Հասարակություն

«Երբ չի մնում ելք ու ճար, խենթերն են գտնում հնար». տոնակատարություններ Սարդարապատում

Սաթիկ Իսահակյան

«Ռադիոլուր»- Արմավիր

Սարդարապատի հուշահամալիրում այսօրվա տոնակատարությունները շարունակվեցին հերոսական պատի տակ, որտեղ հանդես էին գալիս Արմավիրի մարզի մշակութային  խմբերն ու անհատ կատարողները:
Տոնը նախորդ տարիների համեմատությամբ  չուղեկցվեց  հյուրասիրությամբ և ազգային տեսարանների նկարագրերով: Այցելուները  զբոսնում էին ճեմուղով, մտքեր փոխանակում և հպարտանում հերոսական անցյալով:
«Երբ չի մնում ելք ու ճար, խենթերն են գտնում հնար»,- այս երգն այսօր հնչում էր շատերի շրթունքներից։
Քայլերն ուղղելով Սարդարապատի հուշահամալիր` նշելու հայ ժողովրդի համար կարևոր հաղթանակներից մեկը, Սարդարապատի ճակատամարտի 95-ամյակը:  Տոնի կապակցությամբ հուշահամալիրը  կրկին բազմամարդ էր: Տոնակատարությունը նշելու էին եկել նաև սփյուռքահայերը, որոնցից շատերը  Հայաստանի մասին պատկերացումները չեն սահմանափակում համացանցով ու  տարբեր տեսանյութերով:
«Մի գանգատվիր, ամպին ետևը  միշտ արև կա»,- ասում է բոստոնաբնակ Աստղիկ Թուրբենդյանը՝ նշելով, որ արևը մեզ համար շողաց 1918 թվականին,  հենց այս օրը՝  հայերի համար օրհասական դարձած Սրդարապատի ճակատամարտի հաղթանակով:
Աստղիկ Թուրբենդյանն առաջին անգամն է Հայաստանում և եկել էր նախ  խոնարհվելու Եղեռնի զոհերի հիշատակին, հարգանքի տուրքը մատուցելու իր մեծ գերդաստանի նահատակներին, իսկ այնուհետ մասնակցելու մեր համաժողովրդական տոնակատարությանը, որը 6- դարյա կորստից հետո կրկին վերականգնվեց ու դարձավ Հայաստանի առաջին հանրապետություն:
Տիկին Աստղիկի երազանքն է եղել տեսնել իր  հայրենիքը: Նա ձեռնափայտով դժվարությամբ հաղթահարելով Սարդարապատի բարձրունքը մտովի տեղափոխվել էր պատմական անցյալ,  իսկ  խոհերը  կիսեց՝ նշելով, որ իր ծնողները եթե տեսնեին հայկական կազմավորված բանակը ՝անշուշտ խենթանալու էին:
Հայկական ընտանիքում հայերի պատմությունը ակնարկ է դարձել, որն ամեն օր պատմում են  միջին ու  կրտսեր սերնդին , հիշում` անցյալը  դարձնելով ներկա:
Սարդարապատից և Հայաստանից ունեցած տպավորությունները տիկին  Աստղիկը  տանելու է իր հետ, որ դարձյալ փոխանցի գերդաստանին ու հարազատներին:
Սարդարապատի հուշահամալիրում տոնն այս անգամ առանց ավանդական հյուրասիրության սեղանների էր, որոնք  ամեն տարի  բացվում էին ճեմուղում:
Տոնակատարությանը մասնակցելու համար այստեղ էին նաև Բոստոնի սուրբ  Ստեփանոս ազգային վարժարանի սաները ուսուցիչների ու ծնողների հետ:
Արտեմիս Մկրտչյանը Սբ. Ստեփանոս վարժարանում հայոց լեզվի ուսուշցչուհի է, հայրենասիրության դասերը երեխաները նրանից են քաղում, ավարտական դասարաններին նա ամեն տարի բերում է Հասատան, մասնակցում տոնակատարությանը և նպաստում հայրենիքի հետ կապի ամրապնդմանը:

Սարդարապատում էին նաև երկրապահ կամավորները, նրանց կրտսեր սերունդը, ազատամարտիկները, ովքեր հայրենիքի պաշտպանության մարտերին են մասնակցել են  Արցախում: Միշա Հակոբյանը ընկերների հետ այսօր հպարտությամբ է կրում այն մեդալներով զարդարված համազգեստը, որի պատվին արժանացել է արցախյան ազատամարտում:
Սարդարապատի զանգաշտարակից մինչև հերոսական պատը ձգվող ճեմուղում արծիվների խրոխտ հայացքի ներքո   վարդերի անդաստան է, որի կողքով քայլելիս տատիկը 6-ամյա թոռնիկին բացատրում է Սարդարապատի հերոսամարտի նշանակությունը. «Այս վարդերը Սարդարապատի հերոսամարտում զոհվածների հիշատակն է հավերժացնում։

Հայաստանի անկախ պետականության վերկանգնման տոնակատարությանը ներկա էին օտարազգի հյուրեր: Իտալուհի Էրտա Ուրսելլան Ուդինե քաղաքից Բիբլիական երկիր է եկել ծանոթանալու հնագույն ազգի մշակույթին ու պատմությանը, նա հիացած է մեր մշակույթով և տեղյակ է մեր պետականության վերականգնման  պատմությանը:
Տոնակատարությունը շարունակվում է երգ ու պարով, հնչում է դհոլն ու զուռնան, որի հնչյունների ներքո պար էին բռնել քոչարի,  շրջանակը գնալով ընդլայնվում է, իսկ այցելուների հոսքը դեռ կշարունակվի մինչև  երեկո:

 

Ցուցադրել ավելի
Back to top button