Մշակույթ

Հոկտեմբերի 5-ին Կոմիտասը Գևորգյան ճեմարանում նշանակվել է երաժշտության ուսուցիչ

satikisahakyan

Էջմիածին քաղաքի հրապարակն արդեն 46 տարի կրում է Կոմիտասի անունը: Կոմիտասի անուն է կրում նաև մշակույթի պալատը: Էջմիածինցիները երախտագիտությամբ են հիշում վարդապետի  ունեցած  դերը երգարվեստում և հոգևոր կյանքում:

1893 թվականի  այս օրը՝ հոկտեմբերի 5-ին,  Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի շրջանավարտ Սողոմոն Սողոմոնյանը՝ Կոմիտասը, Խրիմյան հայրիկի կոնդակով ճեմարանում նշանակվել  է երաժշտության ուսուցիչ:  Մեկ տարի անց՝ 1894 թվականին սեպտեմբերին  ձեռնադրվել աբեղա՝ Կոմիտաս անվամբ, իսկ 1895 թվականի սեպտեմբերին՝ վարդապետ: Կոմիտաս վարդապետի կյանքի մի շրջանը կապված է եղել Էջմիածնի հետ:  Էջմիածինը որբի կյանքում շրջադարձային եղավ:

Գևորգյան ճեմարանում ուսանելիս բացահայտվել են Սողոմոն Սողոմոնյանի երաժշտական ընդունակությունները: Շրջելով մոտակա գյուղերով, նա լսել է ժողովրդի երգած երգերն ու նոտագրել, որի համար էլ ստացել էր «Նոտայի վարպետ» անունը:  Երգարվեստում և հոգևոր կյանքում Կոմիտասի անուրանալի դերը գնահատվեց ժողովրդի կողմից:  Էջմիածին քաղաքի հրապարակն արդեն 46 տարի կրում է Կոմիտասի անունը:  Էջմիածնի քաղաքապետ Կարեն Գրիգորյանը նշում է, որ Խորհրդային տարիներին միակ քաղաքն է եղել, որտեղ հրապարակում Լենին արձանի փոխարեն Կոմիտասի արձանն էր տեղադրված: Այն կառուցվել է տեղի իշխանության և ժողովրդի համատեղ ֆինանսավորմամբ:

Վարդապետի ծննդյան 100-ամյակի կա պակցությամբ , խորհրդային ռեժիմի ներքո, 1969 թվականին Էջմիածնի հրապարակում   կանգնեցվեց  Երվանդ Քոչարի ձուլած Կոմիտասի արձանը՝ դեմքով դեպի սուրբ Էջմիածին: Խորհրդային տարիներին քաղաքի հրապարակը Կոմիտասի անունով դարձնելը բացառիկ քայլ է եղել այդ իրականությունում: Պատմում է Էջմիածնի նախկին շրջանային կոմիտեի  աշխատակից Սիրեն Եղիազարյանը, «Առաջինը  Անտոն Քոչինյանի բարի կամքն էր և ժողովրդի ցանկությունը, որ քաղաքի կենտրոնում հոգևորականի հանդերձով Կոմիտասի արձանն է՝ հեղափոխության առաջնորդի արձանի փոխարեն»:

20 տարի անց 1989 թվակինին Կոմիտասի ծննդյան 120 ամյակի առթիվ  սուրբ Գայանե Վանքում կատարվել է կոմիտասյան պատարագը , կենդանի երգեցողությամբ այն հնչել է նաև Կոմիտասի հրապարակում:

Սիրեն Եղիազարյանի ընտանիքը   անտեսանելի թելերով է կապված Կոմիտասի հետ: ճակատագրի դիպվածով նրա հորը  Ներքին Խաթունարխ, այժմյան Գայ  գյուղում  1907 թվականին մկրտել է Կոմիտաս վարդապետը: Այդ  ժամանակաշրջանում ընդունված է եղել երեխաներին անվանակոչել  մկրտությունից հետո. «Երկու քահանաների միջև ծագած վեճը լռեցնելու նպատակով Կոմիտաս վարդապետը գալիս է մեր գյուղ՝ ներքին Խաթունարխ, այդ ժամանակ հորս տանում են մկրտության և մկրտում է Կոմիտաս վարդապետը, հորս էլ անվանակոչում նրա անունով՝ Կոմիտաս»:

Էջմիածնում Կոմիտասի անունն է կրում նաև քաղաքային մշակույթ պալատը, որտեղ երեխաների մշակութային դաստիարակության գործում գերակշռողը ազգայինն է: Էջմիածինցիները երախտագիտությամբ են նշում կոմիտասյան միջոցառումներն ու հանդես գալիս նվիրատվությամբ:  Երևանի  Կոմիտասի նորաստեղծ թանգարանին  էջմիածինցի ստեղծագործողները նվիրել են  տասը աշխատանք՝ 9  գեղանկար և մեկ քանդակ:

Back to top button