Հասարակություն

«Քամփ Արմեն»-ի պահպանման համար պայքարը շարունակվում է

arminegevorgyan
1962թ-ին Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Թուզլա թաղամասում կառուցված հայ աղքատ ու որբ մանուկների ուսումնական կենտրոնը՝ Քեմփ Արմենը, փլուզման վտանգի տակ է։ Թուրքական իշխանությունը ցանկանում է վերցնել հայկական համայնքից այս կենտրոնը և տեղում կառուցել շքեղ առանձնատներ: Մայիս ամսից բազմաթիվ մարդիկ շարունակում են պայքարել որբանոցի շենքի քանդման դեմ եւ պահանջում այն վերադարձնել հայերին: Հասարակական ճնշման արդյունքում այս պահին շինարարական աշխատանքները ժամանակավորապես դադարեցվել են: Շարժման անդամները նշում են, որ  իրենց պահանջը ոչ թե շենքի սեփականատիրոջն է ուղղված, այլ՝ պետությանը: Որբանոցում ուսանել են Անատոլիայից Ստամբուլ բերված աղքատ և որբ հայ երեխաները: Այս որբանոցում են մեծացել նաեւ Հրանտ Դինքը եւ նրա կինը՝ Ռաքել Դինքը։

 

camp armen camp armen1

Ստամբուլի Թուզլա թաղամասում է  գտնվում «Քամփ Արմեն» անունով հայտնի հայկական որբանոցը: Որբանոց մուտք գործելու պահին անմիջապես աչք է զարնում շինության պատերին  եւ լուսամուտների ապակիներին փակցված լուսանկարները, որտեղ երևում է, թե ինչպես են հայ որբերը իրենց ուժերուվ կառուցել որբանոցը: Այն սոսկ որբանոցի շենք չի եղել, այս պատերիր մեջ ամփոփված է մի ամբողջ ազգի պատմություն:

camp armen16 camp armen15

Այս տարի Ցեղասպանություն 100 ամյակի հիշատակի արարողություններից հետո ապրիլի 24 ից մի քանի օր անց լուր տարածվեց, որ Թուրքական իշխանությունները  ցանկանում են վերցնել հայկական համայնքից այս կենտրոնը և տեղում կառուցել շքեղ առանձնատներ: Մայիսի վեցին տեղի ունեցավ առաջին հարձակումը թուրք ազգայանակների կողմից, որն էլ դարձավ պատճառ, որպեսզի «Նոր Զարթոնք» նախաձեռնության անդամներն ու մտահոգ քաղաքացիները զօրուգիշեր շենքի տարածքում սկսեցին իրականացնել հերթապահություն`«Քամփ Արմեն»-ի համար դիմադրություն» կարգախոսով: Պայքարին միացել էին  ընդհանուր առմամբ ավելի քան 1500 ակտիվ քաղաքացի:

Հերթապահությանը ընթացքում թուրք ազգայանականները երկու անգամ հարձակում են իրականացրել,  սակայն դա ամենևին էլ  չի վհատեցրել պայքարողներին, որպեսզի նրանք շարունակեն իրենց պայքարը, ասելով որ որբանոցը հայերի սեփականություն է: Իսկ ինչպես Քամպ Արմենը դարձավ հայերի սեփականությունը: Թերթելով պատմության էջերը կարդում ենք:

camp armen12 camp armen13 camp armen10

«1962թ-ին Գեդիկափաշա հայ բողոքական եկեղեցու և կրթարանի հիմնադրամը, ստանալով անհրաժեշտ թույլտվությունը և վճարելով նախատեսված գինը, գնել է նշված հողատարածքը:

