Տնտեսական

Հակակարկտային կայանների շահագործման խնդիրները

Սաթիկ Իսահակյան

Արմավիրի մարզ

«Ռադիոլուր»

Գազալիցքավորման խնդիրները, շահագործման ու սպասարկման հետ կապված քաշքշուկները  խոչընդոտում են հակակարկտային կայանների գործարկումը: Պատճառը համայնքների կողմից կուտակված պարտքերն են, որոնք գոյացել են կայանները գազով ապահովելու պատճառով: Գազալիցքավորումն իրականացնում են համայնքների ղեկավարները համայնքային բյուջեի միջոցներով: Համայնքների ղեկավարներն առաջարկել են պարզություն մտցնել այս գործում:

Մթնոլորտային առատ տեղումները  վերջին օրերին տեղ են գտել հանրապետության տարածքում, դրանք հաճախ ուղեկցվում են կարկուտով, որը տարերային աղետներից ամենամեծ վնասն է հասցնում գյուղատնտեսությանը: Կարկտաբեր ամպերի դեմ պայքարի միակ միջոցը հակակարկտային կայաններն են:  Արմավիրի մարզի  կարկտից հաճախ տուժող  համայնքների մեծ մասն արդեն  ունեն կայաններ: Մարզում տեղադրվել է  հակակարկտային 99  կայան, զգալի մասը` պետական բյուջեի միջոցներով: Կարկտաբեր ամպերը մարզի տարածք մտնում են  հիմնականում հարավ-արևմուտքից, որոնց առկայությունը ստուգվում է  մարզի հակակարկտային կենտրոնում ռադիոլոկացիոն սարքերի միջոցով:

Արտակարգ իրավիճակների նախարարության մթնոլորտային երևույթների վրա ակտիվ ներգործության ծառայության Արմավիրի հակակարկտային կենտրոնի պետ Միհրան Նաջարյանը նշեց, որ կարկտաբեր ամպերը չեզոքացնում են հեռակառավարման վահանակի միջոցով: Կազմակերպությունը սպասարկում է , իսկ շահագործման ծախսերը` հեղուկ գազի գնման, տեղափոխման, պահպանության ծախսերը ըստ պայմանագրի իրականացնում են համայնքների ղեկավարները:

Ներկայում  հակակարկտային կայաններ ունեցող գյուղերում  խնդիրներ են առաջացել կայանների շահագործման ու սպասարկման  հետ կապված: Խնդիրը տեխնիկականից բացի, հիմնականում ֆինանսական է և համայնքները չեն կարողանում կայանները  լիցքավորված գազով ապահովել, որն իրականացնում են համայնքային բյուջեի հատկացումներով:  Հեղուկ գազի գնման դիմաց փոխանցվող գումարները ձգձգվում են: Կուտակված պարտքերի ու համայնքային բյուջեների սղության պատճառով  և կայանների անգործությամբ  դարձյալ տուժելու է գյուղացին`  ներդրումներ կատարելով գյուղատնտեսության մեջ:  Խնդիր հետ կապված իր մտահոգությունը  կիսեց Շենիկի գյուղապետ  կորյուն Մինասյանը:  Նա նշեց, որ գնային քաղաքականությունն այս գործում պարզեցված չէ, ինչն էլ քաշքշուկի պատճառ է դառնում:

Մեկ հակակրկտային կայանը ծածկում է մինչև 500 մ շառավղով տարածք կամ 80 հա:  Գյուզապետերը, որոնք ունեն հակակարկտային կայաններ,  դժգոհեցին գազի լիցքավորման թանկացումից և սպասարկման ու շահագործման խնդիրներից: Գազի լիցքավորման  1կգ-ի արժեքը տատանվում է 580 դրամից մինչև  264 դրամի միջև:  «Բութան» ՍՊԸ առաջարկել է  մատչելի գներով  ու պայմաններով համագործակցել Արմավիրի մարզի հակակարկտային կայաններ ունեցող գյուղապետերի հետ:  Ընկերության ներկայացուցիչ Հայկ Ավագյանը առաջարկեց եռամսյակային կամ կիսամյակային պայմանագրեր կնքելհեղուկ գազի  լիցքավորման նպատակով, իսկ արժեքը վճարել 20 օվա ընթացքում: Հակակարկտային կայանների համար օգտագործվող գազի տեսակարար կշիռը պետք է լինի 60:40 հարաբերության, որտեղ պրոպան տեսակի գազի քանակն ավելին է բութանից  և ապահովում է բարձր ճնշում կայանների ճիշտ աշխատանքի համար:

Սովորաբար հակակարկտային կայանները պատրաստ վիճակում են լինում մարտի սկզբին: Նոր Կեսարիայի գյուղապետ Հրայր Գալստյանը  տեղեկացրեց, որ համայնքում վերջին 3 տարում  տեղադրվել է հակակարկտային 5 կայան`  750 հա մշակովի հողատարածքները կարկտից պաշտպանելու նպատակով:  Մինչ այդ մշակովի հողերը կարկտից հաճախ են վնասվել` ունենալով զգալի կորուստներ: Սակայն, գյուղապետի հավաստմամբ, այժմ կարկուտից լիովին պաշտպանված են:

Ինչևէ, խնդրի լուծումը հրատապություն է պահանջում, քանի որ կարկտաբեր ամպերն արդեն շարժվում են մարզի ուղղությամբ, իսկ անհասկանալի քաշքշուկը կապված գնային քաղաքականության, կայանների սպասրկման ու շահագործման հետ, կարող է անդառնալի կորուստների հանգեցնել :

Ցուցադրել ավելի
Back to top button