանվեն բոլոր այն ձեւակերպումները, որոնք կարող են որեւէ կերպ կասկածի տակ դնել Հայոց ցեղասպանության փաստը: Նախկինում համեմատություն կար Հոլոքոստի հետ եւ այլն: Բոլոր նման ձեւակերպումներն այս վճռից հանված են: Եվ դատարանը հստակ արձանագրել է, որ Եվրոպական դատարանն այն կառույցը չէ, որը քննարկի Ցեղասպանության հարցը: Եվրոպական դատարանը Շվեյցարիային էլ ասում է` «դու իրավունք ունես պատժելու Փերինչեքին, սակայն Հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող օրենքը պետք է իրականացնես կոնվենցիոն դրույթներին համապատասխան, եւ ժխտողականության համար պետք է դատել եվրոպական չափանիշերով»:

Back to top button