Ինչպես Օսմանյան կայսրությունում, այնպես էլ հանրապետական Թուրքիայում ազգային փոքրամասնությունների հիմնադրամները իրավունք ունեցել են գույք ձեռք բերելու, սակայն 1974թ-ին որոշում է ընդունվում, որ հիմնադրամները զրկվում են այդ իրավունքներից և 1936թ-ից մինչև 1974թ-ը ձեռք բերված գույքը պետք է վերադարձվի նախկին տերերին կամ պետությանը։ 1962 թ նախատեսված գումարը վճարելով «Քամփ Արմենը» ևս անվճար վերադարձվեց նախկին տիրոջը:

camp armen9 camp armen8 camp armen7 camp armen6

Իսկ ահա 2011 թ Թուրքիայում օրենք ընդունվեց, որ 1936 թ բռնագրաված եկեղեցապատկան գույքը փոքրամասնություններին վերադարձնելու մասին: Սակայն Քամփ Արմենը ներառված չէ վերադարձվող գույքի ցանկում, քանի որ պետությունը որբանոցը վաճառել է մի մասնավոր մարդու, ով էլ իր հերթին վաճառվել 7 անգամ: Հիմա էլ պահանջում են բողոքավորներից վճարել գումարը ու ետ ստանալ որբանոցը, բայց քառասուն տարով:

Պայքարող երիտասարդները մեկ առ մեկ ցույց են տալիս այն լուսանկարները, որտեղ պատկերված են  հայ որբերը ու ներկայացնում շենքի կառուցման պատմությունը: Ճամբարի շինությունը երեք ամիս շարունակ 8-12 տարեկան երեխաների շնորհիվ  է կառուցվել: Իրենք են շինության հիմքը փորել, ափից ավազ բերել: Անապատի նմանվող հողատարածքում սածիլներ են տնկել ու այն անվակոչել իրենց անուններով:

camp armen5 camp armen4 camp armen3

Մի առիթով Ակոս թերթի լուսահոգի խմբագիր Հրանտ Դինքը, ով  նաև այս որբանոցի սան  է եղել,   ասել է, որ որբ ու աղքատ երեխաները նախ  իրենց համար տուն ստեղծեցին, հետո մի ամբողջ քաղաքականություն: Ռադիոլուրի այցելության պահին Քամփ Արմենը դարձյալ  մարդաշատ էր: Հերթապահություն  իրականացնողներին միացել էր նաև  Թուրքիայի խորհրդարանի  Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության պատգամավոր հայազգի Գարո Բալյանը: «Ռադիոլուրի» հետ զրույցում պատգամավորը նշեց, պայքարը հայկական որբանոցի վերադարձի համար շարունակվելու է:

Նշենք,որ որբանոցի համար պայքարում են ոչ միայն  տեղի հայերը,այլև նրանց միացել են են քրդեր, թուրքեր, հույներ։

«1980 թ-ից  Հրանտ Դինքը և Ռաքել  Դինքը  մեծ ջանքեր են գործադրել որբանոցը պահելու համար:  Եվ եթե այսօր Հրանտ Դինքը կենդանի լիներ, ապա  հնարավոր է որբանոցը այլ ճակատագիր ունենար: Մայիսի վեցին, երբ տեղի ունեցավ առաջին հարձակումը մեր  կողքին բազմաթիվ մարդիկ հավաքվեցին`Թուզլայի համայքի ղեկավարությունը, քրդամետ Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչներն  ու պարզապես մտահոգ անձիք: Մենք մինչև վերջ պայքարելու ենք և պայքարելու են  այնքան ժամանակ, մինչ  պայքարը կտա իր արդյուքները: Այժմ սպասում ենք Թուրքիայում  տեղի ունենալիք ընտրությունների արդյունքներին, այն հույսով, որ որբանոցի հարցը նույպես լուծում կստանա»:

 

Որբանոցում անցկացրած երկու օրերի ընթացքում ականտես եղա մի բանի. սեղանի շուրջ, կողք –կողքի էին հավաքվում տարբեր ազգերի երիտասարդներ, քանի որ այդ պահին նրանց միավորում էր մեկ գաղափար` պայքար հանուն արդարության: Հերթափահություն իրականացնող երիտասարդները  գրեթե ամեն օր հյուր էին ունենում, ովքեր քաջալերում և խորհուրդներ տալից նրանց: Թուզլայի շրջանի ղեկավարն առաջին իսկ օրվանից երիտասարդների կողքին էր: Իսկ մեր այցելություն պահին նա պատրաստում էր այդ օրվա կերակուրը: Արդեն սեղանի շուրջ հնչում էին տարբեր ազգերի երաժշտություն, բայց գերակշիռ մասը կազմում էին հայկական  ազգային ազատագրական երգերը:

Back to top button