Քաղաքական

Ովքեր են թաքնված «Իսլամիստ ծայրահեղականների» անվան տակ

Լենա Բադեյան
«Ռադիոլուր»

Իրաքի հյուսիսում եզդիների հետապնդումների հետեւանքով զոհվածների ընդհանուր թիվը դեռ հստակ ասել որեւէ մեկը չի կարող, բայց որոշ հաշվարկների արդյունքում նշվում է 20 հազար թիվը: Փախստական եզդիների ճամբարից, որը տեղակայված է Թուրքիայում նոր են վերադարձել երկու ՀԿ ներկայացուցիչներ, որոնք Հայաստանում հանգանակված գումարը տարել էին փոխանցելու եզդի փախստականներին: Սա ի դեպ` կառավարության հատկացրած օգնությունը չէ: Եզդիները նշում են, որ կառավարությունների հատկացրած օգնությունները, որոնք փոխանցվում են, երբեք չեն հասնում եզդիներին:

Մոտավորապես 11 հազար դոլար է հավաքվել Հայաստանում կազմակերպված հանգանակության ժամանակ, որը պետք է օգներ Իրաքի եզդի փախստականներին: Իրաքին սահմանամերձ թուրքական 5 քաղաքում ապաստան են ստացել 22 հազարից ավելի եզդի փախստականներ: Հայաստանում հավաքված գումարը բավարարել է նրանցից միայն 150 հոգու առաջնային խնդիրները հոգալու համար: Թե ինչի վրա է ծախսվել հավաքված գումարը ներկայացնում է «Սինջար» եզդիների միավորում ՀԿ ղեկավար Բորիս Մուրազին:

«Փախստականների հիմնական խնդիրը կացարած ունենալն է, որով իրենք ապահոված չեն, քանում են այգիներում, որոնք վերածվել են ճամբարների: 10 նախկին եզդիաբնակ գյուղեր վերաբնակեցվել են, բայց էլի հազարավոր մարդիկ շարունակում են ապրել այգիներում: Հավաքված գումարը տեղափոխեցինք Թուրքիա, այնտեղ երբ հասկացանք, որ սնունդի խնդիր չունեն, ավելի նպատակահարմար է իրենց կացարանով ապահովել, մենք գնեցինք 25 ջերմամեկուսիչ երկաթյա կոնստրուկցիա եւ վրաններ եւ եթե անգամ ձմռանը իրենք անցկացնեն Թուրքիայում հնարավոր կլինի պաշտպանել իրենց»:

Կառավարությունների օգնությունները, որ ուղղվում են Իրաքի եզդիներին, ապրզվում է, հասցեատերերին չեն հասնում:

«Օգնությունը օրինակ` Գերմանիայի Դաշնությունը 25 միլիոն եվրո էր ուղարկել, բայց այդ գումարը գնաց քրդական կառավարությանը եւ այդ գումարից ոչ մի մասնիկ չի հատկացվել եզդի փախստականներին: Իրաքում գտնվող մոտ 300 հազար փախստականները այլ շրջաններում ապրող սնունդ, հագուստ եւ ժամանակավոր կացարան են ստանում եզդի մեծահարուստների գումարներով: Այսինքն, այդ օգնությունները իրականում տեղ չեն հասնում: Հայաստանի իշխանությունների կողմից մենք տեսանք, որ 100 հազարի դոլարի փոխանցում եղավ, բայց դրա ճակատագիրը կրկին անհայտ է` դա կրկին կգնա քրդական կառավարությանը, թե ոչ: Եթե գնա այնտեղ, ապա այդ 100 հազար դոլարն էլ ենք կորցրել»:

Եզդիական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներն այսօր դժվարանում են հստակ թիվ ասել, թե որքան եզդի է զոհվել վերջին շրջանում Իրաքում կազմակերպված հալածանքների արդյունքում: Նշում են մոտավորապես թիվ` 20 հազար: Այս ամենում եզդիներին հիմնականում հիասթափեցնում է միջազգային հանրության արձանաքը: Եզդիների ազգային կոմիտե ՀԿ փոխնախագահ Սաշիկ Սուլթանյանը նշում է` կատարվածը Ցեղասպանություն ձեւակերպման մեջ է մտնում թեկուզ զուտ միայն այն բանի համար, որ Շանգալ եզդիաբնակ շրջանը, որտեղ բնակվում էր 600 հազարից ավելի եզդի այսօր ամբողջովին դատարկված է: Բորիս Մուրազին եւ Սաշիկ Սուլթանյանն իրար լրացնելով ասում են.

«Կարծում եմ ոչ թե կարելի է ասել, այլ ցեղասպանություն են վերապրել: Կար, որ ընտանիքի 40 անդամներից միայն 2 են ողջ մնացել եւ անցել Թուրքիա:
— Այս պահին նույնիսկ ընտանիքի անդամները չգիտեն, թե մյուս իրենց երեխաները, իրենց կանայք որտեղ են, արդյոք մահացած են, թե ողջ են: Խոսելով փախստականների հետ, ովքեր եղել էին լեռներում սովի եւ ծարավի պայմաններում, նրանք նշում էին, որ միջազգային օգնություն չի եղել: Այսինքն` եղել է շատ քիչ եւ ներկայացված է ուռճացված: Այս պարագայում կարող ենք նշել, որ միջազգային հանրությունը ուղղակի խոսում է, բայց որեւէ կոնկրետ քայլեր չի անում»:

Թուրք-իրաքյան սահմանից վերադարձած եզդի գործիչներն այսօր ահազանգեցին նոր երեւույթի մասին, որ մեծ տարածում է գտել «իսլամիստ ծայրահեղականների» մոտ: Եզդիների հաշվին նրանք հիմնել են նոր բիզնես` մեկ անձի համար 700 դոլար վարձի դիմաց համաձայնում են Իրաքից Թուրքիա տեղափոխել կոնկրետ եզդիների` ում համար, որ կատարվել է վճարում: Ի դեպ` եզդիները կոնկրետ ազգի չեն մեղադրում իրենց հալածելու համար, բացահայտում են, թե ովքեր են թաքնված «իսլամիստ ծայրահեղականներ» անվան տակ, ասում է Սաշիկ Սուլթանյանը. «Այստեղ ընդգրկված են որ միայն արաբներ, ընդգրկված են նաեւ քրդեր, ադրբեջանցիներ, դաղստանցիներ: Այսինքն` իսլամական գաղափարախոսության հիմքի վրա է կատարվում եւ շատ մեծ են կովկասյան տարածաշրջանից գնացածների թիվը այդտեղ: Նաեւ խոսվում է եվրոպական երկրներից գնացածների մասին, այսինքն` ազգությունը այստեղ երկրորդական է: Նրանք պետք է լինեն ծայրահեղական սունի-մուսուլման եւ ընդունեն սունիական սկզբնական իսլամական գաղափարախոսությունը»:

Թեեւ հազարավոր եզդիներ այսօր ժամանակավոր ապաստան են գտել տարբեր պետություններում, բայց ապագայում խնդրի լուծումը տեսնում են միմիայն իրենց վերադարձի մեջ` այլապես եզդի ազգը կորցնելու է իր ինքնությունը:

Ցուցադրել ավելի
Back to top button