ԿարևորՄշակույթ

Այսօր Արամ Խաչատրյանի ծննդյան 110 ամյակն է (Լրացված)

Ալիսա Գևորգյան
«Ռադիոլուր»

Այսօր` մեծանուն կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանի ծննդյան օրն է: 2013-ը նրա համար հոբելյանական է, քանի որ նշում ենք մեր հանճարեղ կոմպոզիտորի 110-ամյակը: Հոբելյանական միջոցառումների շրջանակում այսօր մեկնարկում է Արամ Խաչատրյանի անվան 9-րդ միջազգային մրցույթը, որի հանդիսավոր բացումը տեղի կունենա Արամ Խաչատրյան համերգասրահում: Իրենց կատարումներով կներկայանան 2007 թվականից միջոցառման պաշտոնական նվագախումբ հանդիսացող Հայաստանի պետական երիտասարդական նվագախումբը և մենակատար, աշխարհահռչակ թավջութակահար Գոտյե Կապյուսոնը Ֆրանսիայից:

Արամ Խաչատրյանի անվան միջազգային 9-րդ մրցույթն այս տարի ուղղված կլինի տաղանդավոր թավջութակահարների բացահայտմանը: Մրցույթի առաջին փուլը տեղի կունենա հունիսի 7-9-ը, երկրորդ փուլը՝ հունիսի 10-11-ը, երրորդ փուլը՝ հունիսի 13-ին: Հունիսի 14-ին կկայանա գալա համերգն ու պարգևատրման արարողությունը։ Արամ Խաչատրյանի անվան միջազգային մրցույթի կազմկոմիտեն ,թավջութակե մասնագիտության համար սահմանել է 2 հազարից մինչև 15 հազար դոլար մրցանակ: Իսկ առավոտյան Արամ Խաչատուրյանի ծննդյան օրվա առիթով մարդաշատ էր Կոմիտասի անվան զբոսայգու պանթեոնը, որտեղ ամփոփված է կոմպոզիտորի աճյունը:

Նրա ծնողները հինավուրց Գողթան գավառից էին, որը պատմահայր Խորենացին գովերգել էր որպես շնորհալի երգիչ-երաժիշտների հայրենիք: Պատանեկության տարիներից երաժշտության մոլի սիրահար Արամ Խաչատրյանը ինքնուրույն դաշնամուր է նվագել, փորձել է յուրովի ներկայացնել արդեն ծանոթ երաժշտական ստեղծագործությունները: 1921 թվակակնին Արամ Խաչատրյանը բնակություն հաստատեց Մոսկվայում, ընդունվեց տեղի համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետ, բայց շուտով թողեց համալսարանն ու դարձավ Գնեսինների երաժշտական ուսումնարանի սան: «Հենց սկզբից Խաչատրյանի ստեղծագուրծություներում նկատելի էին ինքնուրույն երաժշտական մտածողության սաղմերը, զգացվում էր երիտասարդ ու ժամանակակից կյանքի զարկերակը»,-ականվոր կոմպոզիտոր Միքայել Գնեսինը նման խոսքերով բնութագրեց երիտասարդ կոմպոզիտորի ուսման ընդամենը երկրոդ տարվա ընթացքում գրաված գործերը`«Պարը ջութակի և դաշնամուրի համար, դաշնամուրային պիեսներ»:

Այսպիսին հայազգի հնաճարեղ կոմպոզիտորի մուտքը դեպի երաժշտության կախարդական աշխարհը, որը պիտի ավելի հարստանար նրա հանճարեղ ստեղծագործություններով: Արամ Խաչատրյանը վախճանվեց 1978 թվականի մայիսի 1-ին` երկարատև, ծանր հիվանդությունից հետո: Կոմպոզիտորի աճյունը տեղափոխվեց Երևան, դա նրա վերջին ցանկությունն էր: Երևանի Կոմիտասի անվան զբոսայգու պանթեոնում նրա շիրիմն ամեն տարի մարդաշատ է լինում` ոչ միայն ծննդյան օրը` հունիսի 6-ին, այլև մահվան օրը ` մայիսի մեկին: Երաժշտագետ Մհեր Նավոյանի բնորոշմամաբ, Արամ Խաչատչյանին վերաբերող յուրաքանչյուր առիթ ընդգծման ենթակա է:

Երաժշտագետի խոքով Արամ Խաչատրյանի անունն այնքան հնչեղ է ու հզոր, որ թվում է`այլևս պաշտպանության կարիք չունի, բայց վերջին տարիները փաստում են, որ նրա ստեղծագործությունը ևս ունեն պաշտպանության կարիք: Կոմպոզիտորների միության նախագահ Ռոբերտ Ամիրխանյանը հիշում է 1988-ի հայտնի իրադարձությունների շրջանում ադրբեջանական թերթերի հրապարակումներից մեկը`«Ամբողջությամբ ժողովրդական հենքի վրա ստեղծված Արամ Խաչատևրյանի ստեղծագործությունը կրում է նաև ադրբեջանական երաժշտությության կնիքը»: Նման ոտնձգությունները եզակի չեն ու շարունակվում են առ այսօր: «Այնպես որ հարստությունդ պահելու համար փականդ պիտի ամուր լինի, իսկ Արամ Խաչատրյանը մեր հարստությունն է»,-ասում է կոմպոզիտորների միության նախագահը:

«Արամ Խարչատրյանի ստեղծագործությունը ոչ միայն հայ ժողովրդի, այլև ողջ մարդկության հարստությունն է, Խաչատրյանը համամարդկային երևույթ է, չնայած նրան, որ Խաչատրայնի ստեղծագուրծությունը ներծծված է հայկականությամբ, այն արյամբ, որը հոսում էր նրա երակներում»,-ասում է կոմպոզիտոր Արզաս Ոսկանյանը:

Ցուցադրել ավելի
Back to top button