Տնտեսական

Մաքսային միության անդամակցության տնտեսական շահավետության վերլուծություն չկա, ասում են տնտեսագետները

Հասմիկ Դիլանյան

«Ռադիոլուր»
Համաձայն Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի «Մրցունակության համաշխարհային զեկույց 2013-2014»-ի՝ Հայաստանը  մրցունակությամբ 79-րդն է աշխարհի 148 երկրների մեջ: Նախորդ տարվա համեմատ  մեր երկիրն   իր  դիրքերը բարելավել է 3 կետով։ Վրաստանն իր դիրքերը բարելավել է 5 կետով, Ադրբեջանը՝ 7 կետով:  

Երեկ հանրապետության նախագահ Սերժ Սարգսյանը հայտարարեց, որ Հայաստանը միանում է Մաքսային միությանը: Այսօր արդեն վերլուծությունների ու մեկնաբանությունների պակաս չի նկատվում: «Տնտեսություն և արժեքներ» հետազոտական կենտրոնի տնօրեն Մանուկ Հերգնյանը, սակայն, այն եզակիներից է, ով որևէ մեկնաբանություն առայժմ չի ուզում կատարել, պատճառը մեկն է, որևէ խորը վերլուծության նա դեռ չի հանդիպել։ «Եթե խոսենք միայն տնտեսական,  մասնագիտական, շերտի վերաբերյալ, ապա ես ուղղակի այստեղ տեսնում եմ մասնագիտական վերլուծության խորը պակաս, որի հիման վրա կարելի է  մասնագիտական որոշակի եզրակացություն անել։ Ես  ընդամենը մեկ վերլուծություն եմ տեսել ԵՄ կողմից պատվիրված,  որտեղ գնահատվում էր այն օգուտները , որոնք կարող են բերել Հայաստանի անդամակցությունը այդ ասոցացման պայմանագրի ստորագրումից, որտեղ ՀՆԱ 2,5 տոկոս էր գնահատվում, էքսպրտի աճը մոտավորապես 15 տոկոս, իմպրտի աճ՝ 8 տոկոս, և միայն դա: Այլընտրանքի պարագայում վերլուծության, համենայնդեպս, ես ծանոթ չեմ»։

«Տնտեսություն և արժեքներ» հետազոտական կենտրոնի խորհրդի անդամ Սևակ Հովհաննսիյանը, առաջնորդվելով փաստացի առևտրաշրջանառությունից,  այդուհանդերձ նշեց, որ «մեր վերամշակող արտադրանքը հիմնականում իրացվում է  ԱՊՀ- ում, ՌԴ-ում, իսկ Եվրոպա արտահանվում են մետաղներ ու հանքարդյունաբերություն: Այդ տեսանկյունից ՌԴ հետ առևտրատնտեսական հարաբերությունների հեշտացումը  պետք է, որ հնարավորություն տա ընդլայնվել ԱՊՀ շուկայում։ Բայց ուղղակի պետք է ապագային նայել, տեսնել, որ ԵՄ-հետ մաքսատուրքերը ավելի հեշտացվի, ապա ՀՀ-ից ԵՄ արտահավող  պոտենցիալը որքան կլինի»։

«Տնետսություն և արժեքներ» հետազոտական կենտրոնի ներկայացուցիչներն այսօր լրագրողների հետ հանդիպել էին այլ նպատակով: Նրանք ներկայացրեցին Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի «Մրցունակության համաշխարհային զեկույց 2013-2014»ը: Սա հերթական զեկույցն է,  որտեղ Հայաստանը  բարելավել է իր դիրքերը:  Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի «Մրցունակության համաշխարհային զեկույց 2013-2014»-ի տվյալներով՝ Հայաստանը  մրցունակությամբ 79-րդն է աշխարհի 148 երկրների շարքում:

Զեկույցը  կազմվել է 110 գործոնի  և 12 հենասյունի հիման վրա: Երկրները դասակարգվում են ըստ իրենց զարգացման փուլի: Ամենամեծ  դրական փոփոխությունները  գրանցվել են մակրոտնտեսական միջավայրի կայունություն , տեխնոլոգիական պատրաստվածություն ցուցիչներում:  Դրական փոփոխություններ են նկատվել նաև ապրանքների շուկայի արդյունավետություն, Ինստիտուտներ, գործարարության կատարելագործվածություն, նորարարություն ցուցիչներում:

Ուշագրավ առավելություններով Հայաստանն աչքի է ընկել նոր բիզնես սկսելու  համար անհրաժեշտ գործընթացների քանակ, աշխատանքի ընդունելու և աշխատանքից ազատելու գործելակերպ, պետական քաղաքականության մշակման թափանցիկություն, ներդրողների պաշտպանվածության ուժգնություն և պետական կառավարման բեռ ցուցանիշերում: Զեկույցում, սակայն, միայն  դրական գնահատականներ չեն տրված:

«Առողջապահության և տարրական կրթության մասով 85-րդ տեղում ենք, վատթարացում է հինգ կետով։ Բարձրագույն կրթության ու վերապատրաստման ենթասյունով նմանապես նահանջ է տեղի ունեցել յոթ կետով,  աշխատուժի շուկայի արդյունավետության վատթարացում կա 20 կետով։ Մեր դիրքերը բավական լավ էին,  ֆինանսական շուկաների մասով, մեծ փոփոխություններ չկան»,- ասում է կենտրոնի տնօրեն Մանուկ Հերգնյանը։

Ամենաուշագրավ փոփոխություններում առկա  է սուբյեկտիվ գործոն, ասում է  Հերգնյանն ու հավելում, որ բարելավումներ են տեղի ունեցել սեփականության իրավունքի,  ներդրողների պաշտպանվածության ուժգնության ու  ոստիկանության ծառայությունների  հուսալիության մասով: Պետական միջոցների ոչ նպատակային  օգտագործման գործոնով 15 տեղով հետընթաց է գրանցվել: Վարկերի ստացման հեշտության ցուցանիշում նույնպես հետընթաց է գրանցվել 19 կետով, աշխատավարձի սահմանման ճկունություն՝ հետընթաց 17 կետով, անձնակազմի վերապատրաստման ինտենսիվություն ու նորարարության կարողություն՝ կրկին հետընթաց  15 կետով:

Հավելենք, որ Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի Մրցունակության համաշխարհային զեկույցի առաջին տասնյակը վերջին տարիներին բավականին կայուն է։ Այս  տարի ևս մրցունակ երկրների ցուցակը գլխավորում է Շվեյցարիան, 2- րդ տեղում Սինգապուրն է, 3- րդում՝ Ֆինալնդիան, 4- րդ եւ 5- րդ տեղերում Գերմանիան եւ ԱՄՆ։

Back to top button